Πλατωνικὸς Ἔρως: Ο ΥΙΟΣ ΤΗΣ ΠΕΝΙΑΣ & ΤΟΥ ΠΟΡΟΥ.

Από Διαμαντῆς Κούτουλας / ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ-ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ Απριλίου 27, 2026

Γιὰ τοὺς Προσωκρατικοὺς ὁ ΕΡΩΣ εἶναι ἡ ΑΙΤΙΑ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΤΩΝ ΟΝΤΩΝ ΣΤΟ ΣΥΜΠΑΝ—στὰ ἀρχαῖα ἑλληνικὰ ἡ λἐξη "ἔρως" διατηρεῖ τὴν πρωτεύουσα σημασία τῆς σεξουαλικῆς ἕλξης— στὸν ΠΛΑΤΩΝΑ* ὅμως ὁ ΕΡΩΣ λαμβάνει τὸν ρόλο τοῦ ΕΝΔΙΑΜΕΣΟΥ μεταξὺ θεοῦ καὶ ἀνθρὠπου, θνητοῦ καὶ Ἰδεῶν.

Γράφει στὸ περίφημο "ΣΥΜΠΟΣΙΟΝ" ὁ Πλάτων ὅτι ἡ Μάντις ΔΙΟΤΙΜΑ διδάσκοντας στὸν ΣΩΚΡΑΤΗ τὴν φύση τοῦ ΕΡΩΤΟΣ, τοῦ εἶπε:

ὁ ΕΡΩΣ εἶναι"Δαίμων μέγας, ὦ Σώκρατες· καὶ γὰρ πᾶν τὸ δαιμόνιον μεταξύ ἐστι θεοῦ τε καὶ θνητοῦ" {=οἱ δαίμονες εἶναι ΜΕΤΑΞΥ θεοῦ καὶ θνητοῦ—202e} ἑπειδή "θεὸς ἀνθρώπῳ οὐ μίγνυται" {=ὁ θεὸς δὲν ἀναμειγνὐεται μὲ τὸν ἄνθρωπο}.

Καὶ συνἐχισε λέγοντας ὅτι ὁ ΕΡΩΣ εἶναι τέκνο τῆς ΠΕΝΙΑΣ {=φτώχιας} καὶ τοῦ ΠΟΡΟΥ {=ἐφευρετικότητας} γι αὐτὸ ἔχει ἀντιφατικὴ φύση: ἀφενὸς ὁ Ἔρωτας εἶναι φτωχός, ἄσχημος ἀνυπόδητος καὶ ἄστεγος, ἀλλὰ ταυτόχρονα, γενναῖος, ἐφευρετικός, πολυμήχανος, κυνηγός τοῦ Ὡραίου, καὶ πάντοτε ἀνικανοποίητος.

Ἡ ΔΑΙΜΟΝΙΚΗ {=ἐνδιάμεση} φύση του ὁρίζει καὶ τὴ σχέση του μὲ τὴ Σοφία: ὁ ΕΡΩΣ βρίσκεται ἀνάμεσα στὴ Σοφία καὶ στὴν ἀμάθεια καὶ φιλοσοφοῦν, δηλαδὴ ἕλκονται ἀπὸ τὴ Σοφία, μόνο αὐτοὶ ποὺ αἰσθάνονται τὴν ΕΛΛΕΙΨΗ της....

Συνεπῶς ὁ ΕΡΩΣ κατὰ ΠΛΑΤΩΝΑ ρέπει πρὸς τὴ Σοφία, εἶναι ὁ ἰδιος Φιλόσοφος, δηλ. ἡ ὁδὸς πρὸς τὸ θεῖο ΚΑΛΛΟΣ, τό "Καλόν" {=ὡραῖο} κατὰ τὴν ὁρολογία τοῦ "ΣΥΜΠΟΣΙΟΥ".

Στὴν ἀνάβαση του πρὸς τὴν ΙΔΕΑ {=μορφή} τοῦ ΩΡΑΙΟΥ, ὁ ἐραστὴς ξεκινᾶ {ὥσπερ ἐπαναβασμοῖς =σὰν σὲ σκαλοπάτια} βλέποντας τὸ Ὡραῖο σὲ ΕΝΑ ἀνθρώπινο σῶμα, κατόπιν τὴν Ὀμορφιὰ σὲ ΟΛΑ τά σώματα , μετὰ στὶς ΨΥΧΕΣ καὶ τέλος ἀντικρύζει {θεᾶται/ἰδεῖν} ΕΞΑΙΦΝΗΣ τὴν ΙΔΙΑ ΤΗΝ ΩΡΑΙΟΤΗΤΑ, αὐτὴν καθαυτήν, ἡ ὁποία κεῖται ΠΕΡΑΝ ΠΑΝΤΟΣ ΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ {οὐδέ τις λόγος οὐδέ τις ἐπιστήμη} —ἐδῶ ἔγκειται καὶ ὁ τελικὸς ΜΥΣΤΙΚΙΣΜΟΣ τοῦ Πλάτωνος**

Ἡ Ἰδέα τῆς ΩΡΑΙΟΤΗΤΑΣ εἶναι αὐθύπαρκτη, ἑνιαία, αἰώνια· ὅλα τὰ ἄλλα ὡραῖα πράγματα μετέχουν σ' αὐτὴν μὲ τέτοιον τρόπο, ὥστε ἐνῶ ἐκεῖνα γεννιοῦνται καὶ πεθαίνουν, ἡ ΩΡΑΙΟΤΗΤΑ οὐτε αὐξάνεται οὔτε μειώνεται οὔτε ὑφίσταται τὴν παραμικρὴ ἀλλαγή, ἀλλὰ παραμἐνει ἀμετάβλητη εἰς τούς αἰῶνας τῶν αἰώνων.

Ἀντικείμενο τοῦ Ἔρωτα δέν εἶναι ἁπλῶς τὸ ΩΡΑΙΟ , ἀλλὰ ὀ "ΤΟΚΟΣ ΕΝ Τῼ ΚΑΛῼ" , δηλ ἡ ΓΕΝΝΗΣΗ καὶ ἡ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ἐντὸς τῆς ΩΡΑΙΟΤΗΤΑΣ, ἔργων ΑΘΑΝΑΣΙΑΣ.

_______

* τὸ προσωκρατικὸ ρὸλο τοῦ Ἔρωτος ὡς πρωταρχικῆς πηγῆς τῆς Κίνησης, ὁ Πλἀτων ἀπέδωσε στὴν ΨΥΧΗ.

** ἀπὸ ἑνὸς ἐπὶ δύο καὶ ἀπὸ δυοῖν ἐπὶ πάντα τὰ καλὰ σώματα ,καὶ ἀπὸ τῶν καλῶν σωμάτων στὰ καλὰ ἐπιτηδεύματα, καὶ ἀπὸ τῶν ἐπιτηδευμάτων ἐπὶ τὰ καλὰ μαθήματα , καὶ ἀπὸ τῶν μαθημάτων ἐπʼ ἐκεῖνο τὸ μάθημα τελευτῆσαι , ὅ έστιν .. τὸ καλόν...> (211c)

[ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ :

ἀπὸ τὸ ἕνα ὡραῖο σῶμα ἀνέρχεσαι στὰ δύο ,

κι ἀπὸ τὰ δύο σὲ ὅλα τὰ ὡραῖα σώματα,

κι ἀπὸ αὐτὰ, στὶς ὡραῖες ἀσχολίες

καὶ ἀπὸ αὐτὲς, στὶς ὡραῖες γνώσεις,

καὶ τελικὰ στὴν γνώση τῆς ἴδιας τῆς Ὡραιότητας

— ποὺ ἐνυπάρχει ἡ ἴδια παντοῦ ]

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Ὁ Ἔρως ΔΕΝ προϋποθέτει ἀμοιβαιότητα. Οἱ "ρόλοι ἐραστῆ καὶ ἐρωμένου προσώπου παραμένουν σαφῶς διακριτοί"{Β.ΚΑΛΦΑΣ}

Αναζήτηση αυτού του ιστολογίου

Διαμαντῆς Κούτουλας

Πλατωνικὸς Ἔρως: Ο ΥΙΟΣ ΤΗΣ ΠΕΝΙΑΣ & ΤΟΥ ΠΟΡΟΥ.

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

1974: Η ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΛΗΘΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΔΟΣΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ & ΤΗΝ ΜΕΤΑΠΟΛΙΤΕΥΣΗ.

ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ (Διαμαντῆς Κούτουλας)

Χαῖρε Κωνσταντῖνε, τελευταῖε Βασιλέα τῶν Ἑλλήνων!