ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΘΕΟΚΡΑΤΙΑ.
Συστήνω σὲ ὅσους ἐνδιαφἐρονται γιὰ τὴν βυζαντινὴ Ἱστορία, πρὶν διαβάσουν Ὀστρογκόρσκι ἤ Βασίλιεφ, νὰ ρίξουν μιὰ ματιὰ στὸ εἰσαγωγικὸ ἐγχειρίδιο "Η ΒΥΖΑΝΤΝΗ ΘΕΟΚΡΑΤΙΑ" (βλ. φωτό) τοῦ γνωστοῦ βυζαντινολόγου Ράνσιμαν—ἄν καὶ διαφωνῶ μὲ τὸν τίτλο "θεοκρατία" πού παραπέμπει στὸ ΙΣΛΑΜ ὅπου τὸ ΚΟΡΑΝΙ ἀποτελεῖ ΚΑΙ νομικὸ κώδικα, κάτι ποὺ δὲν συμβαίνει στὸν χριστιανισμό.
Δὲν θὰ κάνω παρουσίαση ἐδῶ αὐτοῦ τοῦ θεμελιακοῦ βιβλίου (γιὰ κάθε ἱστορικό) ἁπλῶς θὰ συνοψίσω τέσσερα , χαρακτηριστικὰ σημεῖα αὐτῆς τῆς μελέτης:
1. τὴν αὐτοκρατορία οἱ βυζαντινοὶ (οἱ ὁποῖοι ποτὲ δὲν τὴν ὀνόμασαν "βυζαντινή", ἀλλὰ πάντοτε ΡΩΜΑΪΚΗ* ) τὴν θεωροῦσαν ἐπίγειο ἀντίγραφο τῆς Βασιλείας τοῦ θεοῦ.
Κατὰ συνέπειαν ,ὁ βυζαντινὸς αὐτοκράτωρ θεωρεῖτο ἀντιπρόσωπος τοῦ Χριστοῦ στὴν γῆ, σὲ ὅλη τὴν γῆ, ἐξ οὗ καὶ ἡ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ἰδεολογία τῆς βυζ.αὐτοκρατορίας DOMINIO MUNDI (ποὺ ἀργότερα συμβολίστηκε μὲ τὸν Δικἐφαλο Ἀετό).
ΕΝΑ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΣΤΟΝ ΟΥΡΑΝΟ, ΜΙΑ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΕΠΙ ΓΗΣ ΩΣ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ {"μίμησις" στὴν πλατωνίζουσα σκέψη τῆς ἐποχῆς}.
2. στὸ Βυζάντιο δὲν ὑπῆρχε διάκριση Πολιτείας καὶ Ἐκκλησίας·
στὸ Σύμβολο τῆς Πίστεως μὲ τὴν λέξη "Ἐκκλησία" οἱ βυζαντινοὶ ἐννοοῦσαν ὁλόκληρο τὸ σῶμα τῶν πιστῶν (ζώντων τε καὶ τεθνεώτων) δηλ. τῶν ΥΠΗΚΟΩΝ τῆς αὐτοκρατορίας.
Ἡ ἔλλειψη αὐτῆς τῆς διάκρισης μεταξὺ Πολιτείας καί Ἐκκλησίας γέννησε καὶ τὰ μεγαλύτερα προβλήματα στὴν βυζαντινὴ ἱστορία, καθότι ἁκυρώθηκε κάθε ἀνεξιθρησκία καὶ κάθε ὑπὴκοος ὑποχρεοῦτο νὰ ἀκολουθεῖ τὴν ΠΙΣΤΗ τῆς Κων/πολης.
3. ὅλη αὐτὴ ἡ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΙΔΕΟΛΟΓΙΑ τοῦ Βυζαντίου (ὅπως ἔχει γράψει καὶ ἡ ΑΡΒΕΛΕΡ) στηρίχτηκε στὴν ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΗ ἀντίληψη τῶν ΣΤΩΙΚΩΝ ὅτι ὁ βασιλιᾶς εἶναι ὁ "ΕΜΨΥΧΟΣ ΝΟΜΟΣ" ἐπὶ γῆς καὶ τὸ Κράτος ἀποτελεῖ , ὅπως προεῖπα, πλατωνική "ΜΙΜΗΣΗ" τῆς οὐράνιας ἁρμονίας τοῦ Σύμπαντος. ( Ὁ ΕΚΦΑΝΤΟΣ εἶχε ἀποκαλέσει τὸν βασιλιᾶ "ΛΟΓΟ ΘΕΟΥ").
4. τὴν Πολιτικὴ ἰδεολογία τοῦ Βυζαντίου περὶ τοῦ αὐτοκράτορα ὡς (στωικοῦ) ΕΜΨΥΧΟΥ ΝΟΜΟΥ καὶ τῆς αύτοκρατορίας ὡς ΑΝΤΙΤΥΠΟΥ τῆς ΒΑΣΙΛΕΙΑΣ ΤΩΝ ΟΥΡΑΝΩΝ συνόψισε στὰ ἔργα του πρῶτος ὁ ΕΥΣΕΒΙΟΣ ΚΑΙΣΑΡΕΙΑΣ ("Εἰς Κωνσταντῖνον Τριακονταετηρικός") μὲ τὶς κατάλληλες τροποποοήσεις· ὁ αὐτοκράτωρ δὲν εἶναι ὁ θεὸς μεταξὺ τῶν ἀνθρώπων ,ἀλλὰ ὁ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΣ τοῦ θεοῦ ἐπὶ γῆς. (Ἀντιθέτως ἡ Δύση ἐπέλεξε ὡς πολιτικὴ ἰδεολογία της τὴν ἀντίληψη τῆς "ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ" τοῦ ΑΥΓΟΥΣΤΙΝΟΥ.)
Καὶ μιὰ ἐπισήμανση ,τέλος, δική μου·
αὐτὴ ἡ βυζαντινὴ πολιτικὴ ἰδεολογία ποὺ διατύπωσε ὁ ΕΥΣΕΒΙΟΣ τὸ 336μΧ, εἶχε συλλάβει ὁ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ἤδη ἀπὸ τὸ 325μΧ ΟΤΑΝ ΠΡΟΤΕΙΝΕ ΣΤΗΝ Α’ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΣΥΝΟΔΟ ΤΟΝ ΟΡΟ "ΟΜΟΟΥΣΙΟΣ". Προφανῶς , θὰ σκέφτηκε ὁ Κωνσταντῖνος, ὅτι ἔχει ἄλλη ἀξία ὁ βυζ.αὐτοκράτωρ νὰ εἶναι ἀντιπρόσωπος ἑνὸς ὁμοουσίου Κυρίου δηλ. ΘΕΟΥ στὴν γῆ, παρὰ ἀντιπρόσωπος ἑνὸς Κυρίου ἁπλοῦ κτίσματος..
Τελικά, μὲ τὸν "ΤΡΙΑΚΟΝΤΑΕΤΗΡΙΚΟ" λόγο τοῦ ΕΥΣΕΒΙΟΥ (καὶ μέ τὸ ΟΜΟΟΥΣΙΟΝ) θεμελιώθηκε ἐπὶ Μ.ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ στὸν δυτικὸ κόσμο ἡ ΕΛΕῼ ΘΕΟΥ ΜΟΝΑΡΧΙΑ.
___________
* ὁ ὅρος "βυζαντινός" ἀποτελεῖ ἐπινόηση τοῦ Ἱερώνυμου WOLF ,μαθητῆ τοῦ Μελάγχθωνος (16ος αἰ.)
Η ΜΑΓΝΑΥΡΑ ΣΗΜΕΡΑ
SOLIDUS
(κωνσταντινᾶτο)
Η ΙΔΡΥΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ
(Discovery Channel)
________
Ο ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΣ ΙΠΠΟΔΡΟΜΟΣ
ΟΠΩΣ ΕΙΝΑΙ ΣΗΜΕΡΑ
________
ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΚΩΝ/ΠΟΛΗ
(τότε & σήμερα)
ΣΑΡΚΟΦΑΓΟΙ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΩΝ
___________________
ΘΕΟΔΟΣΙΑΝΑ ΤΕΙΧΗ
ΠΥΛΗ ΤΟΥ ΑΓ.ΡΩΜΑΝΟΥ
(ΕΔΩ ΕΠΕΣΕ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ
Ο ΚΩΝ.ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΟΣ)
--------
ΣΑΡΚΟΦΑΓΟΙ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΩΝ
ΜΟΥΣΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ
(Πηγή: youtube/ Yasin Karabacak)
Ἡ βυζαντινὴ Ἀρχαιολογία χρωστᾶ τὰ μέγιστα στὴ διάνοιξη τῆς σιδηροδρομικῆς γραμμῆς τοῦ Orient Express στὴν Κωνσταντινούπολη στὰ τέλη τοῦ 19ου αἰ. καὶ στὶς ἀρχὲς τοῦ 20οῦ καὶ τοῦτο διότι τότε ἦρθε στὸ φῶς ὁλόκληρη ἡ ὑπόγεια βυζαντινή Πόλη— ἤ τουλάχιστον ὁριοθετήθηκε τὸ πολεοδομικὸ της Σχέδιο—ἀφοῦ μόνο ἡ Ἁγία Σοφία, τὰ Θεοδοσιανὰ Τείχη & τὸ Ἀνάκτορο τῶν Βλαχερνῶν εἶχαν μείνει ὄρθια στὸ διάβα τῶν αἰώνων.
Η ΥΠΟΓΕΙΑ ΚΙΝΣΤΕΡΝΑ
____
Τὰ κύρια σημεῖα τῆς Βυζαντινῆς Πρωτεύουσας ποὺ ἐντοπίστηκαν θαμμένα κάτω ἀπὸ τὴ γῆ
εἶναι :
- τὸ ΙΕΡΟ ΠΑΛΑΤΙ & ἡ ΜΑΓΝΑΥΡΑ
νοτιοανατολικά τοῦ Μπλὲ Τζαμιοῦ (ΣΟΥΛΤΑΝΑΧΜΕΤ)
- ἡ σφενδόνη τοῦ βυζαντινοῦ ΙΠΠΟΔΡΟΜΟΥ
(κάτω ἀπὸ τὸ Τεχνικὸ Λύκειο ) νοτιοδυτικὰ τοῦ ΑΤ-ΜΕΪΝΤΑΝΙ
(κάτω ἀπὸ τὸ Τεχνικὸ Λύκειο ) νοτιοδυτικὰ τοῦ ΑΤ-ΜΕΪΝΤΑΝΙ
-ἡ ΥΠΟΓΕΙΑ ΚΙΝΣΤΕΡΝΑ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ (δίπλα ἀπὸ τὴν Ἁγ.Σοφία)
Ὅμως τὸ κέντρο τῆς βυζαντινῆς πρωτεύουσας δὲν ἦταν ἡ Ἁγ.Σοφία ἢ τὸ Ἱερὸ Παλάτι (ποὺ βρισκόταν ἐκεῖ ποὺ ὑψώνεται σήμερα τό Μπλὲ Τζαμί, ἀπἐναντι ἀπὸ τὴν Ἁγιασοφιά) ,ἀλλὰ τὸ FORUM (δηλ. ἡ Ἀγορά- "Φόρο" τὸν ἔλεγαν οἱ Βυζαντινοί) τοῦ Μεγ. Κωνσταντίνου.
Ἐκεῖ στὸ Forum τοῦ Κωνσταντίνου κτυποῦσε ἡ καρδιὰ τῆς βυζαντινῆς πρωτεύουσας ,ἐκεῖ ὁπου σήμερα βρίσκεται & ἡ Σκεπαστὴ Ἀγορά, τὸ περίφημο "Καπαλὶ Τσαρσί" (Kapali Çarşi)
τῶν Ὀθωμανῶν.
Στὸ κἐντρο αὐτοῦ τοῦ ὠοειδοῦς Forum ὐψωνόταν (στό μέσον ἑνὸς συντριβανιοῦ) ὁ ΣΤΥΛΟΣ μὲ τὸ Ἄγαλμα τοῦ ἐκ Τροίας ΑΠΟΛΛΩΝΟΣ στὸ ὁποῖο εἶχαν τοποθετήσει οἱ βυζαντινοὶ τὴν μορφὴ τοῦ αύτοκράτορα Κων/νου τὸ 330μΧ (τὰ ἐγκαίνια τῆς Κων/πολης ἔγιναν ἐκεῖ στὶς 11 ΜΑΪΟΥ 330μΧ), ἐνῶ στὰ δυτικὰ τῆς πλατείας ὀρθωνόταν τὸ ἄγαλμα τῆς Προμάχου Ἀθηνᾶς τοῦ ΦΕΙΔΙΑ ποὺ εἶχε μεταφερθεῖ ἀπὸ τὴν Ἀκρόπολη τῶν Ἀθηνῶν.
Αὐτὸ τὸ ἄγαλμα τοῦ ΑΠΟΛΛΩΝΑ—ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ γκρεμίστηκε τό 1105 ἀπὸ σεισμὸ κι ἔκτοτε εἶχε ἀντικατασταθεῖ ἀπό ὑπερμεγέθη σταυρό.
Ὁ Στῦλος τοῦ Κωνστσντίνου λειτουργοῦσε, κατεξοχήν , ὡς ΤΕΛΕΣΜΑ (δηλ. φυλακτὸ τῆς πρωτεύουσας ) βάσει τῆς ΝΕΟΠΛΑΤΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΥΡΓΙΚΗΣ ἰδέας τῆς ΣΤΟΙΧΕΙΩΣΕΩΣ {=ταφὴ ἱερῶν κειμηλίων σὲ μυστικὴ κρύπτη κάτω ἀπό ἔνα στῦλο ).
Ἔτσι,σύμφωνα μὲ τὶς βυζ.πηγές (βλ.Μαλάλας, Χρονογραφία) ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΤΟΝ ΣΤΥΛΟ ΤΟΥ ΚΩΝ/ΝΟΥ ΕΙΧΑΝ ΤΟΠΟΘΕΤΗΘΕΙ ΤΟ 330 ,ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΤΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΕΓΚΑΙΝΙΩΝ , ΟΜΟΥ ΤΑ ΚΑΡΦΙΑ ΤΟΥ ΓΟΛΓΟΘΑ ΚΑΘΩΣ ΚΑΙ ΤΟ ΠΑΛΛΑΔΙΟ (δηλ. τὸ ξόανο τῆς Ἀθηνᾶς) ΜΕΤΑΦΕΡΘΕΝ ΕΚ ΡΩΜΗΣ.
Πρἀγματι οἱ ἀνασκαφὲς τοῦ Wett κατὰ τὴν δεκαετία '30 ἐπιβεβαίωσαν αὐτὰ τὰ περὶ Μυστικῆς Κρύπτης κάτω ἀπὸ τὸν Στῦλο τοῦ Κων/νου.
Ὁ Στῦλος τοῦ Κων/νου θεωρεῖτο ἀπο τοὺς βυζαντινοὺς ἔκτοτε ὡς τὸ ΠΙΟ ΙΕΡΟ ΜΕΡΟΣ τῆς Κωνσταντινούπολης καὶ τὸν καιρὸ τῆς Ἁλώσεως ἔλεγαν οἱ λαϊκὲς προφητεῖες ὅτι μέχρις ἐκεῖ θὰ φτάσουν οἱ Τοῦρκοι καὶ κατόπιν "οἱ Ρωμαῖοι καταδιώξουσιν αὐτούς κόπτοντες καὶ ἐξεάσσουσιν {=διώξουν} καὶ ἐκ τῆς πόλεως καὶ ἐκ τῆς δύσεως καὶ ἀπὸ τῶν τῆς ἀνατολῶν μερῶν ἄχρις ὀρὶων Περσίας ἐν τόπῳ καλουμένῳ Μονοδενδρίῳ "(Μ.ΔΟΥΚΑΣ, ΙΣΤ. ΑΛΩΣΕΩΣ,1170‒1180).
Πρόκειται βεβαίως γιὰ τὸν περιλάλητο θρῦλο τῆς Κόκκινης Μηλιᾶς πού γεννήθηκε ἐδῶ..
Ἀπὸ τὴν Ἀγορά τοῦ Κωνσταντίνου σήμερα σώζεται μόνον ὁ ΣΤΥΛΟΣ (σημ. Çemberlitaş) ἐνῶ ἡ παλιὰ βυζαντινὴ λεωφόρος ΜΕΣΗ (ποὺ ὁδηγεῖ στὰ ΘΕΟΔΟΣΙΑΝΑ ΤΕΙΧΗ στὴν Πύλη Ἀδριανουπόλεως ) ἀκολουθεῖ καὶ σήμερα τὴν ΙΔΙΑ ΔΙΑΔΡΟΜΗ ὡς Yeniçeriler Caddesi {=λεωφ.Γενιτσάρων}.
Ὡστόσο , οἱ σημ.Ἕλληνες ἐπισκέπτες ἐνῶ τρέχουν νὰ ἀγοράσουν..δερμάτινα στὸ διπλανὸ Kapali Çarçi ΑΠΑΞΙΟΥΝ νὰ ἐπισκεφτοῦν τὸν ΣΤΥΛΟ ΤΟΥ ΚΩΝ/ΝΟΥ (ΠΟΥ ΑΠΕΧΕΙ 5') κι ὀχι μόνον ἐπειδὴ ἀγνοοῦν τὴν ἱστορία του..
Βεβαίως τὸ πιὸ ἐντυπωσιακὸ ἀξιοθέατο τῆς ΥΠΟΓΕΙΑΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΚΩΝ/ΠΟΛΗΣ εἶναι ἡ Βασιλικὴ Κινστέρνα ἡ πασίγνωστη ἀπὸ τὴν ταινία τοῦ ΜΠΟΝΤ ("ΑΠΟ ΤΗΝ ΡΩΣΙΑ ΜΕ ΑΓΑΠΗ") ἐν ἔτει 1963,γνωστὴ ἐπίσης ὡς Κινστέρνα τοῦ Ἰουστινιανοῦ.
Γεμάτη ὑπόγειες δεξαμενὲς νεροῦ (γιὰ περιπτώσεις Πολιορκίας) ἡ Βασιλεύουσα, ὅλες ἐντυπωσιάζουν μὲ τὴν ΠΟΛΥΤΕΛΕΙΑ τους, τοσοῦτον μᾶλλον ἐπειδὴ ΔΕΝ ΗΤΑΝ ἐπισκἐψιμες στὸ εὐρὺ κοινό, παρά μόνο σέ στρατιωτικούς.
Ἡ πιὸ γνωστὴ ΥΠΟΓΕΙΑ ΚΙΝΣΤΕΡΝΑ {=δεξαμενή} ὅπως προανέφερα εἶναι ἡ κοντινὴ στὴν ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ, ΒΑΣΙΛΙΚΗ Κινστέρνα τοῦ Ἰουστινιανοῦ μὲ τοὺς 336 κίονες ποὺ ἐξυπηρετοῦσε τὸ ΙΕΡΟ ΠΑΛΑΤΙ τῶν βυζαντινῶν αὐτοκρατόρων (τὸ ὁποῖο βρισκόταν ἐκεῖ ποὺ ὑψὠνεται σήμερα τὸ Μπλέ—Τζαμί).
Στὴν Ὑπόγεια Κινστέρνα τοῦ Ἰουστινιανοῦ (ποὺ οἱ Τοῦρκοι ἀποκαλοῦν Yerebatan ,δηλ βυθισμένη) σήμερα λειτουργεῖ ὡς αἴθουσα συναυλιῶν λόγῳ τῆς μοναδικῆς ἀκουστικῆς της.
Οἱ Ὀθωμανοί ΑΓΝΟΟΥΣΑΝ τὶς δεξαμενὲς αὐτές· ὅσες ἦρθαν στό φῶς αὐτὸ ἔγινε τυχαῖα. Ἡ συγκεκριμένη Βασιλικὴ Κινστέρνα ἔγινε γνωστὴ τὸν 16ο αἰ .ἀπό τὸν περιηγητὴ P. Gilles (+1555) ὁ ὁποῖος παρατήρησε ὄτι οἱ γύρω κάτοικοι ψάρευαν ἀπό τὰ ὑπόγεια τῶν οἰκιῶν τους θεωρῶντας ὅτι εἶχαν ἀνακαλύψει ὐπόγεια λίμνη..
Ἕνα ἐντυπωσιακό στοιχεῖο τῆς Βασιλικῆς Κινστέρνας ἀποτελεῖ ὁ κίονας τῆς εἰκόνας πού στηρίζεται σὲ μιὰν ἀρχαία ΜΕΔΟΥΣΑ (ὐπάρχουν κι ἄλλοι στηριζόμενοι σὲ Μέδουσες). Πολλοί θεωροῦν ὅτι ἡ ΑΝΑΠΟΔΗ ΜΕΔΟΥΣΑ —ἀρχαῖο μυθολογικὸ σύμβολο τῶν ΑΠΡΟΣΩΠΩΝ καὶ ΜΗ ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΩΝ ΣΥΜΠΑΝΤΙΚΩΝ ΔΥΝΑΜΕΩΝ —δὲν ἐξυπηρετεῖ μόνο στεγαατικὲς ἀνάγκες ἀλλὰ ἔχει καὶ θρησκευτικὸ συμβολισμὸ καθότι τὸ κτῖσμα ἀνάγεται στὴν ἐποχὴ τοῦ φανατικοῦ ἀντιπαγανιστῆ Ἰουστινιανοῦ.
Ἕχουν βρεθεῖ πολλὲς ὑπόγειες δεξαμενὲς σὲ ἀρκετὲς άρχαῖες πόλεις,ὅμως ἡ ἐν λόγῳ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΚΙΝΣΤΕΡΝΑ δίπλα στὴν Ἁγἰα Σοφία εἶναι ἡ ὡραιὀτερη, πολυτελέστερη καὶ ὐποβλητικὠτερη ΥΠΟΓΕΙΑ δεξαμενή, λαμπρὸ δεῖγμα τῆς χλιδῆς τῆς βυζαντινῆς άρχιτεκτονικῆς τοῦ 6ου αἰ. ἡ ὁποία διατηροῦσε ἀκόμη τὰ ΕΛΛΗΝΟΡΡΩΜΑΪΚΑ χαρκτηριστικά της .
Εἶναι εὐτύχημα πάντως ποὺ ἡ Ἀρχαιολογική Ὑπηρεσία τῆς Κωνσταντινούπολης δείχνει μέγα ἐνδιαφέρον γιὰ τὸ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ παρελθὸν τῆς Πόλης καὶ ἔτσι πολλὰ ἀπὸ τὰ ἀνασκαφέντα μέρη εἶναι προσβάσιμα στὸ κοινό.
_________________
Η ΠΟΛΗ ΛΙΓΟ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ
ΥΠΟΓΕΙΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ
(Πηγή: HISTORY CHANNEL)
ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΚΙΝΣΤΕΡΝΑ
______
Μαγναύρα: ΙΕΡΟ ΠΑΛΑΤΙ
________________
ΜΟΥΣΕΙΟ ΜΩΣΑΪΚΩΝ
ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΠΑΛΑΤΙΟΥ
ΣΤΗΝ ΤΑΙΝΙΑ ΤΟΥ ΜΠΟΝΤ
"ΑΠΟ ΤΗΝ ΡΩΣΣΙΑ ΜΕ ΑΓΑΠΗ"(1963)
___________
___________
ΣΗΜ . Αὐστριακοὶ καὶ Γερμανοὶ πανεπιστημιακοὶ ἔχουν δημιουργήσει τὸν ἱστότοπο https://www.byzantium1200.com/
ὅπου παρουσιάζουν την Κωνσταντινούπολη ὅπως ἦταν πρὶν τὴν Δ’ Σταυροφορία.
Χρησιμὠτατο ἐκπαιδευτικὸ ὑλικὸ γιὰ μαθητὲς καὶ φοιτητές .
____
ΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΜΙΛΙΟΝ
(ΑΠΟ ΟΠΟΥ ΞΕΚΙΝΟΥΣΕ Η ΑΦΕΤΗΡΙΑ
ΤΗΣ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΝ
ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ)
ΟΠΩΣ ΕΙΝΑΙ ΣΗΜΕΡΑ
ΡΗΓΙΑ ΠΥΛΗ
ΘΕΟΔΟΣΙΑΝΑ ΤΕΙΧΗ
(ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ)
________
ΥΓ2. ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ : ΤΟ ΑΡΙΣΤΟΥΡΓΗΜΑ
ΤΩΝ ΑΝΘΕΜΙΟΥ ΚΑΙ ΙΣΙΔΩΡΟΥ.
______________
ΚΙΟΝΟΚΡΑΝΑ
ΜΕ ΤΑ ΜΟΝΟΓΡΑΜΜΑΤΑ
ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ & ΘΕΟΔΩΡΑΣ
νὰ φτιάξουν ἕνα μοναδικὸ κτῖσμα ποὺ ὅμοιο του δὲν εἶχε ὑπάρξει ὥς τότε, συνδυάζοντας τὸν τροῦλλο (βλ ΠΑΝΘΕΟΝ ΡΩΜΗΣ) μὲ τὴν βασιλικὴ δηλ. συνδυάζοντας ΓΙΑ ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ , τὸν ΚΥΚΛΟ ΜΕ ΤΟ ΤΕΤΡΑΓΩΝΟ.
Θεωρητικὰ αὐτὸ μποροῦσε νὰ ἐπιτευχθεῖ μέσῳ τῶν ΛΟΦΙΩΝ ἤ ΚΟΓΧΩΝ,δηλ. τῶν ΣΦΑΙΡΙΚΩΝ ΤΡΙΓΩΝΩΝ ποὺ θὰ ἕνωναν τὸν κυκλικὸ τροῦλλο μὲ τὴν τετράγωνη βάση.
Θεωρητικὰ μόνο· διότι στὴν πράξη τὸ κτῖσμα θὰ κατέρρεε ἀπὸ τὸ βάρος τῶν ΑΨΙΔΩΝ ...
Κι ἐδῶ ἔγκειται ἡ σπουδαία ΕΠΙΝΟΗΣΗ τοῦ Ἀνθέμιου νὰ θέσει ἀντερείσματα (ΑΝΤΗΡΙΔΕΣ) τῶν ἁψίδων (βλ παραπάνω ΣΧΗΜΑ) ὥστε νὰ ἀντέξουν τὸ βάρος τοῦ τρούλλου.
Ἕνα ἄλλο στοιχεῖο τοῦ ἀρχιτεκτονικοῦ θαύματος τῆς Ἁγιασοφιᾶς ἔγκειται στὴν ΑΝΤΙΣΕΙΣΜΙΚΟΤΗΤΑ της—ἀποδεδειγμένης ἐδῶ καὶ αἰῶνες ἄλλωστε.
Ἀνακάτεψαν οἱ Ἀνθέμιος & Ἰσίδωρος στὸν ἀσβεστη κλπ οἰκοδομικὰ ὑλικὰ, ΨΗΓΜΑΤΑ ΤΟΥΒΛΩΝ ,ἔτσι ὥστε νὰ προσδώσουν ἐλαστικότητα στὸ κτῖσμα καὶ ἀντοχὴ στὸν ἐφελκυσμὸ τῶν σεισμικῶν δονήσεων.
Τέλος, γιὰ νὰ ἀπαλυνθεῖ τὸ βάρος τοῦ τρούλλου , οἱ ἀρχιτέκτονες ἄνοιξαν ΠΑΡΑΘΥΡΑ ΣΤΗ ΒΑΣΗ ΤΟΥ, μετατρέποντας εὐφυῶς ἕνα πρόβλημα στατικῆς σέ αἰσθητικὸ ἐπίτευγμα.
Τὸ ὅλο ἐργο στοίχισε πανάκριβα στὸν Ἰουστινιανὸ,τὸ ποσὸ τῶν 300.000 χρυσῶν νομισμἀτων (ὑπολογίζεται μὲ σημερινὲς τιμὲς
σὲ 1 ΤΡΙΣ ΔΟΛΛΑΡΙΑ...) καὶ συνεπῶς ἀποτέλεσε τὸ ΑΚΡΙΒΩΤΕΡΟ ΚΤΙΣΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ἀποτελῶντας ταυτόχρονα τὸ αἰώνιο σύμβολο ὄχι μόνο τοῦ Βυζαντίου, ἀλλὰ καὶ τῆς παγκόσμιας Χριστιανοσύνης, ἀφοῦ τόσο ὁ Ἀνατολικὸς ὅσον καὶ ὁ Δυτικὸς Χριστιανισμὸς ἐδῶ γαλουχήθηκαν καὶ ἀνδρώθηκαν...
-----------
ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ
ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΚΩΝ/ΠΟΛΗΣ
ΕΠΟΧΗΣ ΙΟΥΣΤ̣ΙΝΙΑΝΟΥ
