ΣΥΜΒΑΣΗ ΛΩΖΑΝΝΗΣ ΠΕΡΙ ΑΝΤΑΛΛΑΓΗΣ ΠΛΗΘΥΣΜΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ—ΤΟΥΡΚΙΑΣ
ΣΥΜΒΑΣΗ ΛΩΖΑΝΝΗΣ ΑΝΤΑΛΛΑΓΗΣ ΠΛΗΘΥΣΜΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ—ΤΟΥΡΚΙΑΣ
«Convention concernant l'échange des populations grecques et turques»
(Ὑπογράφηκε στὴ Λωζάννη, 30 Ἰανουαρίου 1923)
ΓΑΛΛΙΚΟ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ ΚΕΙΜΕΝΟ
Article 1
Il sera procédé, à partir du 1er mai 1923, à l'échange obligatoire des ressortissants turcs de religion grecque orthodoxe établis sur les territoires turcs et des ressortissants grecs de religion musulmane établis sur les territoires grecs.
Ces personnes ne pourront rentrer pour se fixer en Turquie ou en Grèce respectivement sans l'autorisation du Gouvernement turc ou du Gouvernement grec.
Article 2
Ne seront pas compris dans l'échange prévu à l'article premier:
a) Les habitants grecs de Constantinople;
b) Les habitants musulmans de la Thrace occidentale.
Seront considérés comme Grecs de Constantinople tous les Grecs déjà établis à Constantinople avant le 30 octobre 1918.
Seront considérés comme musulmans de la Thrace occidentale tous les musulmans établis dans la région située à l'est de la ligne fixée par le traité de Bucarest du 10 août 1913.
ΤΟΥΡΚΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ
Madde 1
1 Mayıs 1923 tarihinden itibaren, Türkiye ülkelerinde yerleşmiş Rum Ortodoks dininden Türk uyrukları ile Yunanistan ülkelerinde yerleşmiş Müslüman dininden Yunan uyruklarının zorunlu mübadelesine girişilecektir.
Bu kimseler, Türk Hükûmeti ile Yunan Hükûmeti'nin izni olmadıkça, sırasıyla Türkiye'ye veya Yunanistan'a dönerek yerleşemeyeceklerdir.
Madde 2
Birinci maddede öngörülen mübadeleye aşağıdakiler dahil edilmeyecektir:
a) İstanbul'da yerleşmiş Rumlar;
b) Batı Trakya'da yerleşmiş Müslümanlar.
30 Ekim 1918 tarihinden önce İstanbul'da yerleşmiş bulunan bütün Rumlar, İstanbul Rumları sayılacaktır.
10 Ağustos 1913 tarihli Bükreş Antlaşması ile belirlenen hattın doğusunda kalan bölgede yerleşmiş bulunan bütün Müslümanlar, Batı Trakya Müslümanları sayılacaktır.
ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ
Ἄρθρο 1
Θὰ πραγματοποιηθεῖ, ἀπὸ τὴν 1η Μαΐου 1923, ἡ ὑποχρεωτικὴ ἀνταλλαγὴ τῶν Τούρκων ὑπηκόων ἑλληνικῆς ὀρθόδοξης θρησκείας ἐγκατεστημένων στὰ τουρκικὰ ἐδάφη καὶ τῶν Ἑλλήνων ὑπηκόων μουσουλμανικῆς θρησκείας ἐγκατεστημένων στὰ ἑλληνικὰ ἐδάφη.
Τὰ πρόσωπα αὐτὰ δὲν θὰ μποροῦν νὰ ἐπανέλθουν γιὰ νὰ ἐγκατασταθοῦν στὴν Τουρκία ἢ στὴν Ἑλλάδα ἀντιστοίχως χωρὶς τὴν ἄδεια τῆς τουρκικῆς Κυβερνήσεως ἢ τῆς ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως.
Ἀρθρο 2
Δὲν θὰ συμπεριληφθοῦν στὴν ἀνταλλαγὴ ποὺ προβλέπεται στὸ ἀρθρο 1ο :
α) Οἱ Ἕλληνες κάτοικοι τῆς Κωνσταντινουπόλεως·
β) Οἱ μουσουλμάνοι κάτοικοι τῆς Δυτικῆς Θράκης.
Θὰ θεωρηθοῦν ὡς Ἕλληνες τῆς Κωνσταντινουπόλεως ὅλοι οἱ Ἕλληνες ἤδη ἐγκατεστημένοι στὴν Κωνσταντινούπολη πρὶν ἀπὸ τὴν 30ή Ὀκτωβρίου 1918.
Θὰ θεωρηθοῦν ὡς μουσουλμάνοι τῆς Δυτικῆς Θράκης ὅλοι οἱ μουσουλμάνοι ἐγκατεστημένοι στὴν περιοχὴ ποὺ βρίσκεται ἀνατολικά τῆς γραμμῆς ποὺ καθορίστηκε ἀπὸ τὴ Συνθήκη τοῦ Βουκουρεστίου τῆς 10ης Αυγούστου 1913.
ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΕΙΣ (δικές μου)
1) ἡ ἀνταλλαγὴ ἔγινε μὲ βάση ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ καὶ ὄχι ἐθνοτικὰ ἢ ἐθνολογικὰ κριτήρια καὶ τοῦτο διότι οἱ Τοῦρκοι ἤθελαν νά ἐκδιὼξουν ἀπὸ τὴν Ἀνατολία, ὅσους περισσότερους μὴ μουσουλμανικοὺς πληθυσμοὺς μποροῦσαν.
Ἔτσι ἀπὸ τὴν Κρήτη ἀνταλλάγησαν οἱ ΕΛΛΗΝΕΣ Μουσουλμάνοι (ἀποκαλούμενοι Τουρκοκρητικοί) καὶ ἀπὸ τὴν Τουρκία οἱ τουρκόφωνοι ὀρθόδοξοι (Καραμανλῆδες).
2) στὸ ἄρθρο 2 ἀπαλείφτηκε ἀπὸ τοὺς μὴ ἀνταλλάξιμους Κων/πολῖτες ὀ ὅρος "ὀρθόδοξος", ἐπειδὴ οἱ Τοῦρκοι ἐπεδίωκαν νὰ μειώσουν τὴν Οίκουμενικότητα τοῦ Πατριαρχείου ὡς κορυφὴ τῶν ἀπανταχοῦ ὀρθοδόξων καὶ νὰ τὸ θεωροῦν στὸ μέλλον ὡς ἕνα ἁπλὸ θρησκευτικὸ κέντρο μιᾶς μειονότητας τῆς Τουρκίας καὶ μόνον..
