Αναρτήσεις

ΔΥΪΣΜΟΣ vs ὙΛΟΜΟΡΦΙΣΜΟΥ : Ἡ ΔΙΑΦΟΡΑ ΠΛΑΤΩΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ἈΡΙΣΤΟΤΕΛΙΚΗΣ ἈΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ

Εικόνα
Ἡ ἀντίληψη γιὰ τὴ φύση τοῦ ἀνθρώπου ἀποτελεῖ ἕνα ἀπὸ τὰ βαθύτερα σημεῖα ρήξης ἀνάμεσα στὸν Πλάτωνα καὶ τὸν μαθητή του, τὸν Ἀριστοτέλη. Ἐνῶ καὶ οἱ δύο φιλόσοφοι ἀναζητοῦν τὴν ἀλήθεια καὶ τὴν ἠθικὴ τελείωση, ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖο ὁρίζουν τὴ σχέση ἀνάμεσα στὴν ψυχὴ καὶ τὸ σῶμα ὁδηγεῖ σὲ δύο ριζικὰ διαφορετικὲς ἀνθρωπολογικὲς θεωρίες: τὸν πλατωνικὸ δυϊσμὸ καὶ τὸν ἀριστοτελικὸ ὑλομορφισμό. Γιὰ τὸν Πλάτωνα, ὁ ἄνθρωπος εἶναι ἕνα διχασμένο ὄν, ἀποτέλεσμα τῆς συνάντησης δύο ἐντελῶς διαφορετικῶν οὐσιῶν. Ἡ ψυχὴ εἶναι ἄυλη, ἀθάνατη καὶ συγγενὴς μὲ τὸν αἰώνιο κόσμο τῶν Ἰδεῶν, ἐνῶ τὸ σῶμα εἶναι ὑλικό, φθαρτὸ καὶ παροδικό. Στὴ σκέψη του, τὸ σῶμα λειτουργεῖ ὡς δεσμωτήριο καὶ τάφος τῆς ψυχῆς («σῶμα-σῆμα»), ποὺ τὴ βαραίνει μὲ τὶς αἰσθήσεις καὶ τὶς ἐπιθυμίες του, ἐμποδίζοντάς την νὰ ἀντικρίσει τὴν καθαρὴ γνώση. Ἐπιπλέον, ἡ πλατωνικὴ ψυχὴ εἶναι τριμερής —χωρισμένη στὸ λογιστικό, τὸ θυμοειδὲς καὶ τὸ ἐπιθυμητικό— καὶ βρίσκεται σὲ διαρκῆ ἐσωτερικὴ σύγκρουση. Ἔτσι,...

ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΗΣ "ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ" ΣΤΟΝ ΑΡΧΕΓΟΝΟ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟ.

Εικόνα
1\. Εἰσαγωγή: Τὸ κεντρικὸ πρόβλημα τῆς Καινοδιαθηκικῆς ἐσχατολογίας. Ἕνα ἀπὸ τὰ πλέον σύνθετα προβλήματα τῆς σύγχρονης Καινοδιαθηκικῆς θεολογίας εἶναι ἡ ἑρμηνεία τῆς ἐσχατολογικῆς προσδοκίας ποὺ διατρέχει τὸ κήρυγμα τοῦ Ἰησοῦ καὶ τὰ περισσότερα κείμενα τῆς πρώιμης χριστιανικῆς γραμματείας. Σύμφωνα μὲ τὴν εὐαγγελικὴ παράδοση, ὁ Ἰησοῦς διακήρυξε τὴν ἐγγύτητα τῆς Βασιλείας τοῦ Θεοῦ, συνδέοντάς την μὲ τὴν ἐπερχόμενη ἐμφάνιση τοῦ Υἱοῦ τοῦ Ἀνθρώπου καὶ τὴν ὁριστικὴ μεταβολὴ τῆς παρούσας ἱστορικῆς πραγματικότητας. Ἡ διακήρυξη αὐτὴ δὲν ἐμφανίζεται ὡς μία ἀόριστη ἀναφορὰ σὲ ἕνα μακρινὸ μέλλον. Ἀντίθετα, συνοδεύεται ἀπὸ συγκεκριμένους χρονικοὺς προσδιορισμοὺς, οἱ ὁποῖοι δημιουργοῦν τὴν ἐντύπωση ὅτι ἡ ἐσχατολογικὴ ἐκπλήρωση ἀναμενόταν μέσα στὴ διάρκεια ζωῆς τῆς γενιᾶς τῶν συγχρόνων τοῦ Ἰησοῦ. Ἡ χαρακτηριστικὴ διατύπωση «ἤγγικεν ἡ βασιλεία τοῦ Θεοῦ» (Μάρκ. 1,15) ἀποτελεῖ χαρακτηριστικὸ παράδειγμα αὐτῆς τῆς ἀντίληψης. Ὁ παρακείμενος χρόνος τοῦ ρήματος «ἐγγίζω» δηλώνει ὅτι ἡ ...

Τὸ Συνοπτικὸ Πρόβλημα τῶν Εὐαγγελίων καὶ ἡ Πηγὴ τῶν Λογίων (Q).

Εικόνα
1\. Εἰσαγωγή: Τὸ Συνοπτικὸ Πρόβλημα καὶ ἡ γένεσις τῶν Εὐαγγελίων. Μὲ τὸν ὅρο «Συνοπτικὸ Πρόβλημα» χαρακτηρίζεται, ἤδη ἀπὸ τὸν 19ο αἰῶνα, τὸ σύνθετο φιλολογικὸ καὶ ἱστορικὸ ζήτημα ποὺ δημιουργεῖ ἡ συγκριτικὴ μελέτη τῶν τριῶν πρώτων κανονικῶν Εὐαγγελίων, δηλαδὴ τοῦ «Κατὰ Μᾶρκον» (Μκ), τοῦ «Κατὰ Ματθαῖον» (Μτ) καὶ τοῦ «Κατὰ Λουκᾶν» (Λκ). Τὰ συγκεκριμένα Εὐαγγέλια ὀνομάζονται «Συνοπτικά», ἐπειδὴ παρουσιάζουν ἐκτεταμένες ὁμοιότητες ὡς πρὸς τὴ διάταξη τῆς ὕλης, τὴν ἐπιλογὴ τῶν περιστατικῶν ἀπὸ τὴ δημόσια δράση τοῦ Ἰησοῦ, τὴν ἀφηγηματικὴ ἀκολουθία καὶ, κυρίως, τὴ λεκτικὴ διατύπωση πολλῶν ἐπιμέρους περικοπῶν. Ἡ συγκριτικὴ παράθεσή τους ἐπιτρέπει στὸν ἐρευνητὴ νὰ παρατηρήσει ταυτόχρονα τὶς κοινὲς ἀφηγήσεις, τὶς παράλληλες διατυπώσεις καὶ τὶς διαφοροποιήσεις τους. Τὸ πρόβλημα, ὡστόσο, δὲν περιορίζεται στὴ διαπίστωση τῶν ὁμοιοτήτων. Ἡ ἐπιστημονικὴ δυσκολία βρίσκεται στὸ γεγονὸς ὅτι οἱ ὁμοιότητες συνυπάρχουν μὲ σημαντικὲς ἀποκλίσεις, παραλείψεις, προσθῆκες, διαφορετι...

Η ΡΩΜΑΪΚΗ ΠΑΝΤΟΜΙΜΑ.

Εικόνα
Εἰσαγωγή Ἡ ρωμαϊκὴ παντόμιμα ( pantomimus ) ἀποτελεῖ ἕνα ἀπὸ τὰ πιὸ ἐνδιαφέροντα, δημοφιλῆ καὶ σύνθετα θεατρικὰ εἴδη τῆς ἑλληνορωμαϊκῆς ἀρχαιότητος (Hall & Wyles 2008, σ. 1). Ἂν καὶ οἱ ρίζες της ἀνιχνεύονται στὴν ἑλληνιστικὴ περίοδο καὶ στὶς ὀρχηστικὲς παραδόσεις τῆς Ἀνατολῆς (Garelli 2007, σ. 42), τὸ εἶδος αὐτὸ γνώρισε τὴν πλήρη ἀκμή του καὶ συστηματοποιήθηκε στὴ Ρώμη κατὰ τὴν ἐποχὴ τοῦ Αὐγούστου, γύρω στὸ 22 π.Χ., ἀπὸ δύο διάσημους καλλιτέχνες, τὸν Πυλάδη τὸν Κιλίκιο καὶ τὸν Βάθυλλο τὸν Ἀλεξανδρέα (Jory 1981, σ. 147· Ἀθήναιος, Δειπνοσοφισταὶ 1.20d-e). Σὲ ἀντίθεση μὲ τὸν σύγχρονο ὅρο «παντόμιμα», ὁ ρωμαϊκὸς pantomimus δὲν ἦταν ἕνας βωβὸς κλόουν, ἀλλὰ ἕνας ὑψηλοῦ ἐπιπέδου τραγικὸς ἢ κωμικὸς χορευτής, ὁ ὁποῖος ἀπέδιδε ὁλόκληρα μυθολογικὰ ἢ ἱστορικὰ δράματα χρησιμοποιῶντας ἀποκλειστικὰ τὴν κίνηση τοῦ σώματος καὶ τὶς χειρονομίες (Lada-Richards 2007, σ. 19). Δομὴ καὶ Χαρακτηριστικὰ τῆς Παράστασης Ἡ δομὴ τ...