Η ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΙΝΔΟΥΙΣΜΟΥ.

Από Διαμαντῆς Κούτουλας / ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ-ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ Ιανουαρίου 12, 2023

Ὅ,τι καλύτερο ἔχω διαβάσει περὶ ΙΝΔΟΥΙΣΜΟΥ ἀποτελεῖ τὸ ὁμώνυμο πόνημα τοῦ ΣΤΕΛΙΟΥ ΠΑΠΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΥ καθὼς καὶ τὸ ἀντίστοιχο τοῦ πλέον είδικοῦ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΜΙΧΑΗΛΙΔΗ ἐπειδὴ και τὰ δὺο ἀκολουθοῦν τὴν τελευταία λέξη τῆς ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ.

Ἐξηγῶ·

ἡ παιδικὴ ἀσθένεια τῶν ἀνθρωπιστικῶν ἐπιστημῶν, Ἱστορίας Φιλοσοφίας, Θρησκειολογίας κλπ εἶναι ὁ ΑΝΑΓΩΓΙΣΜΟΣ (Reductionism) δηλ.ἡ ἀναγωγὴ τῶν ΠΟΛΛΩΝ ρευμάτων σὲ ΕΝΑ {=ἕνας χριστιανισμός, ἕνας γνωστικισμός, μιὰ φαινομενολογία κλπ}

Λοιπὸν ὁ ΠΑΠΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΣ διευκρινίζει ἐξαρχῆς ὅτι ΔΕΝ ΥΠΆΡΧΕΙ ΕΝΑΣ ΙΝΔΟΥΙΣΜΟΣ ΑΛΛΑ' ΠΟΛΛΟΙ..

Στὴν συνέχεια ἀναλύει αύτοὺς τοὺς Ἰνδουισμοὺς στὶς ἑξῆς περιόδους:

Α' ΠΕΡΙΟΔΟΣ :

ΚΟΙΛΑΔΑ ΙΝΔΟΥ—ΛΑΤΡΕΙΕΣ ΒΛΑΣΤΗΣΗΣ

α) 3500‒1900/1500πΧ: Πολιτισμὸς κοιλὰδας Ἰνδοῦ μὲ θρησκεία ΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ καὶ θεότητες τῆς βλάστησης.

Β' ΠΕΡΙΟΔΟΣ:

ΒΕΔΕΣ—ΠΟΛΥΘΕΪΣΜΟΣ

β) 1500‒800/700πΧ :Κάθοδος Ἰνδοευρωπαίων—ΠΟΛΥΘΕΪΣΜΟΣ τῶν Βεδῶν (ὅμοιος περίπου μὲ τὸ δικό μας Δωδεκάθεο).

Γ' ΠΕΡΙΟΔΟΣ:

ΟΥΠΑΝΙΣΑΔΕΣ—ΜΟΝΙΣΜΟΣ

γ) 800/700πΧ‒500πΧ:

Ἡ Πραγματικότητα ἀποτελεῖται ἀπὸ ΜΙΑ Οὐσία, Ἄπειρη ἄρα καὶ Ἀπρόσωπη (Brahman*).

ΤΑ ΠΑΝΤΑ ΕΙΝΑΙ ΕΝΑ .

Ἡ μετάβαση αὐτὴ ἀπὸ τὸν Πολυθεϊσμὸ τῶν ΒΕΔΩΝ στὸν Μονισμὸ τῶν ΟΥΠΑΝΙΣΑΔΩΝ ἔγινε μὲ τὴν προϊοῦσα ΤΑΥΤΙΣΗ διαφόρων θεοτήτων ἤδη ἀπὸ τὴν ἐποχὴ τῶν τελευταίων Βεδῶν ὅπου πχ ὁ θεὸς τῆς φωτιᾶς ΑΓΚΝΙ ταυτίστηκε μὲ τὸν θεὸ ΙΝΤΡΑ τοῦ κεραυνοῦ.

δ)5ος αἰπΧ : Ἐμφάνιση τοῦ ΒΟΥΔΙΣΜΟΥ

ὁ ὁποῖος φέρνει ἕνα κίνημα Ἀναχωρητισμοῦ.

Δ' ΠΕΡΙΟΔΟΣ:

ΕΠΗ-ΘΕΪΣΜΟΣ

ε) 5ος πχ‒4ος αἰ.μΧ:

Ἐποχὴ τῶν ΕΠΩΝ{=Μαχαμπαράτα, Ραμαγιάνα, Πουράνας}.

Τὸ Ἀπρόσωπο καί Ἄπειρο ΕΝ (Brahman) ΠΡΟΣΩΠΟΠΟΙΕΙΤΑΙ {=θεϊσμός) καὶ ἐξελίσσεται σὺν τῷ χρόνῳ (ἤδη ἀπὸ τὶς τελευταῖες Οὐπανισαδες) σὲ διάφορες θεότητες (ΣΙΒΑ—ΒΙΣΝΟΥ κλπ) ποὺ ὅμως, στὴν ἐποχὴ τῶν Ἐπῶν, θὰ καταστοῦν ΑΛΛΗΛΟΑΠΟΚΛΕΙΟΜΕΝΕΣ καὶ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΕΣ θρησκεῖες .

Αὐτὴ ἡ μορφὴ Ἰνδουισμοῦ ὑπάρχει ὣς σήμερα.

Θὰ ὁλοκληρώσω αὐτὴ τὴν σύνοψη λέγοντας ὅτι ἡ πιὸ "ὑψηλή" ἰδέα τῶν Ἰνδουισμῶν εἶναι ὁ Μονισμὸς τῶν ΥΣΤΕΡΩΝ Οὐπανισἀδων καὶ συγκεκριμένα ἡ ἀντίληψη ὅτι τὰ Πάντα εἶναι ΜΙΑ ΟΥΣΙΑ (Brahman) καὶ ΕΝΤΟΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ζεῖ τμῆμα αύτῆς τῆς Μίας Οὐσίας (Atman).

________

ΥΓ θέλω νά ἐπισημάνω ὅτι ἡ ΙΝΔΙΚΗ Σκέψη εἶναι ΣΩΤΗΡΙΟΛΟΓΙΚΗ καὶ σκοπὸ ἔχει μέσῳ τοῦ Διαλογισμοῦ (γιόγκα) νὰ ἐπιτευχθεῖ ἐπαφὴ τοῦ μέρους (Atman) ) τοῦ ἀνθρώπου μὲ τὸ ΕΝ (Brahman). Συνεπῶς δὲν ἀποτελεῖ φιλοσοφία ἢ γνωσιολογία ὁ Μονισμὸς τῶν Οὐπανισάδων, ὅπως ἡ παρόμοια μονιστικὴ σκέψη τῶν Προσωκρατικῶν. Ὁμοιάζει ὡστόσο αὐτὸς ὁ μονισμὸς μὲ τὴν σκέψη τῶν Νεοπλατωνικῶν.

ΥΓ2.Ο Δημήτριος Γαλανὸς (1760–1833) ὑπῆρξε ὁ πρῶτος Ἕλληνας ἰνδολόγος καὶ ἕνας ἀπὸ τους σπουδαιότερους λογίους τῆς προεπαναστατικῆς περιόδου. Γεννήθηκε στὴν Ἀθήνα, ὅπου ἔλαβε τὴ βασικὴ μόρφωση, καὶ συνέχισε τὶς σπουδές του στὴ σχολὴ τῆς Πάτμου, ἀποκτώντας βαθιὰ γνώση τῆς ἀρχαίας ἑλληνικῆς γραμματείας.

Τὸ 1786 ταξίδεψε στὴν Ἰνδία, ὅπου ἐγκαταστάθηκε ἀρχικὰ στὴν Καλκούτα, διδάσκοντας τὴν ἑλληνικὴ γλώσσα στὰ παιδιὰ τῆς ἐκεῖ ἀκμάζουσας ἑλληνικῆς κοινότητας. Ὡστόσο, ἡ δίψα του γιὰ τὴ φιλοσοφία καὶ τὴ γνώση τὸν ὁδήγησε σύντομα στὴν ἱερὴ πόλη Μπενάρες (Βαρανάσι). Ἐκεῖ ἔζησε γιὰ 47 ὁλόκληρα χρόνια, ντυμένος σὰν τοὺς ντόπιους σοφούς, καὶ ἔγινε ἀποδεκτὸς ἀπὸ τοὺς Βραχμάνους ὡς ἰσότιμος μελετητής.

Ὁ Γαλανὸς μετέφρασε γιὰ πρώτη φορὰ στὰ ἑλληνικὰ κορυφαῖα ἱερὰ κείμενα τῆς ἰνδικῆς γραμματείας, ὅπως τὴν Μπαγκαβὰντ Γκίτα (Θεσπέσιο Μέλος) καὶ τὴ Μαχαμπχαράτα, ἐνῶ συνέταξε καὶ ἕνα πολύτιμο σανσκριτικο-ἑλληνικὸ λεξικό. Μετὰ τὸν θάνατό του, τὸ 1833, κληροδότησε ὅλη του τὴν περιουσία καὶ τὰ πολύτιμα χειρόγραφά του στὸ νεοσύστατο Πανεπιστήμιο Ἀθηνῶν, συμβάλλοντας καθοριστικὰ στὴν οἰκοδόμησή του καὶ ἀφήνοντας πίσω του μιὰ ἀνεκτίμητη πνευματικὴ γέφυρα ἀνάμεσα στὸν ἑλληνικὸ καὶ τὸν ἰνδικὸ πολιτισμό.