"Ἠθικὰ Νικομάχεια"—Η ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΙΚΗ ΑΡΕΤΗ ΚΑΙ Η ΜΟΝΑΣΤΙΚΗ ΗΘΙΚΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΥ.


1.
Τά "ΗΘΙΚΑ ΝΙΚΟΜΑΧΕΙΑ" εἶναι τὸ ἀριστούργημα περὶ Ἠθικῆς τοῦ Ἀριστοτἐλη ἀφιερωμένο στὸ γυιό του Νικόμαχο ποὺ χάθηκε νέος (ἢ στὸν συνονόματο  πατέρα του ,γιατρὸ στὴν  αὐλὴ τοῦ Μακεδόνα βασιλιᾶ Ἀμύντα Γ’).
 Στὸ σύγγραμμα αὐτὸ ὁ Ἀριστοτέλης ὁρίζει τὴν ἀρετὴ ὡς ΜΕΣΟΤΗΤΑ μεταξὺ ὑπερβολῆς καὶ ἔλλειψης καὶ μάλιστα στὸν ὁρισμό της "τοῦ μέσου ἂν εἴη στοχαστική"{=ἔχει ὡς στόχο τὴν μεσὀτητα} χρησιμοποιεῖ  ἀντὶ ὁριστικῆς (ἐστί) , δυνητικὴ εὐκτική (ἂν εἴη) δηλώνοντας ἔτσι  ὅτι ἡ ἐκφρασθεῖσα ἄποψη του δὲν ἀποτελεῖ δόγμα ἀλλὰ μιὰ γνώμη ἀνἀμεσα σὲ πολλὲς ἄλλες...

Γράφει ὁ Ἀριστοτέλης (1103a14-1103b25)
ὅτι οἱ Ἀρετὲς εἶναι δὺο εἰδῶν· 
οἱ ΔΙΑΝΟΗΤΙΚΕΣ (πχ. ἡ εύφυία)  ποὺ ἀφοροῦν στὸ λογικὸ μέρος τῆς 'Ψυχῆς (νόηση) καὶ οἱ ΗΘΙΚΕΣ (πχ. ἡ καλωσύνη) ποὺ ἀφοροῦν στό "μετέχον λόγου ἄλογον" μἐρος , δηλ.στὸν χαρακτῆρα.
 Οἱ δεύτερες εἶναι προϊὸν ΕΘΟΥΣ (συνηθείας) δηλ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ, γεγονὸς πού σημαίνει ὃτι κανεὶς δὲν γεννιέται καλὸς ἢ κακός, ἀλλά ΓΙΝΕΤΑΙ : "οὐδεμια τῶν ἠθικων ἀρετῶν φύσει ἡμῖν ἐγγίνεται {=καμμιὰ ἠθικὴ ἀρετὴ δὲν ὑπάρχει σὲ μᾶς ἐκ φύσεως} 

 Ἐπἰσης ὑπάρχουν , προσθέτει ὁ Ἀριστοτἐλης, δύο εἰδῶν μεσότητες, ἡ ἁντικειμενική (πχ. ἡ μαθηματική 6/2=3) καὶ ἡ ὑποκειμενική. Ἡ δεύτερη ἀφορᾶ στὴν μεσότητα ὡς ἀρετή. Καὶ στὸ ἐρώτημα "ποιὸς ὁρίζει αὐτὴν τὴν μεσότητα" ἁπάντησε "ὁ ἑκάστοτε ΦΡΟΝΙΜΟΣ ἄνθρωπος"—ἀλλὰ παρἐλειψε νὰ μᾶς πεῖ ὁ Ἀριστοτἐλης ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΦΡΟΝΙΜΟΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ..

 Ἐξηγεῖ ὁ Ἀριστοτέλης  ὅτι ἄν 10 μνὲς εἶναι πολλὲς καὶ 2 λίγες, τὸ ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΟ μέσο εἶναι βεβαίως τὸ 6, ἀλλὰ αὐτὸ δὲν σημαίνει ὅτι ἐνας γυμναστὴς θὰ συστήσει σὲ ΟΛΟΥΣ τοὺς μαθητές του  νὰ φᾶνε 6 μνὲς τροφῆς, ἐπειδὴ οἱ 6 μνὲς θἆναι λίγες πχ γιὰ τὸν παλαιστὴ ΜΙΛΩΝΑ , πολλὲς ὅμως γιὰ τὸν ἀρχἀριο τῆς πάλης.

 Τὸ ἀριθμητικὸ μέσον , τὸ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟ ,
τὸ ὀνομἀζει ὁ Ἀριστοτἐλης "κατὰ τὸ πρᾶγμα" , ἐνῶ τὸ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΙΚΟ τὸ ἀποκαλεῖ "ὡς πρὸς ἡμᾶς" , ΕΠΕΙΔΗ ΟΙ ΛΕΞΕΙΣ "ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΙΚΟΣ—ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΣ"  ΔΕΝ ΥΠΗΡΧΑΝ  ΣΤΗΝ  ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ.

Δηλ. ὁ Ἀριστοτέλης "ἀνακάλυψε" τὶς ἔννοιες
 " ὑποκειμενικός—ἀντικειμενικός" κι ἐπειδὴ  δὲν ὑπῆρχαν στὴν ἀρχαία ἑλληνική ἀντίστοιχες λέξεις ΕΦΗΥΡΕ  ΠΕΡΙΦΡΑΣΕΙΣ γιὰ νὰ τὶς ἀποδώσει  καὶ νὰ δηλώσει  μὲ ἀκριβῆ τρόπο τὸ περιεχόμενο τους.

[ΠΑΡΕΚΒΑΣΗ·
Οἱ σημερινὲς λέξεις "ὑποκειμενικός—ἀντικειμενικός" ἀποτελοῦν ΜΕΤΑΦΡΑΣΕΙΣ ἀπὸ τὶς ΛΑΤΙΝΙΚΕΣ λέξεις τῶν ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΩΝ τῆς μεσαιωνικῆς  Δύσεως, οἱ ὁποῖοι μέ τὴν λέξη ob+jectus (<jaceo=κεῖμαι)  ὀνόμασαν  τὸ   "ΚΑΤΑ ΤΟ  ΠΡΑΓΜΑ"  (ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟ) τοῦ Ἀριατοτέλη καὶ μὲ τὴν λέξη sub+jectus τὸ "ΠΡΟΣ ΗΜΑΣ" (ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΙΚΟ).]

Καὶ ὁλοκληρώνει ὁ Μακεδόνας φιλόσοφος γράφοντας· "οἷον οἰκοδομοῦντες οἰκοδόμοι γίνονται καὶ κιθαριζοντες κιθαρισταί· οὕτω δὲ καὶ τὰ μὲν δίκαια πράττοντες δικαιοι γινόμεθα, τὰ δὲ σώφρονα σώφρονες, τὰ δ' ἀνδρεῖα ἀνδρεῖοι."
{=ὅπως οἰκοδόμοι γίνονται μὲ τὸ νὰ οίκοδομοῦν, κιθαριστὲς μέ τὸ νὰ παίζουν κιθάρα, ἔτσι δίκαιοι γινόμαστε μὲ τὸ νὰ κάνουμε δίκαιες πρἀξεις, ἀνδρεῖοι, ἀνδρεῖες πρἀξεις καὶ σώφρονες μέ τὸ νά πράττουμε σωφρόνως}.


2.
Ἐπίσης ἡ  ΜΟΝΑΣΤΙΚΗ ἠθικὴ τοῦ χριστιανισμοῦ κράτησε τὴν ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΙΚΗ ούσία τῆς Ἀρετῆς ὠς ΜΕΣΟΤΗΤΑΣ μετονομάζοντας την σέ "ΔΙΑΚΡΙΣΗ". 
Γράφει ἐν προκειμἐνῳ ὁ ΑΓ. ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΣΣΙΑΝΟΣ {"Πρὸς Λεόντιον ἡγούμενον"}  ὅτι κάποτε ὁ Μ.ΑΝΤΩΝΙΟΣ ρώτησε κἀποιους μεγάλους ἀσκητὲς ΠΟΙΑ ΗΤΑΝ Η ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΑΡΕΤΗ καὶ ἄλλος ἀπάντησε ἡ νηστεία, ἄλλος ἡ ἀκτημοσύνη, ἄλλος ἡ ἐλεημοσύνη , ἄλλος ἄλλο.
 Καὶ  ὁ Ἀντώνιος τοὺς διόρθωσε λἐγοντας ὅτι ἡ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΑΡΕΤΗ ΕΙΝΑΙ Η ΔΙΑΚΡΙΣΗ δηλ. Η ΜΕΣΗ ΟΔΟΣ ΜΕΤΑΞΥ ΥΠΕΡΒΟΛΗΣ ΚΑΙ ΕΛΛΕΙΨΗΣ, ἐξηγῶντας στοὺς Ἀσκητὲς ὀτι εἶχε δεῖ πολλοὺς νηστεύοντες νὰ εἶναι πλήρεις κακίας, πολλοὺς ἐλεήμονες νὰ εἶναι ἀλαζόνες καὶ πολλοὺς  ἀκτὴμονες νὰ εἶναι μισάνθρωποι...

 Ἔτσι κατὰ τὸν ΚΑΣΣΙΑΝΟ ἡ ἀριστοτελικὴ ΜΕΣΟΤΗΣ μεταξὺ ὑπερβολῆς καὶ ἐλλείψεως ἀποτελεῖ καὶ τὴν οὐσία τῆς Μοναστικῆς ἠθικῆς ὐπὸ τὴν ὀνομασία  τῆς "ΔΙΑΚΡΙΣΕΩΣ".




______
ΥΓ. ἡ ἀλλαγὴ τοῦ προσώπου τοῦ ρήματος στὴν τελευταία παράγραφο  (γίνονται/γινόμεθα) εἶναι ἀπόδειξη ὅτι τὸ ἐν λόγῳ κείμενο (ὅπως καὶ ὅλα τὰ σωθέντα ἔργα τοῦ Ἀριστοτἐλη) εἶναι ΠΡΟΣΩΠΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ γιὰ διδασκαλία καὶ ὄχι συγγράμματα πρὸς ἔκδοση καὶ κυκλοφορία.
 ΥΓ2 ἡ καλὐτερη ἔκδοση τῶν "ΗΘΙΚΩΝ ΝΙΚΟΜΑΧΕΙΩΝ"  εἲναι  αὐτὴ τοῦ Δ.ΛΥΠΟΥΡΛΗ ἀπὸ τόν "Ζῆτρο".

ΥΓ2. δὲν συμφωνῶ ἀπολύτως μὲ τὶς ἀνωτἐρω ἀπόψεις  τοῦ  Ἀριστοτἐλη·
 ἔχω συναντήσει ἀρκετοὺς ποὺ ἦταν ἀπὸ νεαρὴ ἡλικία μοχθηροὶ ἄνθρωποι καὶ ἄλλους ποὺ ἦταν ἐκ γενετῆς καλοκάγαθοι καὶ συνειδητοποίησα ὁτι ΤΟ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ ΘΑΥΜΑ ΣΤΗΝ ΖΩΗ ΕΙΝΑΙ ΝΑ ΑΛΛΑΞΕΙ Ο ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ.

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

1974: Η ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΛΗΘΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΔΟΣΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ & ΤΗΝ ΜΕΤΑΠΟΛΙΤΕΥΣΗ.

ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ (Διαμαντῆς Κούτουλας)

Η ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΛΗΘΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ 21η ΑΠΡΙΛΙΟΥ 1967