Αναρτήσεις

Πλάτωνος, "Συμπόσιον".—Ο ΕΡΩΤΑΣ ΣΤΗΝ ΠΛΑΤΩΝΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ.

Από
Εικόνα
  1\. Εἰσαγωγή: Ὁ ἔρωτας στὴ φιλοσοφία τοῦ Πλάτωνα. Τὸ «Συμπόσιο» τοῦ Πλάτωνα συγκαταλέγεται στὰ σημαντικώτερα ἔργα τῆς ἀρχαίας ἑλληνικῆς φιλοσοφίας. Κεντρικὸ θέμα του εἶναι ὁ ἔρωτας, ὄχι μόνο ὡς ἀνθρώπινο συναίσθημα, ἀλλὰ καὶ ὡς βαθύτερη δύναμη ποὺ καθορίζει τὴ σχέση τοῦ ἀνθρώπου μὲ τὴν ὀμορφιά, τὴ γνώση καὶ τὸ ἀγαθό. Μέσα ἀπὸ τὶς διαδοχικὲς ὁμιλίες τῶν προσώπων τοῦ διαλόγου, ὁ Πλάτων παρουσιάζει διαφορετικὲς ἀντιλήψεις γιὰ τὴ φύση καὶ τὸν ρόλο τοῦ ἔρωτα. Ἡ φιλοσοφικὴ κορύφωση ἔρχεται μὲ τὴν ἀφήγηση τοῦ Σωκράτη, ὁ ὁποῖος μεταφέρει τὴ διδασκαλία τῆς Διοτίμας, μιᾶς σοφῆς γυναίκας ποὺ τοῦ εἶχε μιλήσει γιὰ τὰ μυστήρια τοῦ ἔρωτα. Ἡ Διοτίμα παρουσιάζει τὸν ἔρωτα ὡς μία διαρκῆ κίνηση τῆς ψυχῆς πρὸς ἐκεῖνο ποὺ τῆς λείπει. Ὁ ἄνθρωπος δὲν ἐπιθυμεῖ μόνο νὰ ἀποκτήσει κάτι ὡραῖο, ἀλλὰ θέλει νὰ διατηρήσει τὴ σχέση του μὲ τὸ ἀγαθὸ γιὰ πάντα. Ἔτσι, ὁ ἔρωτας συνδέεται μὲ τὴν ἀνθρώπινη ἐπιθυμία γιὰ διάρκεια, δημιουργία καὶ ὑπέρβαση τῆς θνητότητας. Ἡ κλίμακα τ...
Read more »

Η ΔΙΑΦΟΡΑ ΜΕΤΑΞΥ ΕΩΣΦΟΡΟΥ & ΣΑΤΑΝΑ ΣΤΗΝ ΠΑΛΑΙΑ ΔΙΑΘΗΚΗ (ΕΒΡΑΪΚΟ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ).

Από
Εικόνα
Στὴ μεταγενέστερη χριστιανικὴ παράδοση καὶ τὴ δημώδη θεολογικὴ γλῶσσα, οἱ ὅροι «Ἑωσφόρος» καὶ «Σατανᾶς» λειτουργοῦν ὡς ἀπόλυτα συνώνυμα, προσδιορίζοντας τὸν ἔκπτωτο ἄγγελο καὶ ἀρχηγὸ τῶν δυνάμεων τοῦ σκότους. Ὡστόσο, ἡ ἐπιστημονικὴ καὶ φιλολογικὴ ἐξέταση τοῦ πρωτότυπου ἑβραϊκοῦ (μασωριτικοῦ) πρωτοτύπου  κειμένου τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης ἀποκαλύπτει ὅτι πρόκειται γιὰ δύο ἐντελῶς διακριτὲς λεκτικὲς καὶ ἐννοιολογικὲς ὀντότητες, οἱ ὁποῖες δὲν ταυτίζονται πουθενὰ ἐντὸς τοῦ ἑβραϊκοῦ Κανόνα . Ὁ ὅρος «Ἑωσφόρος» ἀντιστοιχεῖ στὸ ἑβραϊκὸ ἅπαξ λεγόμενον הֵילֵל (Χελέλ ἢ Χεϊλέλ, Hêlēl), τὸ ὁποῖο ἀπαντᾶ ἀποκλειστικὰ στὸ βιβλίο τοῦ προφήτη Ἡσαΐα (14:12), στὴν πλήρη ποιητικὴ ἔκφραση הֵילֵל בֶּן־שָׁחַר (Hêlēl ben-Šāḥar, «ὁ Λαμπερός, γιὸς τῆς αὐγῆς »).  Ἐτυμολογικὰ παράγεται ἀπὸ τὴ ρίζα halal (הלל), ποὺ σημαίνει «λάμπω» ἢ «ἀκτινοβολῶ», καὶ ἀναφέρεται ἀστρονομικὰ στὸν πλανήτη Ἀφροδίτη ὡς πρωινὸ ἄστρο (Αὐγερινό).  Στὸ ἱστορικὸ καὶ γραμματειακὸ πλαίσιο τοῦ Ἡσαΐα, ὁ ὅρ...
Read more »

Πῶς χάθηκαν τὰ «ἐξωτερικὰ» ἔργα τοῦ Ἀριστοτέλη καὶ σώθηκαν μόνο οἱ «σημειώσεις» τῶν μαθημάτων του.

Από
Εικόνα
Εἰσαγωγή Ἡ ἐκδοτικὴ ἱστορία τῶν ἀριστοτελικῶν ἔργων ἀποτελεῖ ἕνα ἀπὸ τὰ πιὸ συναρπαστικὰ καὶ δαιδαλώδη κεφάλαια τῆς κλασικῆς φιλολογίας. Ὁ Ἀριστοτέλης, κατὰ τὴ διάρκεια τοῦ βίου του, παρήγαγε δύο εἴδη συγγραμμάτων: τὰ «ἐξωτερικά» (ἢ ἐκδεδομένα) ἔργα , ποὺ ἦταν προορισμένα γιὰ τὸ εὐρὺ κοινὸ καὶ διακρίνονταν γιὰ τὴν κομψότητα τοῦ ὕφους τους, καὶ τὰ «ἀκροαματικὰ» (ἢ ἐσωτερικά) ἔργα , τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦσαν σημειώσεις, σχεδιαγράμματα καὶ πραγματεῖες γιὰ τὴ διδασκαλία ἐντὸς τῆς Περιπατητικῆς Σχολῆς (Λυκείου). Ἐνῶ ἡ ἀρχαιότητα θαύμαζε τὸν Ἀριστοτέλη κυρίως γιὰ τὰ ἐξωτερικά του ἔργα —τὰ ὁποῖα ὁ Κικέρων χαρακτήρισε ὡς «ποταμὸ χρυσοῦ» ( flumen orationis aureum )— σήμερα τὸ σῶμα τῶν κειμένων μας ( Corpus Aristotelicum ) ἀποτελεῖται σχεδὸν ἀποκλειστικὰ ἀπὸ τὰ ἀκροαματικά.  1. Ἡ φύση τῶν δύο κατηγοριῶν ἔργων Γιὰ νὰ κατανοήσουμε τὴν τύχη τῶν κειμένων, πρέπει πρῶτα νὰ διακρί...
Read more »

Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ "ΜΙΜΗΣΕΩΣ" ΣΤΟΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗ.

Από
Εικόνα
 1\. Εἰσαγωγή Ἡ ἔννοια τῆς Μιμήσεως κατέχει κεντρικὴ θέση στὴν ἀρχαία ἑλληνικὴ φιλοσοφικὴ παράδοση, ἀποτελοῦσα ἕνα ἀπὸ τὰ σημαντικώτερα ζητήματα τῆς Φιλοσοφίας τῆς Τέχνης. Ἡ ἐνασχόληση μὲ τὴ μίμηση ἀναφέρεται στὴ σχέση μεταξὺ τέχνης καὶ πραγματικότητος, στὴ δυνατότητα τῆς καλλιτεχνικῆς δημιουργίας νὰ ἀναπαριστᾷ τὸν κόσμο, καθὼς καὶ στὸν τρόπο μὲ τὸν ὁποῖον ὁ ἄνθρωπος προσλαμβάνει καὶ ἐρμηνεύει τὴν πραγματικότητα. Προγενεστέρως τοῦ Ἀριστοτέλους, ὁ Πλάτων εἶχε ἀναπτύξει μίαν ἰδιαιτέρως σημαντικὴ θεωρίαν περὶ μιμήσεως, ἐντάσσοντάς την στὸ εὐρύτερο μεταφυσικὸ καὶ γνωσιολογικὸ σύστημά του. Ἡ πλατωνικὴ κριτικὴ τῆς ποιητικῆς τέχνης στηρίζεται, μεταξὺ ἄλλων, στὴν ἀντίληψη ὅτι ἡ μιμητικὴ δημιουργία ἀπομακρύνεται ἀπὸ τὴν ἀληθινὴ οὐσία τῶν πραγμάτων. Ἀντιθέτως, ὁ Ἀριστοτέλης ἀναγνωρίζει στὴ μίμηση μίαν αὐτοτελῆ καὶ δημιουργικὴ λειτουργία, ἡ ὁποία συνδέεται ἄμεσα μὲ τὴν ἀνθρωπίνη φύσιν καὶ τὴν ἀπόκτηση τῆς γνώσεως. 2\. Ἡ φιλοσοφικὴ θεμελίωση τῆ...
Read more »