ΤΑ ΚΡΥΜΜΕΝΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΤΗΣ ΛΩΖΑΝΝΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΠΛΗΘΥΣΜΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ—ΤΟΥΡΚΙΑΣ
ΣΥΜΒΑΣΗ* ΛΩΖΑΝΝΗΣ ΑΝΤΑΛΛΑΓΗΣ ΠΛΗΘΥΣΜΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ—ΤΟΥΡΚΙΑΣ
«Convention concernant l'échange des populations grecques et turques»
(Ὑπογράφηκε στὴ Λωζάννη, 30 Ἰανουαρίου 1923)
ΓΑΛΛΙΚΟ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ ΚΕΙΜΕΝΟ
Article 1
Il sera procédé, à partir du 1er mai 1923, à l'échange obligatoire des ressortissants turcs de religion grecque orthodoxe établis sur les territoires turcs et des ressortissants grecs de religion musulmane établis sur les territoires grecs.
Ces personnes ne pourront rentrer pour se fixer en Turquie ou en Grèce respectivement sans l'autorisation du Gouvernement turc ou du Gouvernement grec.
Article 2
Ne seront pas compris dans l'échange prévu à l'article premier:
a) Les habitants grecs de Constantinople;
b) Les habitants musulmans de la Thrace occidentale.
Seront considérés comme Grecs de Constantinople tous les Grecs déjà établis à Constantinople avant le 30 octobre 1918.
Seront considérés comme musulmans de la Thrace occidentale tous les musulmans établis dans la région située à l'est de la ligne fixée par le traité de Bucarest du 10 août 1913.
ΤΟΥΡΚΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ
Madde 1
1 Mayıs 1923 tarihinden itibaren, Türkiye ülkelerinde yerleşmiş Rum Ortodoks dininden Türk uyrukları ile Yunanistan ülkelerinde yerleşmiş Müslüman dininden Yunan uyruklarının zorunlu mübadelesine girişilecektir.
Bu kimseler, Türk Hükûmeti ile Yunan Hükûmeti'nin izni olmadıkça, sırasıyla Türkiye'ye veya Yunanistan'a dönerek yerleşemeyeceklerdir.
Madde 2
Birinci maddede öngörülen mübadeleye aşağıdakiler dahil edilmeyecektir:
a) İstanbul'da yerleşmiş Rumlar;
b) Batı Trakya'da yerleşmiş Müslümanlar.
30 Ekim 1918 tarihinden önce İstanbul'da yerleşmiş bulunan bütün Rumlar, İstanbul Rumları sayılacaktır.
10 Ağustos 1913 tarihli Bükreş Antlaşması ile belirlenen hattın doğusunda kalan bölgede yerleşmiş bulunan bütün Müslümanlar, Batı Trakya Müslümanları sayılacaktır.
ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ
Ἄρθρο 1
Θὰ πραγματοποιηθεῖ, ἀπὸ τὴν 1η Μαΐου 1923, ἡ ὑποχρεωτικὴ ἀνταλλαγὴ τῶν Τούρκων ὑπηκόων ἑλληνικῆς ὀρθόδοξης θρησκείας ἐγκατεστημένων στὰ τουρκικὰ ἐδάφη καὶ τῶν Ἑλλήνων ὑπηκόων μουσουλμανικῆς θρησκείας ἐγκατεστημένων στὰ ἑλληνικὰ ἐδάφη.
Τὰ πρόσωπα αὐτὰ δὲν θὰ μποροῦν νὰ ἐπανέλθουν γιὰ νὰ ἐγκατασταθοῦν στὴν Τουρκία ἢ στὴν Ἑλλάδα ἀντιστοίχως χωρὶς τὴν ἄδεια τῆς τουρκικῆς Κυβερνήσεως ἢ τῆς ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως.
Ἀρθρο 2
Δὲν θὰ συμπεριληφθοῦν στὴν ἀνταλλαγὴ ποὺ προβλέπεται στὸ ἀρθρο 1ο :
α) Οἱ Ἕλληνες κάτοικοι τῆς Κωνσταντινουπόλεως·
β) Οἱ μουσουλμάνοι κάτοικοι τῆς Δυτικῆς Θράκης.
Θὰ θεωρηθοῦν ὡς Ἕλληνες τῆς Κωνσταντινουπόλεως ὅλοι οἱ Ἕλληνες ἤδη ἐγκατεστημένοι στὴν Κωνσταντινούπολη πρὶν ἀπὸ τὴν 30ή Ὀκτωβρίου 1918.
Θὰ θεωρηθοῦν ὡς μουσουλμάνοι τῆς Δυτικῆς Θράκης ὅλοι οἱ μουσουλμάνοι ἐγκατεστημένοι στὴν περιοχὴ ποὺ βρίσκεται ἀνατολικά τῆς γραμμῆς ποὺ καθορίστηκε ἀπὸ τὴ Συνθήκη τοῦ Βουκουρεστίου τῆς 10ης Αυγούστου 1913.
______
* δέν πρἐπει νὰ συγχέεται ἡ ΣΥΜΒΑΣΗ τῆς Λωζάννης (30/1/1923) ποὺ προβλἐπει τὴν ἀνταλλαγὴ πληθυσμῶν, μὲ τὴν ΣΥΝΘΗΚΗ τῆς Λωζάννης ποὺ ἀφορᾶ γενικώτερα ζητήματα σχετικὰ μὲ τὴν ἵδρυση τῆς Τουρκικῆς Δημοκρατίας καὶ τὶς σχέσεις της μὲ τὰ ἂλλα κράτη (24/7/1923).
________
ΤΑ ΚΡΥΜΜΕΝΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ:
1) ἡ ἀνταλλαγὴ ἔγινε μὲ βάση ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ καὶ ὄχι ἐθνοτικὰ ἢ ἐθνολογικὰ κριτήρια καὶ τοῦτο διότι οἱ Τοῦρκοι ἤθελαν νά ἐκδιὼξουν ἀπὸ τὴν Ἀνατολία, ὅσους περισσότερους ΜΗ ΤΟΥΡΚΙΚΟΥΣ πληθυσμοὺς μποροῦσαν.
Αὐτὸ μποροῦσε νὰ ἐπιτευχθεῖ μὲ τὴν χρήση τοῦ
θρησκευτικοῦ ὅρου "ἑλληνορθόδοξος" {τουρκ.: Rum Ortodoks} διότι σὲ αὐτὸν τὸν ὁρο ΣΥΜΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΝ ΟΛΟΙ ΟΙ ΕΛΛΗΝΟΡΘΟΔΟΞΟΙ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΩΣ ΕΘΝΟΤΙΚΗΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ.
Ἔτσι ἀπὸ τὴν Κρήτη ἀνταλλάγησαν καὶ πῆγαν στὴν Τουρκία, οἱ ΕΛΛΗΝΕΣ Μουσουλμάνοι τῆς Μεσσαρᾶς κλπ (οἱ ἀποκαλούμενοι Τουρκοκρητικοί) καὶ ἀπὸ τὴν Τουρκία ἔφυγαν γιὰ τὴν Ἑλλάδα, οἱ τουρκόφωνοι ὀρθόδοξοι τῆς Καππαδοκίας (Καραμανλῆδες).
2) ὅπως παρατηροῦμε στὸ ἄρθρο 2 ἀπαλείφτηκε ὁ ὅρος "ὀρθόδοξος" ἀπὸ τοὺς μὴ ἀνταλλάξιμους Κων/πολῖτες, ἐπειδὴ οἱ Τοῦρκοι ἐπεδίωκαν νὰ μειώσουν τὴν ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΤΗΤΑ τοῦ Πατριαρχείου ὡς κορυφὴ τῶν ἀπανταχοῦ ὀρθοδόξων καὶ νὰ τὸ θεωροῦν στὸ μέλλον ὡς ἕνα ἁπλὸ θρησκευτικὸ κέντρο μιᾶς ἐθνοτικῆς μειονότητας τῆς Τουρκίας καὶ μόνον—τῆς ἑλληνικῆς..
