Διαμαντῆς Κούτουλας

 Ἀπὸ  τοὺς πλέον παρερμηνευμένους φιλοσόφους ὁ ΝΙΤΣΕ ,θεωρούμενος ὡς προφἠτης τοῦ... Ναζισμοῦ μὲ τὰ λεγόμενα του—ΠΟΙΗΤΙΚΩΣ— περὶ  ΥΠΕΡΑΝΘΡΩΠΟΥ,  ἐνῶ αὐτὸς  ἐννοοῦσε, ὄχι κάποιον..."σούπερμαν", ἀλλὰ ἕναν ΕΛΕΥΘΕΡΟ ἄνθρωπο , μακρυὰ ἀπὸ ΙΔΕΟΛΗΨΙΕΣ περὶ δῆθεν νοημάτων τῆς ζωῆς . Βεβαίως ἄσκησε δριμεῖα κριτικὴ σέ ὅλες τὶς ἀξίες τοῦ δυτικοῦ πολιτισμοῦ ὅπως αὐτὲς εἶχαν  διαμορφωθεῖ ἀπὸ τὸν ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΓΕΝΗ ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟ ,ὅμως δὲν ἦταν μηδενιστὴς ἀφοῦ κήρυξε ἕνα νέο πολιτισμὸ βασισμένο στὴν εἰλικρίνεια καὶ τὴν γνησιότητα τοῦ ΗΡΩΙΚΟΥ ΤΡΟΠΟΥ ΖΩΗΣ. Πάντως ἄν ἔπρεπε νὰ γράψω σὲ μία γραμμὴ τὴν κεντρικὴ ἰδέα τῆς σκέψης τοῦ Νίτσε θά ἐλεγα μέ κάπως φιλοσοφικὴ ὁρολογία τὸ ἑξῆς·   ΤΟ ΝΟΗΜΑ  ΤΟΥ ΟΝΤΟΣ ΕΙΝΑΙ Η ΣΥΝΕΧΗΣ ΑΥΘΥΠΕΡΒΑΣΗ ΤΟΥ . Παρακάτω σταχυολογῶ  καταρχὰς μερικὲς χαρακτηριστικὲς  καὶ πασίγνωστες ρήσεις ἀπὸ τὸν "ΖΑΡΑΤΟΥΣΤΡΑ"  ἀποκαλυπτικὲς γιὰ  τὴν νιτσεϊκὴ σκἐψη* : 1..< Τὶ εἶναι ὁ πίθηκος γιὰ τὸν ἄνθρωπο; Ἕνα ἀντικείμενο γιὰ περίγελο ἢ ...

Α. Ο ΧΡΟΝΟΣ ΣΤΟΝ ΠΛΩΤΙΝΟ.   Ἡ άρχαἰα φιλοσοφία ἀσχολήθηκε μέ τὸ θεμελιῶδες ἐρώτημα γιατί ὑπάρχουν ΠΟΛΛΑ καὶ ὄχι ΕΝΑ . Αὐτὴ ἡ ἀπορία προἐκυψε ἐπειδὴ τὰ Πολλὰ γιὰ νὰ ἔχουν νόημα, πρέπει νὰ ἒχουν κάποια ΔΟΜΗ ποὺ νὰ τὰ ΕΝΟΠΟΙΕΙ—συνεπῶς τὸ ΕΝ νοηματοδοτεῖ τὰ Πολλά.*   Ἐξετάζοντας τὸ πρόβλημα τοῦ χρόνου καὶ τῆς αἰωνιότητας ὁ Πλωτῖνος ἐπεδίωξε νὰ δεῖ τὸ ζήτημα ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΑ καὶ ὄχι κοσμολογικὰ·  κι ὄχι μόνο ὀντολογικὰ ἀλλὰ κατεξοχὴν  ΓΝΩΣΙΟΛΟΓΙΚΑ καὶ κατἐληξε, ὅπως θὰ δοῦμε παρακάτω, νὰ ὑποστηρίζει ὅτι ὁ ΧΡΟΝΟΣ ΕΙΝΑΙ ΜΟΡΦΗ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ. Καταρχὰς βεβαίως ὁ Πλωτῖνος  διαφώνησε μέ τὸν Πλὰτωνα ὁ ὁποῖος θεωροῦσε τὴν Αἰωνιότητα ΑΚΙΝΗΤΗ καὶ τὸν Χρόνο ὡς κινητὴ ΕΙΚΟΝΑ τῆς Αἰωνιότητας (ΤΙΜΑΙΟΣ) λέγοντας ὅτι καὶ Η ΚΙΝΗΣΗ ΤΩΝ ΑΣΤΡΩΝ ΕΙΝΑΙ ΑΙΩΝΙΑ —ΑΝ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΚΙΝΗΣΗ.  Ἐν συνεχείᾳ διαφώνησε μέ τὸν Ἀριστοτἐλη ποὺ ὅριζε τὸν χρόνο ὡς μέτρο τῆς κίνησης ,λέγοντας ὅτι Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΔΕΝ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΟΡΙΣΜΟ ΤΟΥ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΧΡΟΝΟΣ.  Ἡ σκέψη τοῦ Πλωτίνου ** ἦταν ἐν συντομίᾳ ...

Στὸ  " ΣΥΜΠΟΣΙΟΝ" τοῦ Πλάτωνος προτελευταῖος λαμβάνει τὸν λόγο ὁ Σωκρἀτης γιὰ νὰ μιλήσει περὶ ΕΡΩΤΟΣ, δηλώνοντας βεβαίως ὀτι ὁ ἴδιος δὲν ἤξερε τίποτα ,ὥσπου τὸν ΜΥΗΣΕ περὶ τὰ ἐρωτικὰ ἡ  Ἱέρεια ΔΙΟΤΙΜΑ ἐκ Μαντινείας, ἡ ὁποία εἶχε ἀναβάλει γιὰ μιὰν 10ετία  τὸν ΛΟΙΜΟ ποὺ ἀφάνισε τοὺς Ἀθηναίους τὰ πρῶτα χρόνια τοῦ Πελοπ. Πολέμου. [ΟΛΑ ΤΟΥΤΑ  ΕΙΝΑΙ ΣΥΜΒΟΛΙΚΑ ΚΑΙ ΑΛΛΗΓΟΡΙΚΑ ΒΕΒΑΙΩΣ — ἀλλὰ δὲν εἶναι τοῦ παρόντος νὰ τὰ ἐξηγήσω ἐδῶ..].  Ἡ Διοτίμα λοιπὸν χρησιμοποιῶντας τὴν γλῶσσα τῶν ΜΥΣΤΗΡΙΩΝ —καὶ δὴ τῶν ΕΛΕΥΣΙΝΙΩΝ—ἐξηγεῖ στὸν Σωκράτη ὅτι θὰ τὸν ΟΔΗΓΗΣΕΙ   τὸ Μέγιστο Μυστήριο τῆς ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ δηλ. τῆς θέας τοῦ ΚΑΛΟΥ {= Ὡραίου} . Τὸ κέμενο τοῦ Πλάτωνα γράφει τὰ ἑξῆς· < ἀπὸ ἑνὸς ἐπὶ δύο καὶ ἀπὸ δυοῖν ἐπὶ πάντα τὰ καλὰ σώματα ,καὶ ἀπὸ τῶν καλῶν σωμάτων στὰ καλὰ ἐπιτηδεύματα, καὶ ἀπὸ τῶν ἐπιτηδευμάτων ἐπὶ τὰ καλὰ μαθήματα , καὶ ἀπὸ τῶν μαθημάτων  ἐπʼ ἐκεῖνο τὸ μάθημα τελευτῆσαι ,  ὅ έστιν .. τὸ καλόν....

Καταρχὰς νὰ διευκρινίσω ὅτι δὲν ἀναφέρομαι σὲ ΟΛΑ τὰ ἀρχαῖα ἀγάλματα ,παρὰ μόνο σὲ αὐτὰ τῆς ΚΛΑΣΣΙΚΗΣ περιόδου —καὶ ὄχι βεβαίως  σὲ ὅσα ἀναπαρίσταναν συγκεκριμένα πρόσωπα ὅπως πχ.Περικλῆ, Σωκρἀτη κλπ.  Ἐξηγῶ· ἐνῶ τὰ ἀγάλματα τῆς ἑλληνιστικῆς ἢ ρωμαϊκῆς ἐποχῆς ἀποτελοῦν  ΑΤΟΜΙΚΑ ΠΟΡΤΡΑΙΤΑ ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ , τὰ κλασσικὰ ἀγάλματα ΕΧΟΥΝ ΤΗΝ ΙΔΙΑ ΟΨΗ ΠΡΟΣΩΠΟΥ ΚΑΙ ΠΑΝΤΑ ΕΧΟΥΝ ΣΟΒΑΡΟ ΥΦΟΣ ΑΓΝΑΝΤΕΥΟΤΑΣ ΤΟ ΑΠΕΙΡΟ ΜΕ ΒΛΕΜΜΑ ΑΠΛΑΝΕΣ {βλ.πχ. τὸν ΔΟΡΥΦΟΡΟ—δηλ.τὸν φέροντα δόρυ—τοῦ ΠΟΛΥΚΛΕΙΤΟΥ, τὸν ἐπονομαζόμενο "Κανόνα" τῆς κλασσικῆς Γλυπτικῆς.} Βεβαίως δὲν μπορεῖ νὰ εἶναι τυχαῖο αύτὸ καὶ  ἔχει σχέση μέ τὸ φιλοσοφικὸ ρεῦμα  τοῦ ΟΡΦΙΣΜΟΥ τοῦ 5ου αἰ.πΧ ΠΟΥ ΘΕΩΡΟΥΣΕ ΤΟ ΣΩΜΑ ΦΥΛΑΚΗ ΤΗΣ ΑΘΑΝΑΤΗΣ ΨΥΧΗΣ. Ἀφοῦ οἱ ἀθάνατες ψυχὲς δὲν ταυτίζονται μὲ τὰ ἐπὶ μέρους σώματα, ΔΕΝ ΑΠΕΙΚΟΝΙΖΟΝΤΑΙ ΣΤΑ ΑΓΑΛΜΑΤΑ ΑΤΟΜΙΚΑ ΠΟΡΤΡΑΤΑ.  Ἐξάλλου τὸ πνεῦμα τῆς Ἀττικῆς Τραγωδίας δίδασκε ὅτι ἐνῶ κανεὶς ἄνθρωπος δὲν μπορεῖ νὰ ξέρει τὶς πλήρεις συνέπειες τῶν πράξεων του, τὸ Σύμπαν τοῦ συμπεριφέ...