Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ ΠΕΡΙ ΨΥΧΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΟΜΗΡΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΒΙΒΛΟ ΕΩΣ ΤΟΥΣ ΝΕΟΠΛΑΤΩΝΙΚΟΥΣ.
Βεβαίως τὸ παρακάτω κείμενο δὲν ἀναφέρεται κυριολεκτικῶς στὴν ἱστορία τῆς ψυχῆς, ἀλλὰ ἐξιστορεῖ τὶς ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ τῶν ἀνθρώπων περὶ ΨΥΧΗΣ—καὶ συγκεκριμένα μόνο στὸν δυτικὸ κόσμο—ἀπὸ τὴν ἐποχὴ τοῦ Ὁμήρου (8ος αἰ.πΧ) ὣς τοὺς Νεοπλατωνικοὺς τῆς ρωμαϊκῆς ἐποχῆς (2ος/3ος αἰ.πΧ) καὶ μάλιστα ἐν συνόψει·
1) στὸν ΟΜΗΡΟ (8ος αἰ.πΧ) ἡ ψυχὴ ἀναφέρεται στὸν χαρακτῆρα {=θυμό} τοῦ ἀνθρώπου ὁ ὁποῖος θεωρεῖται ὅτι ἐπιβιώνει ὡς ΣΚΙΑ στὸν Ἅδη.
2) στὴν ΒΙΒΛΟ (Γένεσις, 9ος/8ος αἰ.πΧ) ἡ ψυχὴ ἀναφέρεται στὸν ΟΛΟΝ ἄνθρωπο ὡς ψυχοσωματικὴ ὀντότητα —ὁ ἑβραϊκὸς ὅρος εἶναι nephesh נֶ֫פֶשׁ καὶ σημαίνει "ζωή" — καὶ βεβαίως ἀποτελεῖ κτῖσμα τοῦ θεοῦ.
3) στοὺς ΟΡΦΙΚΟΥΣ (6ος αἰ.πΧ) καὶ στὸν ΠΛΑΤΩΝΑ (4ος αἰ.πΧ) ἠ ψυχὴ εἶναι προαιώνια ,ἀθάνατη, ἄρα θεϊκή, καὶ ἐνσαρκοῦται στὴν ὕλη, ὁπότε ὁ θάνατος ἀποτελεῖ τὴν ἀπελευθέρωση τῆς ψυχῆς ἀπὸ τὰ δεσμὰ τοῦ σώματος {αύτὸ σημαίνει ἄλλωστε ὁ πλατωνικὸς ὁρισμὸς τῆς φιλοσοφίας ὡς "μελέτης θανάτου" }.
4) στὸν ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗ (4ος αἰ.πΧ) ἠ ψυχὴ ἀποτελεῖ τὴν ἐντελέχεια τοῦ σώματος δηλ. τὴν Πορεία ἀπὸ τὴν γέννηση ἑως τὸν θάνατο ἑκάστου ἀτόμου.
5) στούς ΝΕΟΠΛΑΤΩΝΙΚΟΥΣ (2ος/3ος αἰ.πΧ) ἡ ψυχὴ εἶναι ἡ ἐκπόρευση τοῦ Νοῦ καὶ ὁ δημιουργὸς τοῦ φυσικοῦ κόσμου τὸν ὁποῖον πλάθει ἀπὸ τὰ τέσσερα στοιχεῖα (πῦρ, ἀήρ, γῆ, ὕδωρ) ἐπὶ τῆς ἂμορφης προϋπάρχουσας ὕλης.
Ἐννοεῖται ὅτι ἀπὸ ὅλες αὐτὲς τὶς ἀντιλήψεις ἡ ΠΛΑΤΩΝΙΚΗ ἦταν ἐκείνη ποὺ ἐπηρέασε περισσότερο τὴν Δυτικὴ Σκέψη.
Ἀπόδειξη γι αὐτὸ εἶναι ὁ χωρισμὸς τῆς ψυχῆς σὲ λογικό, συναίσθημα καὶ ὁρμές, κατ' ἀντιστοιχίαν τοῦ πλατωνικοῦ χωρισμοῦ σὲ Λογιστικόν, Θυμοειδές, Ἐπιθυμητικόν.
Καὶ βεβαίως ἡ μεγαλύτερη συνεισφορὰ στὴν Δυτικὴ Ψυχολογία μετὰ τὸν Πλάτωνα, ὑπῆρξε ἡ ἀνάδειξη ἀπὸ τὸν Φρόϋντ (Freud) τὸν 20ο αἰ.
τοῦ ΑΣΥΝΕΙΔΗΤΟΥ μέρους τῆς ψυχῆς —τοῦ ὁποίου τοὺς ΝΟΜΟΥΣ ἀγνοοῦσαν οἱ ἀρχαῖοι Ἕλληνες καὶ ἡ Βίβλος (οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ ὀλοι οἱ ἀρχαῖοι πολιτισμοί).
————
ΥΓ. τὸ παλιὸ βιβλίο (19ου αἰ.) τοῦ Rohde "ΨΥΧΗ" {βλ φωτὸ} εἶναι ὅ,τι καλὐτερο ἔχω διαβάσει γιὰ τὶς ἀντιλήψεις περὶ ψυχῆς τῶν ἀρχαίων Ἑλλήνων
