Nέστορος ποτήριον : Η ΑΡΧΑΙΟΤΕΡΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΛΦΑΒΗΤΙΚΗ ΕΠΙΓΡΑΦΗ. Ἡ ἀλἠθεια γιὰ τὴν προέλευση τοῦ Ἀλφαβήτου.

Εἶναι κοινὰ ἀποδεκτὸ ἀπὸ τοὺς εἰδικοὺς  ὅτι τὸ ἑλληνικὸ ἀλφάβητο ἀνάγεται στὸ λεγόμενο ΦΟΙΝΙΚΙΚΟ, τὸ ὁποῖον, ὡστοσο, ἐπειδὴ ΔΕΝ ΕΙΧΕ ΦΩΝΗΕΝΤΑ, στὴν πραγματικότητα ΔΕΝ ΗΤΑΝ ΑΛΦΑΒΗΤΟ, ἀλλὰ ΣΥΛΛΑΒΑΡΙΟ.

 

Τὰ τεκμήρια γιὰ τὴν καταγωγὴ τοῦ ἑλληνικοῦ Ἀλφαβήτου ἀπὸ τὸ φοινικικὸ Συλλαβάριο εἶναι τὰ ἑξῆς·

1) οἱ ΟΝΟΜΑΣΙΕΣ  τῶν γραμμάτων( ΑΛΕΦ—ΑΛΦΑ, ΜΠΕΘ—ΒΗΤΑ, ΓΚΙΜΕΛ—ΓΑΜΜΑ, ΝΤΑΛΕΘ—ΔΕΛΤΑ κλπ) ποὺ δὲν σημαίνουν τίποτα στὰ ἑλληνικά , ἐνῶ ἔχουν σημασία στὴν φοινικικὴ  ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΔΗΛΩΝΕΙ ΤΟ ΣΧΗΜΑ ΤΟΥΣ (πχ. ἄλεφ=βόδι, μπέθ=σπίτι, γκίμελ=καμήλα, ντάλεθ=πόρτα  κλπ).

 2) ἡ ΣΕΙΡΑ {"τάξις"}  τῶν γραμμάτων: ΑΛΕΦ—ΑΛΦΑ, ΜΠΕΘ—ΒΗΤΑ, ΓΚΙΜΕΛ—ΓΑΜΜΑ, ΝΤΑΛΕΘ—ΔΕΛΤΑ κλπ. 

 Ὅμως —ὅπως προεῖπα— στὸ φοινικικὸ Συλλαβάριο ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΦΩΝΗΕΝΤΑ , ἔτσι τὸ κάθε σύμβολο δὲν δηλώνει φθόγγο ἀλλὰ ΣΥΛΛΑΒΗ .

 Τὰ φωνήεντα τὰ  πρόσθεσαν οἱ Ἕλληνες  [ ἐξ οὗ καὶ ἡ ἑλληνικὴ ὀνομασία τους : Ε—ΨΙΛΟΝ, Ο—ΜΙΚΡΟΝ, Ω—ΜΕΓΑ ]  ἄν καὶ τελευταίως ἔχει ὑποστηριχθεῖ ἡ ἄποψη ὅτι στὸ σφηνοειδές Συλλαβάριο τῆς ΟΥΓΚΑΡΙΤ τοῦ Λιβάνου  εἶχαν πρωτοχρησιμοποιηθεῖ σύμβολα ὡς φωνήντα (πχ ΓΙΟΝΤ κλπ)  κι ἀπὸ κεῖ ἐμπνεύστηκαν οἱ Ἕλληνες τὰ δικὰ τους φωνήεντα..

Ἀλφαβητικὲς γραφές—συλλαβάρια, δηλ. γραφὲς μὲ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟ ΤΩΝ ΕΚΑΤΟΝΤΑΔΩΝ ΣΥΜΒΟΛΩΝ τῶν πρώιμων ΣΥΛΛΑΒΙΚΩΝ γραφῶν, ἔχουν ἀνακαλυφθεῖ καὶ σὲ ἄλλα μἐρη, ὀπως πχ. στὴν προαναφερόμενη ΟΥΓΚΑΡΙΤ (ὅπου ἡ σφηνοειδὴς γραφὴ εἶχε περιοριστεῖ σὲ καμμιὰ 20αριὰ σύμβολα, δίκην ἀλφαβήτου) καὶ στὶς λεγόμενες ΣΙΝΑΪΤΙΚΕΣ  ΕΠΙΓΡΑΦΕΣ —καὶ ὅλα αύτὰ σέ μιὰ πρώιμη ἐποχὴ τοῦ Χαλκοῦ (1600πΧ).*

Βεβαίως ΚΑΙ τὸ ΣΙΝΑΪΤΙΚΟ "ἀλφάβητο" ἑπειδὴ  δέν διαθέτει κι αὐτὸ  φωνήεντα, ἀποτελεῖ κατ’οὐσίαν,  ΣΥΛΛΑΒΑΡΙΟ.

[ΣΗΜΕΙΩΣΗ:  οἰ εἰδικοὶ ἐρίζουν γιὰ τὸ ποῦ πρωτοεμφανίστηκε ὁ περιορισμὸς τῶν ἑκατοντάδων συμβόλων σὲ μιὰ εἰκοσάδα—δηλ. ἡ δημιουργία ἀλφαβητικῆς γραφῆς—στὴν Οὐγκαρίτ τοῦ Λιβάνου ἢ στὴν Αἴγυπτο ; ]

Τέλος πάντων, μετὰ τὸ τέλος τῆς ἐποχῆς τοῦ Χαλκοῦ (κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ Ἕλληνες χρησιμοποιοῦσαν τὴν συλλαβικὴ ΓΡΑΜΜΙΚΗ Β’)   στὴν άρχὴ τῆς ἐποχῆς  τοῦ Σιδήρου (δηλ. λίγο μετὰ τὸ 1000 πΧ)  ἀναπτύχτηκε στοὺς Ἕλληνες Η ΠΡΩΤΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΑΛΦΑΒΗΤΙΚΗ ΓΡΑΦΗ , μὲ βάση τὸ φοινικικὸ συλλαβάριο (τὸ ὁποῖο, ὡστόσο,  μοιάζει περισσότερο στὶς Σιναϊτικὲς γραφὲς παρὰ στήν "ἀλφαβητική" σφηνοειδῆ τῆς Οὐγκαρίτ).

Ἀρχαιότερο δεῖγμα —ΠΛΗΡΟΥΣ ΑΛΦΑΒΗΤΟΥ ,ἀποτελεῖ τὸ περίφημο ΠΟΤΗΡΙΟΝ ΤΟΥ ΝΕΣΤΟΡΟΣ (βλ. φωτό) ποὺ βρέθηκε στὶς Πιθηκοῦσες νήσους, ἀποικία τῶν ΕΥΒΟΕΩΝ, στόν κόλπο τῆς Νάπολης στὴν Κάτω Ἰταλία.

 Ἀνάγεται.στὸ 750 πΧ περίπου ,.εἶναι γραμμμένο σὲ εὐβοϊκὸ ἀλφάβητο, ἀπὸ δεξιὰ πρὸς τὰ ἀριστερά  ( βλ.Buchner & Russo, 1955) καὶ ἀναφέρεται στὸν γνωστὸ ΝΕΣΤΟΡΑ τοῦ Ὁμήρου  (στὴν πραγματικότητατὸ ἐν λόγῳ σκῦφος εἶναι τοῦ 8ου αἰ.πΧ, δηλ.  πολὺ  μεταγενέστερο  τοῦ μυθικοῦ  Νέστορος ὁ ὁποῖος ὑποτίθεται ὅτι ἔζησε τὴν ἐποχὴ  τῶν Τρωικῶν δηλ. περὶ τὸν 12ο αἰ.πΧ...)

Σὲ κάθε περίπτωση ,τὸ ἑλληνικὸ ἀλφάβητο ΔΕΝ μπορεῖ νὰ δημιουργήθηκε ΜΕΤΑ  τὸν Ὅμηρο , (δηλ. μετὰ τὸ 800πΧ) ἐπειδὴ ἡ ΠΡΟΣΩΔΙΑ (δηλ. ἡ διάκριση ΜΑΚΡΩΝ, ΒΡΑΧΕΩΝ) καὶ εἰδικῶς ἡ ἐναλλαγὴ μὲ σταθερὸ ΡΥΘΜΟ μακρῶν ‒βραχέων σὲ ΔΑΚΤΥΛΟΥΣ καὶ ΣΠΟΝΔΕΙΟΥΣ ** πόδας  στὸ ΔΑΚΤΥΛΙΚΟ ΕΞΑΜΕΤΡΟ τῶν ὁμηρικῶν ἐπῶν, προϋποθέτει  ΦΩΝΗΕΝΤΑ τὰ ὁποῖα ΔΕΝ ΔΙΕΘΕΤΕ ΤΟ ΦΟΙΝΙΚΙΚΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ [ στὸ ποτήριον τοῦ Νέστορος ἐμφανίζονται δύο δακτυλικὰ ἑξάμετρα]

 Η  ΠΡΟΣΩΔΙΑ δηλ. τῶν ὁμηρικῶν ἐπῶν δείχνει ὅτι ἡ εἰσαγωγὴ τοῦ φοινικικοῦ συλλαβάριου  στὴν Ἑλλάδα καὶ ἡ μετατροπὴ του  σὲ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ἀλφαβητικὴ γραφὴ πρέπει νὰ ἔγινε στὰ ΠΡΟΟΜΗΡΙΚΑ χρόνια .

Οὕτως ἢ ἄλλως, ἡ δημιουργία τοῦ (πραγματικοῦ)  ΑΛΦΑΒΗΤΟΥ μὲ φωνήεντα καὶ σύμφωνα  ἀποτἐλεσε τὴν μεγαλύτερη πνευματικὴ καὶ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ἐπανάσταση ποὺ ἔγινε ποτέ, γιατὶ ἔκαμε εὔκολη τὴν πρόσβαση στὴν γραφὴ καὶ στὴν ἀνἀγνωση στὰ πλήθη τῶν ἀνθρώπων, ἑνῶ πρὶν τὴν ἐφεύρεση τοῦ ἀλφαβήτου, ἡ γραφὴ ἀποτελοῦσε εἰδικὸ προσὸν τῆς κάστας τῶν ΓΡΑΦΕΩΝ.

______

* σὲ ὁρυχεῖα τυρκουὰζ στὸ ΣΙΝΑ στὴν περιοχὴ ΣΕΡΑΜΠΙΤ ΕΛ ΚΑΝΤΙΜ (Serabit el khadim) βρέθηκαν ἀπὸ τὸν Petrie τὸ 1904 ἐπιγραφὲς τοῦ 1600πΧ μὲ  ΑΠΛΟΠΟΙΗΜΕΝΑ σύμβολα τῶν ΙΕΡΟΓΛΥΦΙΚΩΝ ποὺ ἔχουν φωνητικὴ ἀξία δηλ. ἀποτελοῦν ΑΛΦΑΒΗΤΟ, ἂν καὶ ΔΕΝ ΕΧΟΥΝ ΦΩΝΗΕΝΤΑ.

 Κατὰ τοὺς εἰδικοὺς οἱ ἐν λόγῳ ἐπιγραφές (βλ.παρακάτω φωτό.)  ἦταν ἔργο Σημιτῶν αἰχμαλώτων ποὺ δούλευαν ὠς σκλάβοι στὰ αἰγυπτιακὰ ὁρυχεῖα.

** τὸ ΔΑΚΤΥΛΙΚΟ ΕΞΑΜΕΤΡΟ ἀποτελεῖται ἀπὸ ἕξι δακτύλους  [  ὁ δάκτυλος ἀποτελεῖται ἀπὸ μία μακρὰ συλλαβὴ ἀκολουθούμενη ἀπὸ δύο βραχεῖες:‒⏑⏑ ]

Ὅταν οἱ δύο βραχεῖες συλλαβὲς (⏑⏑) ἀντικαθίστανται ἀπὸ μία μακρὰ συλλαβή, τότε ὁ πόδας ὀνομάζεται ΣΠΟΝΔΕΙΟΣ .

Η ΠΛΗΘΩΡΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΑΛΦΑΒΗΤΩΝ