Διαμαντῆς Κούτουλας

Πῶς ἔβλεπαν οἱ ἄνθρωποι τῆς ἀρχαιότητας τὸν ἑαυτό τους; Ἔνιωθαν τὶς σκέψεις τους ὡς κάτι προσωπικό, ὡς μιὰ ἐσωτερικὴ φωνὴ ποὺ ἀνήκε στὸν ἴδιο τὸν νοῦ τους; Ἢ μήπως ἡ ἐσωτερικὴ ζωή τους ἦταν τόσο διαφορετικὴ ἀπὸ τὴ δική μας, ὥστε ἐκεῖνο ποὺ ἐμεῖς ὀνομάζουμε «συνείδηση» νὰ ἐμφανιζόταν σ’ αὐτοὺς μὲ τὴ μορφὴ μιᾶς θείας ἐντολῆς; Αὐτὰ τὰ ἐρωτήματα βρίσκονται στὸ κέντρο τῆς τολμηρῆς καὶ ἀμφιλεγόμενης θεωρίας τοῦ Ἀμερικανοῦ ψυχολόγου Τζούλιαν Τζέυνς (Julian Jaynes), ὁ ὁποῖος, στὸ βιβλίο του The Origin of Consciousness in the Breakdown of the Bicameral Mind (1976) , ἐπιχείρησε νὰ ἐξηγήσει τὴν ἱστορικὴ διαμόρφωση τῆς ἀνθρώπινης συνείδησης. Ἡ κεντρικὴ ἰδέα του εἶναι ὅτι ἡ συνείδηση, ὅπως τὴ γνωρίζουμε σήμερα —ἡ ἱκανότητα νὰ παρατηροῦμε τὸν ἑαυτό μας, νὰ ἐξετάζουμε τὰ κίνητρά μας καὶ νὰ περιγράφουμε τὸν ἐσωτερικό μας κόσμο— δὲν ὑπῆρχε πάντοτε μὲ τὴ σημερινὴ μορφή. Κατὰ τὸν Τζέυνς, ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖο οἱ ἄνθρωποι βίωναν τὸν νοῦ τους μεταβλήθηκε μέσα στὴν ἱστορία. Ὁ Τζέυνς ὀνόμασε ...

        Ἀγαπητοὶ φίλοι,  φαἰνεται  ἴσως  ὑπερβολικὸς ὁ τίτλος τῆς ἀνἀρτησης* ἀλλὰ δέν εἶναι,  διότι ὁ μὲν Πλάτων μᾶς διδάσκει πῶς νά συνειδητοποιοῦμε αὐτὸ ποὺ μᾶς συμβαίνει ἀνἀγοντας το σὲ μιὰ ΠΡΟΕΜΠΕΙΡΙΚΗ γνώση {αύτὸ δέν κἀνουμε πἀντα ;—πῶς θὰ ἁναγνωρίσεις αὐτὸ ποὺ ψάχνεις, ἂν ΕΚ ΤΩΝ ΠΡΟΤΕΡΩΝ δέν τὸ γνωρίζεις  ἤδη; **}  ἐνῶ οἱ ΓΕΝΙΚΟΙ ΟΡΟΙ τῶν Ἐπιστημῶν παραπἐμπουν  στὶς πλατωνικὲς  ΙΔΕΕΣ {ποῦ ἀλλοῦ παραπἐμπουν ;}  καὶ ὁ Ἀριστοτἐλης μᾶς διδάσκει τὶς Ἀρχὲς τῆς Τυπικῆς ΛΟΓΙΚΗΣ βάσει τῶν ὁποἰων σκεφτόμαστε {πχ. ἂν Α=Β & Β=Γ, τότε Α=Γ}. Ἀφὴνω κατὰ μέρος τὴν ΗΘΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ καὶ τῶν δύο, ὡς ΜΕΛΕΤΗΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ἐκ μέρους τοῦ Πλάτωνος καὶ ὡς ἀνἀπτυξης τοῦ Ὅλου Ἀνθρώπου (homo universalis) ἐκ μἐρους τοῦ Ἀριστοτἐλη {=ΕΝΤΕΛΕΧΕΙΑ}.  Ἐξἀλλου ὅπως γνωρίζουν οἱ είδικοί, τί ἄλλο  ὐπῆρξε ἡ Φιλοσοφία (καὶ ἡ Θεολογία) μετὰ τὴν ἀρχαιότητα καὶ ὣς τὸν Σοπενάουερ,. παρὰ ἡ "διαμάχη" μεταξὺ ΠΛΑΤΩΝΙΣΤΩΝ & ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΙΣΤΩΝ ...

1. Η ΑΝΑΦΟΡΑ ΤΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗ ΠΕΡΙ  ΑΓΡΑΦΗΣ ΜΥΣΤΙΚΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΟΥ ΠΛΑΤΩΝΟΣ. O ὅρος «ΑΓΡΑΦΑ ΔΟΓΜΑΤΑ» προῆλθε άπὸ ἕνα χωρίο τῶν <ΦΥΣΙΚΩΝ>τοῦ Ἀριστοτέλη ὅπου ἐκεῖ ὁ Μακεδόνας φιλόσοφος ἰσχυρίζεται ὅτι ἄλλα ἔγραφε ὁ Πλάτων στόν  <Tίμαιο>  καὶ ἄλλα δίδασκε ΠΡΟΦΟΡΙΚΑ  στὰ λεγόμενα <ἄγραφα δόγματα>,ἐξηγῶντας ὀτι στὸν "ΤΙΜΑΙΟ" ὁ Πλάτων  ταύτιζε Ὕλη καὶ Χώρα {=χῶρο} ἐνῶ, ἀντιθέτως,  αύτὰ τὰ δύο, τὰ διαφοροποιοῦσε στά "ΑΓΡΑΦΑ ΔΟΓΜΑΤΑ" : <διὸ καὶ Πλάτων τὴν ὕλην καὶ τὴν χώραν ταὐτό φησιν εἶναι ἐν τῷ Τιμαίῳ· τὸ γὰρ μεταληπτικὸν καὶ τὴν χώραν ἓν καὶ ταὐτόν. ἄλλον δὲ τρόπον ἐκεῖ τε λέγων τὸ μεταληπτικὸν καὶ ἐν τοῖς λεγομένοις ἀγράφοις δόγμασιν, - ΑΡΙΣΤ. ,ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΚΡΟΑΣΕΩΣ, Δ',2, 209b14-15>. [ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ=«Γι' αὐτὸ καὶ ὁ Πλάτων λέει στὸν "Τίμαιο" ὅτι ἡ ὕλη καὶ ἡ χώρα εἶναι τὸ ἴδιο· γιατὶ αὐτὸ ποὺ δέχεται τὰ πράγματα (τὸ δεκτικόν) καὶ ἡ χώρα εἶναι ἕνα καὶ τὸ αὐτό. Ἀλλά μὲ διαφορετικὸ τρόπο μιλάει ἐκ...