ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ ΤΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ ΑΛΕΞ. ΚΟΡΥΖΗ (18/4/1941)
Ἡ Γερμανία ἐπιτέθηκε μέ ἰσχυρότατες δυνάμεις κατὰ τῆς Ἑλλάδος καὶ τῆς Γιουγκοσλαβίας τὴν 6η ΑΠΡΙΛΙΟΥ 1941 καὶ λόγῳ τῆς γρήγορης κατάρρευσης τῆς Γιουγκοσλαβίας ἡ Βέρμαχτ κατἐλαβε τὴν ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ στὶς 9 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 1941.
Τότε πολλοὶ μεταξικοὶ ὑπουργοὶ καὶ ἀξιωματικοί θεὠρησαν ἐπιβεβλημἐνη τὴν ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΝΙΚΗΤΗ ΣΤΡΑΤΟΥ ΤΗΣ ΑΛΒΑΝΙΑΣ καὶ ἐπεδίωξαν τὴν ΣΥΝΘΗΚΟΛΟΓΗΣΗ ΜΕ ΤΟΥΣ ΝΑΖΙ.
Πράγματι τὸ πρωὶ τῆς ΜΕΓ. ΠΕΜΠΤΗΣ 18 ΑΠΡ 1941 ὁ Κορυζῆς λαμβάνει τηλεγράφημα τοῦ Διοικητοῦ τῆς Στρατιᾶς τῆς ΗΠΕΙΡΟΥ στρατηγοῦ ΙΩ. ΠΙΤΣΙΚΑ ποὺ ζητᾶ ἀπὸ τὴν Κυβέρνηση νὰ ἐπιδιώξει συνθηκολόγηση μὲ τοὺς Γερμανοὺς ΓΙΑ ΝΑ ΣΩΘΕΙ Η ΝΙΚΗΦΟΡΑ ΣΤΡΑΤΙΑ ΤΗΣ ΗΠΕΙΡΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΕΡΙΚΥΚΛΩΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΙΧΜΑΛΩΣΙΑ.
Στὴν ΣΥΣΚΕΨΗ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ 18ης ΑΠΡΙΛΙΟΥ 1941 ΣΤΟ ΥΠΟΓΕΙΟ ΣΤΡΑΤΗΓΕΙΟ ΤΟΥ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΟΥ "ΜΕΓ.ΒΡΕΤΤΑΝΙΑ" (ἔγιναν πολλὲς συσκέψεις κατὰ τὴν διάρκεια ἐκείνης τῆς ἡμέρας ) ὁ Βασ.Γεώργιος Β' ἐπέρριψε εὐθῦνες στὸν ΚΟΡΥΖΗ λέγοντας του ὅτι <τοῦ διέφυγε ὁ ἔλεγχος τῆς καταστάσεως> ἐπειδὴ ἡ Κυβέρνηση εἶχε διχαστεῖ σὲ αύτοὺς ποὺ ἤθελαν νὰ συνεχιστεῖ ὁ ἀγῶνας μέχρις ἐσχάτων ΓΙΑ ΝΑ ΜΗΝ ΑΙΧΜΑΛΩΤΙΣΤΟΥΝ ΚΑΙ ΝΑ ΠΡΟΛΑΒΟΥΝ ΝΑ ΔΙΑΦΥΓΟΥΝ ΟΙ ΒΡΕΤΤΑΝΙΚΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ καὶ σέ αὐτοὺς ποὺ ζητοῦσαν συνθηκολόγηση ΓΙΑ ΝΑ ΣΩΘΕΙ Ο ΝΙΚΗΤΗΣ ΣΤΡΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΛΒΑΝΙΑΣ.
Τότε ὁ Κορυζῆς ΘΕΩΡΩΝΤΑΣ ΟΤΙ ΤΟΥ ΞΕΦΥΓΕ Ο ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΠΡΑΓΜΑΤΩΝ ὑπέβαλε τὴν ΠΑΡΑΙΤΗΣΗ του στὸν Βασιλέα ἡ ὁποία δὲν ἔγινε δεκτὴ καὶ ὁ Κορυζῆς ζήτησε τότε νά ἀποχωρήσει τὸ ἀπομεσήμερο πρός ξεκούραση γιὰ τὴν οίκια του στὴν λεωφ. Βασιλίσσης Σοφίας 51 (βλ.φωτό).
Σύμφωνα μέ τοὺς αὐτόπτες μάρτυρες οἱ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΙ ΚΟΡΥΖΗΣ μίλησαν γιὰ 10' μίλησαν κατ'ἰδίαν, ὅταν ὁ τελευταῖος ἐφυγε θλιμμένος γιὰ τὴν οἰκία του ΧΩΡΙΣ ΚΑΝΕΙΣ ΝΑ ΞΕΡΕΙ ΤΟ ΤΙ ΔΙΗΜΕΙΦΘΗ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΟΥΣ ΔΥΟ ΑΝΔΡΕΣ.
Γιὰ τὸ τί ἔγινε κατόπιν ὑπάρχουν ΤΡΕΙΣ διαφορετικὲς ἐξιστορήσεις—ΚΑΜΜΙΑ ΟΜΩΣ ΑΠΟ ΑΥΤΟΠΤΗ ΜΑΡΤΥΡΑ.
Συγκεκριμένα·
1) Βλέποντας ὁ Βασ. Γεὼργιος τὸν ΕΝΤΙΜΟ Κορυζῆ σὲ ἀπόγνωση ἔστειλε —ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΝΑΥΑΡΧΟ ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ* —τὸν ἔμπιστό του ΙΩ.ΔΙΑΚΟ νά μεταβεῖ στὴν οἰκία τοῦ πρωθυπουργοῦ γιὰ νά τὸν φέρει πίσω στήν "Μεγ.Βρεττανία" φοβούμενος ἀκριβῶς μήπως ὁ Κορυζῆς αύτοκτονὴσει ἐνὼπιον τοῦ ἀδιεξόδου τῆς ὅλης καταστάσεως.
Τὸ τί ἔγινε στὴν οἰκία Κορυζῆ ἐξιστόρησε στὸν Σακελλαρίου ὁ Διᾶκος ὡς ἑξῆς ·
<Κτύπησα τὴν πόρτα καὶ μοῦ ἀνοιξε ἀμέσως ἡ κυρία Κορυζῆ. Τὴν ρώτησα μὲ κομμένη ἀναπνοή καὶ ἀγωνία ποῦ εἶναι ὁ πρόεδρος
«Στὸ δωμάτιό του», μοῦ ἀπάντησε ταραγμένη καὶ μὲ ἀνησυχία. Πᾶμε ἀμέσως ἐκεῖ, φοβοῦμαι κάποιο κακό ἀνεπανόρθωτο! ,εἶπα.
Τὴν ἀκολούθησα τρέχοντας στὸ δωμάτιο τοῦ πρωθυπουργοῦ. Ἡ πόρτα ἦταν κλειστή.
Μὲ τὸ πρῶτο κτύπημά μας καὶ τὴν προσφώνηση τοῦ ὀνόματός του ἀκούσαμε ἕναν πυροβολισμό καὶ μείναμε ἀποσβολωμένοι.
Ἀμέσως κατόπιν δεύτερος πυροβολισμός! Σπάσαμε τὴν πόρτα, ἐνῶ ἐλπίζαμε νὰ μὴν ἀντικρίσουμε τὸ θέαμα ποὺ φοβόμαστε.
Ὁ Ἀλέξανδρὀ Κορυζῆς ἦταν νεκρός, ἐπάνω στὸ κρεβάτι του, μὲ τὴν εἰκόνα τῆς Παναγιᾶς στὸ στῆθος του.>
Ἀργότερα ἔγινε λόγος γιὰ ΔΥΟ διαμπερῆ τραύματα στὴν καρδιά. Τὸ γεγονός αὐτὸ ἐκμεταλλεύτηκε εὔλογα ἡ γερμανικὴ προπαγάνδα καὶ ἔκανε λόγο γιὰ τὴν <δολοφονία τοῦ Ἕλληνα πρωθυπουργοῦ ἀπὸ τὶς βρεττανικὲς μυστικὲς ὑπηρεσίες. Ποιὸς αὐτοπυροβολεῖται ἄλλωστε δυὸ φορές στὴν καρδιά;>
2) ἡ δεύτερη πηγὴ τῆς αύτοκτονίας Κορυζῆ εἶναι ὁ ΠΡΙΓΚΗΠΑΣ ΠΕΤΡΟΣ ** σύμφωνα μὲ τὸν ὁποῖο ὁ μετέπειτα βασιλιᾶς ΠΑΥΛΟΣ ἦταν ἐκεῖνος ποὺ ἀπεστάλη ἀπὸ τὸν ΓΕΩΡΓΙΟ Β’ γιὰ νὰ συναντήσει τὸν Κορυζῆ καῖ ὁ Παῦλος διηγήθηκε στὸν Πρὶγκηπα Πέτρο , ὅτι ὁ ΚΟΡΥΖΗΣ ΑΥΤΟΚΤΟΝΗΣΕ ΣΤΟ ΛΟΥΤΡΟ ΜΕ ΒΟΛΗ ΠΕΡΙΣΤΡΟΦΟΥ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΙ...
3) ἡ τρίτη πηγὴ τῆς σκοτεινῆς αὐτοκτονίας Κορυζῆ εἶναι ὁ Ἀμερικανὸς γεωργικὸς ἀκὀλουθος τῆς Πρεσβείας τῶν ΗΠΑ, ΛΑΙΡΝΤ ΑΡΤΣΕΡ*** ὁ ὁποῖος πληροφορήθηκε ἀπὸ τὴν ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΚΟΡΥΖΗ ὅτι ὀ Πρωθυπουργὸς βρέθηκε μέ μία είκόνα τῆς Τήνου στὸ ἕνα χέρι καὶ στὸ ἂλλο τὸ πιστὸλι. ΑΥΤΗ Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑ ΜΕΤΑΔΟΘΗΚΕ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΟΝ Ρ/Σ ΤΟΥ ΒΕΡΟΛΙΝΟΥ καὶ μάλιστα πολὺ γρήγορα...
ΤΙΠΟΤΑ ΑΠΟ ΟΛΑ ΑΥΤΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΕΞΑΚΡΙΒΩΜΕΝΟ καθότι ΟΙ ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ ΑΝΤΙΦΑΣΚΟΥΝ καὶ διότι ἡ αὐτοκτονία ἀπεκρύβη ἀπὸ τὴν δημοσιότητα λόγῳ τῶν πολεμικῶν συνθηκῶν (γιὰ λόγους ἠθικοῦ τοῦ λαοῦ καὶ τοῦ στρατοῦ καὶ γιὰ λόγους ἀποφυγῆς τῆς ἐκμετάλλευσης ἀπὸ τὴν γερμανικὴ προπαγάνδα).
ΝΕΚΡΟΨΙΑ ἤ ΙΑΤΡΟΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΔΕΝ ΕΓΙΝΕ , ὀπότε ΤΙΠΟΤΑ ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΕΞΑΚΡΙΒΩΘΕΙ ΓΙΑ ΤΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΟΥ ΚΟΡΥΖΗ ΠΕΡΑΝ ΤΩΝ ΠΡΟΑΝΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ ΤΡΙΩΝ ΠΗΓΩΝ...
Αὐτὰ εἶναι ὅσα ξέρουμε γιὰ τὸν θάνατο τοῦ Κορυζῆ, ἐνῶ ἤδη ἀπὸ τὴν ἀρχὴ εἶχε ἀρχίσει ἡ ΣΥΝΩΜΟΣΙΟΛΟΓΙΑ· ὀ ΣΕΦΕΡΗΣ γράφει ὅτι δολοφόνησαν τὸν Κορυζῆ μὲ δὺο σφαῖρες καὶ κατηγορεῖ Γερμανόφιλους ποὺ ἐπιδίωκαν πρωθυπουργοποίηση τοῦ ΚΟΤΖΙΑ καὶ ΑΜΕΣΗ ΣΥΝΘΗΚΟΛΟΓΗΣΗ...****
Ἄλλοι νεώτεροι συγγραφεῖς ὐποστήριξαν τὸ ἀκριβῶς άντίθετο, μιλῶντας γιὰ Ἄγγλο πρἀκτορα ποὺ σκότωσε τὸν Κορυζῆ ἐπειδὴ ὁ τελευταῖος ἤθελε τὴν συνθηκολόγηση, γεγονὸς ΠΟΥ ΘΑ ΣΗΜΑΙΝΕ ΑΙΧΜΑΛΩΣΙΑ ΤΩΝ ΑΓΓΛΩΝ, ΑΥΣΤΡΑΛΩΝ ΚΛΠ ΠΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥΣΑΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. (Ἰακ.Χονδροματίδης, Ἡ συνωμοσία τῆς Ἀγγλίας κατὰ τῆς Ἑλλάδος, 1935‒1944, ἐκδ.Θούλη, 2012.)
Ἕτεροι, ἐπίσης νεώτεροι ἐρευνητές, ἐξηγοῦν ὅτι αὐτοκτόνησε ἀλλὰ ἡ αἰτία ἦταν κάποια ΓΕΡΜΑΝΙΔΑ ΕΡΩΜΕΝΗ του στὴν ὁποία ἐκμυστηρεύτηκε ὀ Κορυζῆς τὴν ἡμερομηνία ἀναχώρησης τῆς Κυβέρνησης γιὰ τὴν Κρήτη καὶ ἀπὸ τὴν ὁποία τὴν ἔμαθαν καὶ οἱ Γερμανικὲς ὑπηρεσίες μέσῳ τοῦ Γερμανοῦ ἐραστοῦ της.
Τὸ ἔμαθαν ὃμως καὶ οἱ Ἄγγλοι καὶ ἀπὸ αὐτοὺς ὁ Βασ. Γεώργιος καὶ γι αύτὴν τὴν διαρροὴ ἐπέπληξε τὸν Κορυζῆ στὴν κατ' ἰδίαν του συνομιλία...(Εὐγενία Μίγδου, ‘’Ἡ αὐτοκτονία τοῦ πρωθυπουργοῦ Ἀ. Κορυζῆ: Μια ἀνέκδοτη πτυχή τῆς ἱστορίας’’, Athens Voice, 26/10/2013.)
ΟΛΑ ΑΥΤΑ βεβαίως ΑΝΗΚΟΥΝ ΣΤΗΝ ΣΦΑΙΡΑ ΤΗΣ ΣΥΝΩΜΟΣΙΟΛΟΓΙΑΣ καθότι οὐδένα φόβο εἶχαν οἱ Ἄγγλοι περὶ ἐπισὴμου συνθηκολογήσεως τῆς Ἑλλάδος ΟΣΟ ΒΑΣΙΛΕΥΕ Ο ΓΕΩΡΓΙΟΣ Β', ἐνῶ ὁ Κορυζῆς ἦταν περισσότερο ἀγγλόφιλος ἀπ'ὅτι ὁ Μεταξᾶς.
Τὰ περὶ ἐρωμἐνης τοῦ Κορυζῆ ποὺ δῆθεν λειτούργησε ὡς ΔΙΠΛΟΣ ΠΡΑΚΤΩΡ δὲν προσφέρουν λύση στὸ πρόβλημα διότι Η ΑΠΟΓΝΩΣΗ ΠΟΥ ΟΔΗΓΗΣΕ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΤΟΝ ΚΟΡΥΖΗ ΕΙΧΕ ΒΑΘΥΤΕΡΕΣ ΑΙΤΙΕΣ ΚΑΙ ΑΦΟΡΟΥΣΕ ΣΤΟ ΑΔΙΕΞΟΔΟ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ ποὺ καλεῖτο νὰ ἐπιλἐξει μεταξὺ τῆς συνθηκολόγησης μὲ τοὺς Ναζί καὶ τῆς αἰχμαλωσίας ὁλόκληρου τοῦ συμμαχικοῦ ἐκστρατευτικοῦ σώματος στοὺς Γερμανοὺς ἢ τῆς αἰχμαλωσίας τῆς νικηφόρας στρατιᾶς τῆς Ἠπείρου στοὺς ἠττηθέντες Ἰταλούς.
ΜΠΡΟΣ ΓΚΡΕΜΟΣ ΚΑΙ ΠΙΣΩ ΡΕΜΑ δηλαδή...
ΣΕ ΚΑΘΕ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Ο ΚΟΡΥΖΗΣ ΥΠΗΡΞΕ Ο ΜΟΝΟΣ ΕΛΛΗΝΑΣ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΟΥ ΑΥΤΟΚΤΟΝΗΣΕ ΓΙΑ ΛΟΓΟΥΣ ΕΥΘΥΞΙΑΣ.
—————
* Ναύαρχος Ἀλ. Σακελλαρίου , Η ΘΕΣΙΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΕΙΣ ΤΟΝ Β’ ΠΠ, ΝΥ 1944, σ.215
** Πρίγκηπας Πέτρος, ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΠΟΛΕΜΟΥ '40‒'41, Ἵδρυμα Γουλανδρῆ, 1997, τ.Α, σ.307‒308
***Λ.Ἄρτσερ,ΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ (1934—1941) μετ.Β.καὶ Α.Κωνσταντὶνου ΕΣΤΙΑ, 1993 σ.238‒239
**** Γ.Σεφέρης, Πολιτικὸ Ἡμερολόγιο, τ.Α, 1935‒1944, ΙΚΑΡΟΣ, 1979, σ.25
_______
ΥΓ. Πάντως οὔτε ΕΚΤΑΦΗ ἐνδιαφέρθηκε νὰ κάνει ποτὲ κανεὶς γιά, τυχόν, ἀνακάλυψη τῶν ἀληθινῶν αἰτίων θανάτου τοῦ πρωθυπουργοῦ ΚΟΡΥΖΗ.
Τά Ἀνάκτορα ὡστόσο, μεταπολεμικά, ἐπιβρἀβευσαν τὴν οἰκογένεια τοῦ αύτόχειρα πρωθυπουργοῦ τοποθετῶντας τὴν κόρη του ΕΛΕΝΗ ΚΟΡΥΖΗ ὡς Κυρία ἐπὶ Τῶν Τιμῶν τῆς Βασ.Φρειδερίκης ( ἐκεῖ τὴν γνώρισε καὶ ἡ μητέρα μου, ΕΙΡΗΝΗ ΠΑΡΙΣΗ, ὁταν ὑπηρετοῦσε μεταπολεμικὰ στὴν Βασιλικὴ Πρόνοια καὶ μοῦ τὴν περιέγραψε ὡς ἀξιοπρεπῆ καὶ εύγενικὴ φυσιογνωμία—βλ.παρακάτω φωτό).
Ὁ Αλέξανδρος Κορυζῆς (ἐκ Πὀρου) εἶχε νυμφευθεῖ τὴν Ἐλισάβετ Τσιτσάρα μὲ τὴν ὁποία ἀπέκτησε τέσσερα παιδιά: τὴν Αἰκατερίνη (σύζυγο τοῦ Χρήστου Σταθάτου), τὴν Ἑλένη (Λένα), Κυρία ἐπὶ τῶν Τιμῶν‒ὅπως προανέφερα‒τῆς Β.Φρειδερίκης, τὴν Εἰρήνη (Ρένα) καὶ τὸν Γεώργιο (1922-1999), ὁ ὁποῖος νυμφεύθηκε τὴν Ευφροσύνη Γκλαβάνη (Κυρία ἐπὶ τῶν Τιμῶν τῆς Βασ.Ἄννας‒Μαρίας).
ΒΑΣ. ΣΟΦΙΑΣ 51
Η ΟΙΚΙΑ ΚΟΡΥΖΗ
____
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ :
Κ. Κοτζιᾶς, (1947). Ἑλλάς, ὁ πόλεμος καὶ ἡ δόξα της (Γ΄ έκδοση). Ἀθήνα. σελ. 405.
Πρίγκηψ Πέτρος (1997). Ημερολόγια πολέμου 1940-1941. Αθήνα: Ίδρυμα Γουλανδρῆ-Χορν. σελίδες 307–309.
Ἰακ.Χονδροματίδης, Ἡ συνωμοσία τῆς Ἀγγλίας κατὰ τῆς Ἑλλάδος, 1935‒1944,
ἐκδ.Θούλη, 2012.
Ν. Γιαννόπουλος, Ἡ Γερμανική εἰσβολή στὴν Ελλάδα: Τὸ ξεχασμένο <<ΟΧΙ>>, ἐκδ. Historical Quest, Αθήνα, 2019.
Εὐγενία Μίγδου, ‘’Ἡ αὐτοκτονία τοῦ πρωθυπουργοῦ Ἀ. Κορυζῆ: Μια ἀνέκδοτη πτυχή τῆς ἱστορίας’’, Athens Voice, 26/10/2013.
Ἱστορία τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους τ. ΙΕ΄, σσ. 448-49
Ὑποναύαρχος Ἀλ.Σακελλαρίου , Η ΘΕΣΙΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΕΙΣ ΤΟΝ Β’ ΠΠ, ΝΥ 1944.
