Ὁ "Ὑπεράνθρωπος" τοῦ Νίτσε.—Η ΠΑΡΑΝΟΗΣΗ ΤΗΣ ΝΙΤΣΕΪΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ.
Ἀπὸ τοὺς πλέον παρερμηνευμένους φιλοσόφους ὁ ΝΙΤΣΕ ,θεωρούμενος ὡς προφἠτης τοῦ... Ναζισμοῦ μὲ τὰ λεγόμενα του—ΠΟΙΗΤΙΚΩΣ— περὶ ΥΠΕΡΑΝΘΡΩΠΟΥ, ἐνῶ αὐτὸς ἐννοοῦσε, ὄχι κάποιον..."σούπερμαν", ἀλλὰ ἕναν ΕΛΕΥΘΕΡΟ ἄνθρωπο, μακρυὰ ἀπὸ ΙΔΕΟΛΗΨΙΕΣ περὶ δῆθεν νοημάτων τῆς ζωῆς.
Βεβαίως ἄσκησε δριμεῖα κριτικὴ σέ ὅλες τὶς ἀξίες τοῦ δυτικοῦ πολιτισμοῦ ὅπως αὐτὲς εἶχαν διαμορφωθεῖ ἀπὸ τὸν ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΓΕΝΗ ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟ ,ὅμως δὲν ἦταν μηδενιστὴς ἀφοῦ κήρυξε ἕνα νέο πολιτισμὸ βασισμένο στὴν εἰλικρίνεια καὶ τὴν γνησιότητα τοῦ ΗΡΩΙΚΟΥ ΤΡΟΠΟΥ ΖΩΗΣ.
Πάντως ἄν ἔπρεπε νὰ γράψω σὲ μία γραμμὴ τὴν κεντρικὴ ἰδέα τῆς σκέψης τοῦ Νίτσε θά ἐλεγα μέ κάπως φιλοσοφικὴ ὁρολογία τὸ ἑξῆς·
ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΟΥ ΟΝΤΟΣ ΕΙΝΑΙ Η ΣΥΝΕΧΗΣ ΑΥΘΥΠΕΡΒΑΣΗ ΤΟΥ .
Παρακάτω σταχυολογῶ καταρχὰς μερικὲς χαρακτηριστικὲς καὶ πασίγνωστες ρήσεις ἀπὸ τὸν "ΖΑΡΑΤΟΥΣΤΡΑ" ἀποκαλυπτικὲς γιὰ τὴν νιτσεϊκὴ σκἐψη* :
1..<Τὶ εἶναι ὁ πίθηκος γιὰ τὸν ἄνθρωπο; Ἕνα ἀντικείμενο γιὰ περίγελο ἢ μιὰ ἐπώδυνη ντροπή. Καὶ ἀκριβῶς τὸ ἴδιο πρέπει νὰ εἶναι ὁ ἀνθρωπος γιὰ τὸν ὑπεράνθρωπο: ἕνα ἀντικείμενο γιὰ περίγελο ἢ μιὰ ἐπώδυνη ντροπή. Κάνατε τὸ δρόμο ἀπὸ τὸ σκουλήκι στὸν ἄνθρωπο, καὶ πολλά εἶναι ακόμη μέσα σας σκουλήκι. Κάποτε ἤσασταν πίθηκοι, καὶ σήμερα ἀκόμη ὁ ἄνθρωπος εἶναι περισσότερο πίθηκος ἀπὸ κάθε πίθηκο. Ἀλλὰ ἀκόμη καὶ ὁ πιὸ σοφὸς ἀπὸ σᾶς εἶναι ἕνα ἑρμαφρόδιτο καὶ διχασμένο μεῖγμα φυτοῦ καὶ φαντάσματος. Σᾶς εἶπα ὅμως ἐγὼ νὰ γίνετε φυτά ἢ φαντάσματα; Δεῖτε, σᾶς διδάσκω τὸν ὑπεράνθρωπο! Ὁ ὑπεράνθρωπος εἶναι τὸ νόημα τῆς γῆς. Ἂς πεῖ ἡ θέλησή σας: ὁ ὑπεράνθρωπος εἶναι τὸ νόημα τῆς γῆς! >
{ Φ.ΝΙΤΣΕ, ΕΤΣΙ ΜΙΛΗΣΕ Ο ΖΑΡΑΤΟΥΣΤΡΑ , μετ. Ζ. ΣΑΡΙΚΑΣ, Νησῖδες, 2003, σ.13}
2. <Ὁ ἄνθρωπος εἶναι κάτι ποὺ πρέπει νὰ ξεπεραστεῖ: καὶ γι' αὐτὸ πρέπει νὰ ἀγαπᾶς τὶς ἀρετές σου — γιατὶ ἀπ' αὐτὲς θὰ χαθεῖς.>
{ὅ.π. σ.36}
3..<Κράτος λέγεται τὸ πιὸ ψυχρὸ ἀπ' ὅλα τὰ ψυχρὰ τέρατα. Καὶ ψυχρὰ ἐπίσης ψεύδεται
καὶ τοῦτο τὸ ψέμα βγαίνει σερνάμενο ἀπὸ τὸ στόμα του: "ἐγώ, τὸ κράτος, εἶμαι ὁ λαός".> {ὅ.π.σ.48}
4. <Ἔτσι μοῦ μίλησε κάποτε ὁ διάβολος.
"καὶ ὁ θεὸς ἐχει τὴν κόλασή του: εἶναι ἡ ἀγάπη του γιὰ τοὺς ἀνθρώπους". Καὶ πρόσφατα ἄκουσα νὰ λένε τούτη τὴν κουβέντα. "ὁ θεὸς εἶναι νεκρός. ὁ θεὸς πέθανε ἀπὸ τὴ συμπόνια του γιὰ τοὺς ἀνθρώπους". > {ὅ.π.σ.89}
5. .<μόνον ὅπου υπάρχουν τάφοι, ὑπάρχουν ἀναστάσεις.> {ὅ.π.σ.112}
6. <Καὶ ἡ ἴδια ἡ ζωὴ μοῦ εἶπε αὐτὸ τὸ μυστικό: "Κοίτα, εἶπε, ἐγὼ εἶμαι αὐτὸ τὸ ὁποῖο πρέπει πάντα νὰ ὑπερνικᾶ τὸν ἑαυτό του.> {ὄ.π.σ.114}
7.<Ἡ γῆ, εἶπε αὐτός, ἔχει δέρμα καὶ τὸ δέρμα αὐτὸ ἔχει ἀρρώστιες. Γιὰ παράδειγμα, μία ἀπὸ τὶς ἀρρώστιες αὐτὲς ὀνομάζεται "ἄνθρωπος">{ὅ.π.130}
8. <Ἐκκλησία εἶναι ἕνα εἶδος κράτους, καὶ μάλιστα τὸ πιὸ ψευδολόγο.> {ὅ.π.σ.132}
9. <ὁ ἄνθρωπος εἶναι ἕνα γεφύρι καὶ καθόλου σκοπός> {ὅ.π. σ.194}
10.<οἱ καλοὶ ἄνθρωποι δὲν λένε ποτὲ τὴν ἀλήθεια....
...ὅποιος ὑπακούει , δὲν ἀκούει τὸν ἑαυτό του>
{ὅ.π. σ.196}
11. <Οἱ καλοὶ ὄντως — δὲν μποροῦν νὰ δημιουργήσουν: αὐτοὶ εἶναι πάντα ἡ ἀρχὴ τοῦ τέλους — σταυρώνουν ἐκεῖνον ποὺ γράφει πάνω σὲ καινούριες πλάκες καινούριες ἀξίες, θυσιάζουν τὸ μέλλον στὸν ἑαυτό τους — σταυρώνουν κάθε ἀνθρώπινο μέλλον!
Οἱ καλοί — αὐτοί ἦταν πάντα ἡ ἀρχὴ τοῦ τέλους.> {ὅ.π.σ.208}
Πάντα ὅταν, ἀπὸ φοιτητής , μελετοῦσα τόν Νίτσε (εἴτε ἀπὸ μετάφραση ΑΡΗ ΔΙΚΤΑΙΟΥ —κυρίως— εἴτε ἀπὸ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗ ) εἶχα τὴν αἰσθηση ὅτι ἀκολουθεῖ τὸν ΔΑΡΒΙΝΟ καὶ τὸν ΣΟΠΕΝΑΟΥΕΡ ,συγγραφεῖς κοντινούς του, ὑπὸ τὴν ἔννοια ὅτι ἦταν τῆς Ἐποχῆς του.
ΑΥΤΟ ΟΜΩΣ ΔΕΝ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ—ὁ ἴδιος ὁ Νίτσε γράφει στὸ ΛΥΚΟΦΩΣ ΤΩΝ ΕΙΔΩΛΩΝ ὅτι κάνουν λάθος οἱ Δαρβινιστὲς ὅταν λένε πὼς τὰ πιὸ ἰσχυρὰ εἴδη ἐπιβιώνουν.
{Τὰ εἴδη δὲν βαίνουν πρὸς τελειοποίηση—γράφει ὁ ΝΙΤΣΕ —οἱ ἀδύναμοι κατὰ βάσιν κυριαρχοῦν πάνω στοὺς ρωμαλέους ‒ἀποτελοῦν τὸν ἀριθμὸν τὸν μέγα κι εἶναι κ'ἐξυπνότεροι.. Ὁ Δαρβῖνος δὲν ὑπολόγσε τὸ πνεῦμα· οἱ ἀδύναμοι ἔχουν περισσότερο πνεῦμα..καὶ λέγοντας πνεῦμα ἐννοῶ φυσικὰ..ὅ,τι συνιστᾶ ΜΙΜΗΤΙΣΜΟ..}**
Ἐξἀλλου ἡ θεωρία Ἐξέλιξης τοῦ Δαρβίνου δὲν εἶναι τίποτα ἄλλο παρὰ ἡ αὔξηση τοῦ ποσοστοῦ ἀναπαραγωγῆς κι ἐπιβίωσης ἐκείνων τῶν ὄντων στὰ ὁποῖα μεταβιβάστηκαν ΜΕΤΑΛΛΑΓΜΕΝΑ ΓΟΝΙΔΙΑ προσφέροντα ὅμως πλεονεκτήματα προσαρμογῆς στὸ περιβάλλον. Καὶ ὅταν ποτὲ πάψουν τὰ πλεονεκτήματα αύτά (δεδομένου ὅτι τὸ περιβάλλον συνεχῶς ἀλλάζει) τότε θὰ χαθοῦν καὶ τὰ ὂντα μέ τὰ πάλαι ποτέ "πετυχημένα" γονίδια..
Ἡ ΦΥΣΙΚΗ ΕΠΙΛΟΓΗ τοῦ Δαρβίνου εἶναι δηλ. ἕνας "ἀλγόριθμος" {=αὔξηση ποσοστοῦ ἀναπαραγωγῆς καὶ ἐπιβίωσης} βασιζόμενος στὴν τυχαιότητα τῶν μεταλλάξεων {=ΛΑΝΘΑΣΜΕΝΩΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΩΝ} τῶν γονιδὶων στὰ διάφορα ὄντα.
ΟΥΤΕ ΤΑ ΑΤΟΜΑ ΕΞΕΛΙΣΣΟΝΤΑΙ, ΟΥΤΕ ΤΑ ΕΙΔΗ ΤΕΛΕΙΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ—ΑΠΛΩΣ ΜΕΤΑΛΛΑΣΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΛΗΘΥΣΜΟΙ ΤΩΝ ΟΝΤΩΝ, λόγῳ "ἐπιτυχημἐνων" λαθῶν στὴν ἀντιγραφὴ τῶν γονιδίων {=μεταλλάξεων}.
Ὀ ΥΠΕΡΑΝΘΡΩΠΟΣ τοῦ Νίτσε ὅμως δέν ἀφορᾶ οὔτε σὲ μεταλλαγμένα γονίδια, οὔτε σὲ τελειοποιούμενα εἴδη· εἶναι ὁ ΜΟΝΑΧΙΚΟΣ ἄνθρωπος πού ΖΕΙ ΤΗΝ ΖΩΗ ΤΟΥ ΚΑΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΕΑΥΤΟΣ ΤΟΥ—ἤ μᾶλλον, ἐπιζητεῖ συνεχῶς νὰ ΞΕΠΕΡΝΑ ΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΤΟΥ, νὰ γίνεται καλύτερος. Αύτὸ εἶναι τὸ νόημα τῆς ζωῆς ΤΟΥ καὶ ξέρει ὅτι δὲν ὑπάρχει ἂλλο—ΚΑΙ ΤΟ ΑΠΟΔΕΧΕΤΑΙ ΗΡΩΙΚΑ, ὅπως ὁ Λεωνίδας τὸν θάνατο στὶς Θερμοπύλες...
Βεβαίως καὶ ἔχει ἀρνητικὰ σημεῖα ὁ Νίτσε , ἄν καὶ ὑπῆρξε ὁ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟΣ φιλόσοφος τῶν νεωτέρων χρόνων, ἰδιαιτέρως στὶς ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΤΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΟΡΘΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΣΩΚΡΑΤΗ ΚΑΙ ΤΟΥ ΠΛΑΤΩΝΑ.
Τὸ λάθος του ἦταν ὅτι παρεξήγησε τὸν ΟΡΘΟΛΟΓΙΣΜΟ τοῦ ΣΩΚΡΑΤΗ καὶ τοῦ ΠΛΑΤΩΝΑ, βλέποντας τους μὲ τὰ μάτια τοῦ δυτικοῦ ὀρθολογισμοῦ τοῦ Διαφωτισμοῦ.
Ἐξηγῶ·
ὁ Πλάτων δὲν θεωροῦσε ὅτι ΟΛΗ ἡ Πραγματικότητα εἶναι προσβάσιμη στὴν ΝΟΗΣΗ καὶ τὴν ΛΟΓΙΚΗ· ὄχι κι αὐτὸ γιὰ δύο λόγους:
α) ἡ ΑΜΟΡΦΗ ΠΡΟΫΠΑΡΧΟΥΣΑ ΥΛΗ δὲν εἶναι προσβάσιμη στὸν λόγο καὶ β) ἡ θέαση τοῦ Ἀγαθοῦ δὲν εἶναι προσβάσιμη στὴν νόηση ἀλλὰ ἀποτελεῖ προϊὸν ξαφνικῆς <ἐξαίφνης> ΕΚΣΤΑΣΗΣ : ἡ Ἰδέα {=μορφή} τοῦ ΑΓΑΘΟΥ <ἐξαίφνης κατόψεται> καὶ ΔΕΝ φανερώνεται ΟΥΤΕ ΩΣ ΛΟΓΟΣ ΟΥΤΕ ΩΣ ΓΝΩΣΗ <οὐδὲ τις λόγος οὐδέ τις ἐπιστήμη> (Πλάτ. Συμπ., 210e- 211a)
Παρ' ὅλα αύτὰ γράφει ὁ Νίτσε στὴν "ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΣΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΤΡΑΓΩΔΙΑΣ" ὅτι <τούτη ὑπῆρξε ἡ μεγαλύτερη πλάνη, ἠ πιὸ ὀλἐθρια πάνω στὴν γῆ <πίστεψαν ὀτι βρῆκαν στὰ σχήματα τῆς λογικῆς τὸ κριτήριο τῆς ἀλήθειας>***
Στὴ συνέχεια ἀνθολογῶ 4 "διαμάντια" ἀπὸ τὸ
"ΛΥΚΟΦΩΣ ΤΩΝ ΕΙΔΩΛΩΝ" ,χαρακτηριστικὰ τῆς Σκέψης ἀλλὰ καὶ τοῦ ὕφους τοῦ Νίτσε:
— ἐμεῖς ἐπινοήσαμε τὴν ἔννοια ΣΚΟΠΟΣ· στὴν πραγματικότητα σκοπὸς δὲν ὑπάρχει...Ὁ κάθε ἄνθρωπος εἶναι ἀναγκαῖος · εἶναι μοῖρα· ἀνήκει στὸ ΟΛΟΝ !
Καὶ τίποτα δέν μπορεῖ νὰ δικάσει νὰ μετρήσει νὰ συγκρίνει μὲ κάτι ἄλλο τὴν ὕπαρξη μας καὶ νὰ τὴν καταδικάσει ,ἀφοῦ κάτι τέτοιο θὰ σήμαινε πὼς δικάζει ,μετράει ,συγκρίνει μὲ κάτι ΑΛΛΟ τὸ ΟΛΟΝ καὶ τὸ καταδικάζει..
Ἀλλὰ δὲν ὑπάρχει τίποτα ἔξω ἀπὸ τὸ Ὅλον! Κανένας δὲν μπορεῖ νὰ καταλογίσει τίποτα σὲ κανέναν ! Κανένα ὄν δὲν ἀνάγεται σὲ καμμιὰν πρώτη αἰτία !.... Ὁ Κόσμος δὲν ἀποτελεῖ ΕΝ : τοῦτο καὶ μόνον εἶναι ἡ μεγάλη ἀπελευθέρωση. Μόνον ἔτσι ἀποκαθίσταται ἡ ἀθωότητα τοῦ Γίγνεσθαι..
— Τὰ εἴδη δὲν βαίνουν πρὸς τελειοποίηση · οἱ ἀδύναμοι κατὰ βάσιν κυριαρχοῦν πάνω στοὺς ρωμαλέους ‒ἀποτελοῦν τὸν ἀριθμὸν τὸν μέγα κι εἶναι κ'ἐξυπνότεροι..
Ὁ Δαρβῖνος δὲν ὑπολόγσε τὸ πνεῦμα·
οἱ ἀδύναμοι ἔχουν περισσότερο πνεῦμα..καὶ λέγοντας πνεῦμα ἐννοῶ φυσικὰ..ὅ,τι συνιστᾶ ΜΙΜΗΤΙΣΜΟ..
—ἡ Λογικὴ στὴν γλῶσσα· τὴν γριά—πονήρω!
Ποτὲ δὲν θὰ ἀπαλλαγοῦμε ἀπὸ τὸν θεό, γιατὶ
συνεχίζουμε νὰ πιστεύουμε στὴν Γραμματική...
— ἡ θεωρία τῆς Ἰσότητας..πιστέψτε με εἶναι τὸ δηλητήριο τῶν δηλητηρίων.Γιατὶ μοιάζει μὲ κήρυγμα ὑπὲρ τῆς Δικαιοσύνης , ἐνῶ στὴν πραγματικότητα τὴν ΚΑΤΑΛΥΕΙ..
Τὰ ἴσα στοὺς ἴσους καὶ στοὺς ἄνισους τὰ ἄνισα· αὐτὸς θὰ ἦταν ἀληθινὸς λόγος τῆς Δικαιοσύνης.
Συνεπῶς : στὰ ἄνισα ποτὲ ἴσα !****.
Καὶ τέλος, ἕνα τελευταῖο δεῖγμα τῆς εὐφυίας τοῦ Νίτσε ἀπὸ "ΑΝΤΙΧΡΙΣΤΟ" :
<ἡ ἀνισότητα τῶν δικαιωμάτων εἶναι ἡ πρώτη προϋπόθεση γιὰ τὴν ἴδια τὴν ὕπαρξη δικαιωμάτων....Ἠ πηγὴ τῆς ἀδικίας ποτὲ δὲν βρίσκεται στὴν ἀνισότητα τῶν δικαιωμάτων παρὰ ἴσα—ἴσα στὴν διεκδίκηση ἴσων δικαιωμάτων..>*****
Θὰ ὁλοκληρώσω αὐτὴν τὴν συνοπτικώτατη ἀνάρτηση μέ τὸ ἑξῆς·
κάθε φορὰ ποὺ ξαναδιαβάζω ΝΙΤΣΕ συνειδητοποιῶ ὃτι εἶχα μπερδέψει πάλι,
τὴν σκιὰ μου μὲ τὸ "μπόϊ" μου...
___________
* Φ.ΝΙΤΣΕ, ΕΤΣΙ ΜΙΛΗΣΕ Ο ΖΑΡΑΤΟΥΣΤΡΑ, μετ. Ζ.ΣΑΡΙΚΑΣ, ΝΗΣΙΔΕΣ, 2003.
** Φ.ΝΙΤΣΕ, ΛΥΚΟΦΩΣ ΕΙΔΩΛΩΝ, μετ.Β.ΔΟΥΒΑΛΕΡΗΣ, σελ.183, Gutenberg, 2016
***Φ.ΝΙΤΣΕ, Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΣΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΡΑΓΩΔΙΑΣ, μετ. Β.ΔΟΥΒΑΛΕΡΗΣ, σελ.117, Gutenberg, 2013
**** ΛΥΚΟΦΩΣ, ὅ. π. σελ.107
*****Φ.ΝΙΤΣΕ, ΑΝΤΙΧΡΙΣΤΟΣ, μετ.Β.ΔΟΥΒΑΛΕΡΗΣ, 196, Gutenberg,2013
___________________________________
ΥΓ. Φ. Νίτσε: Η ΑΝΗΘΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΚΑΛΟΥ
(ἢ: ἡ ΑΛΕΠΟΥ ΚΑΙ ΤΑ ΣΤΑΦΥΛΙΑ)
Τὸ 1887 ὁ Νίτσε γράφει τὴν περίφημη "ΓΕΝΕΑΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΗΘΙΚΗΣ" ὅπου περιγράφει τὴν ΗΘΙΚΗ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΔΟΥΛΟΥ μέ βάση τὸν μῦθο τοῦ ΑΙΣΩΠΟΥ γιὰ τὴν ΑΛΕΠΟΥ ΚΑΙ ΤΑ ΣΤΑΦΥΛΙΑ (μὴ μπορῶντας ἡ πεινασμένη ἀλεποῦ νὰ φτάσει τὰ σταφύλια , πείθει τὸν ἑαυτό της ὅτι εἶναι ἂγουρα—"κρεμαστάρια" κατὰ τὴ νεοελληνικὴ ἐκδοχή).
Γράφει λοιπὸν ὁ ΝΙΤΣΕ ὅτι κάθε ἄνθρωπος ἐπιδιώκει τὴν ΚΥΡΙΑΡΧΙΑ (1) ἐπὶ τοῦ περιβάλλοντος κι ἄν ΑΔΥΝΑΤΕΙ νὰ τὴν ἐπιτύχει, πείθει τὸν ἑαυτό του —ΚΑΙ ΔΙΑΚΗΡΥΤΤΕΙ στοὺς ἂλλους— ὅτι ΔΕΝ ΕΠΙΘΥΜΕΙ τὴν κυριαρχία λόγῳ τῆς ΗΘΙΚΗΣ του συνείδησης.
Αὐτή, ὑποστηρίζει ὁ Νίτσε, εἶναι ἡ ΑΝΗΘΙΚΟΤΗΤΑ καὶ ΥΠΟΚΡΙΣΙΑ τοῦ ΚΑΛΟΥ, δηλ. τῆς Ἠθικῆς τοῦ ΣΩΚΡΑΤΗ καὶ τοῦ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΥ ποὺ ὅρισε ὡς ΚΑΛΟ τὴν ἀδυναμία Κυριαρχίας, λόγῳ ΑΝΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ.
Ἔτσι ἡ ΛΟΓΙΚΗ ἐστράφη κατὰ τοῦ ΕΝΣΤΙΚΤΟΥ—κι αὐτὴ εἶναι —κατὰ τὸν Νίτσε—ἡ σωκρατικὴ καὶ χριστιανικὴ Ἠθικὴ τοῦ ΔΟΥΛΟΥ ποὺ κρύβει ὅλη τὴν ΑΝΗΘΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΥΠΟΚΡΙΣΙΑΣ.
________
(1) ὁ Νιτσε χρησιμοποιεῖ τὴν φράση "ΘΕΛΗΣΗ ΓΙΑ ΔΥΝΑΜΗ" καὶ ἐννοεῖ ὅπως διευκρίνισε στόν "ΖΑΡΑΤΟΥΣΤΡΑ" τὴν ΑΥΘΥΠΕΡΒΑΣΗ
<Καὶ ἡ ἴδια ἡ ζωὴ μοῦ εἶπε αὐτὸ τὸ μυστικό: "Κοίτα, εἶπε, ἐγὼ εἶμαι αὐτὸ τὸ ὁποῖο πρέπει πάντα νὰ ὑπερνικᾶ τὸν ἑαυτό του> (βλ.παραπάνω)
.jpg)



