ἄλλο —ΙΣΜΟΣ καὶ ἄλλο —ISMUS: Η ΣΗΜΑΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΦΟΡΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΚΑΤΑΛΗΞΕΩΝ.





 Ἡ κατάληξη <—ισμός>  ἀποτελεῖ παραγωγικὸ ἐπίθημα γιὰ τὸν σχηματισμὸ οὐσιαστικῶν: 
1. ἐκ ρημάτων ποὺ λήγουν σέ  -ίζω ποὺ δηλώνουν τὴν ἀντίστοιχη πράξη (πχ.χωρ-ίζω > χωρ-ισμός. φωτ-ίζω > φωτ-ισμός κλπ)
2. ποὺ δηλώνουν  σύστημα ἢ δόγμα
 (χριστιαν-ισμός. γνωστικισμός, στωικ-ισμός κλπ)
 3. ποὺ δηλώνουν συμπεριφορά (πχ. παραλογ‒ισμός),  φαινόμενο (πολυμορφ‒ισμός) ἢ ρεῦμα αἰσθητικό, λογοτεχνικό, ἰδεολογικὸ κλπ (σουρεαλισμός)

 ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ :
Στὰ ἀρχαῖα ἑλληνικὰ ἡ κατάληξη <‒ισμός> ἀποτελεῖ ἐνισχυμένη μορφὴ τοῦ ΕΠΙΘΗΜΑΤΟΣ 
<-μός> προερχόμενου ἀπὸ ρήματα  σέ <- ίζω> 
 {πχ. ὀνειδίζω - όνειδισμός, ἐθίζω - ἔθισμός, ἄποικίζω - ἄπ-οικισμός).
 
Ὅμως τὸ νεοελληνικὸ ἀντίστοιχο ἀποτελεῖ μεταφορὰ ξέν. ὅρων σέ -ism (αγγλ.). -isme (γαλλ.), -ismus (νεολατ. κ. γερμ.) κ.τ.ὁ, ποὺ ἀπαντᾶ σὲ ὀνομασίες θεωριῶν, συστημάτων,  θρησκειῶν, φιλοσοφικῶν ἀπόψεων κλπ  ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ.

Ὡστόσο,. ἐνῶ ἡ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ κατάληξη  
<‒ισμός>  σημαίνει ΣΥΣΤΗΜΑ,  Η ΛΑΤΙΝΙΚΗ ΚΑΤΑΛΗΞΗ  <—ismus> > ΔΕΝ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΣΥΣΤΗΜΑ  ἀλλὰ < ΤΑΣΗ ΠΡΟΣ>.
 Ἔτσι ἄλλωστε  ἐννόησε καὶ τὸν ὅρο <HELLENISMUS> {=. ἑλληνιστικός=τάση πρὸς τὸ ἑλληνίζειν}   ὁ ΝΤΡΟΫΖΕΝ (DROYSEN)  μὲ τὸν ὁποῖο  χαρακτήρισε ὁλόκληρη  τὴν ἰστορικὴ περίοδο τοῦ Ἀλεξάνδρου, τῶν Διαδόχων του καὶ τῶν Ἐπιγόνων.
 

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Η ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΕΓΙΝΕ ΚΑΤΑ ΤΟΥΣ ΠΡΩΤΟΒΥΖΑΝΤΙΝΟΥΣ ΑΙΩΝΕΣ.

ΟΛΟΚΛΗΡΗ Η ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΜΕΤΑΞΑ ΣΤΟΥΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΕΣ ΤΩΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΩΝ ΤΗΝ 30η ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1940.

Τὸ κρεββάτι τοῦ Τιμάρχου: Η ΟΜΟΦΥΛΟΦΙΛΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ.