ΑΠΟ ΠΟΥ ΠΡΟΗΛΘΕ Η ΙΔΕΑ ΤΗΣ ΕΝΑΝΘΡΩΠΗΣΗΣ/ΕΝΣΑΡΚΩΣΗΣ.
Τὸ ἐρώτημα "ΑΠΟ ΠΟΥ ΠΡΟΗΛΘΕ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΕΝΑΝΘΡΩΠΗΣΗΣ/ΕΝΣΑΡΚΩΣΗΣ" ἀποτελεῖ ἕνα ἀπὸ τὰ πιὸ δύσκολα προβληματα στὴν ἔρευνα γιὰ τὴν προἐλευση τῶν ἀντιλήψεων τοῦ άρχέγονου χριστιανισμοῦ καὶ τοῦτο διότι:
1) ἡ ἰδέα τῆς Ἐναθρώπησης {ἐκ τοῦ ρ."ἐνανθρωπῶ"} , ἢ τῆς Ἐνσἀρκωσης, ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΣΤΗΝ ΠΑΛΑΙΑ ΔΙΑΘΗΚΗ—κι ὂχι μόνο δὲν ὑπάρχει, ἀλλὰ ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΤΑΙ ΡΗΤΑ
{"ού ποιήσεις σεαυτῷ ειἴδωλον ούδὲ παντὸς ὁμοίωμα ὅσα ἐν τῷ οὐρανῷ ἄνω καὶ ὅσα ἐν τῇ γῇ κάτω...οὐ προσκυνήσεις αὐτοῖς, οὐδὲ μὴ λατρεύσῃς αὐτοῖς—ΕΞ.20,4}.
2) ἡ ἰδέα γιὰ τὸν ἀναμενόμενο ΜΕΣΣΙΑ στὴν Παλαιὰ Διαθήκη ἀναφερεται σὲ ΑΝΘΡΩΠΟ μόνον {=προφήτην ὑμῖν ἀναστήσει Κύριος ὁ Θεὸς ὑμῶν ἐκ τῶν ἀδελφῶν ὑμῶν ὡς ἐμέ —ΠΡ.3,22 καὶ 7,37}
3) ἐπίσης ἡ ΠΛΑΤΩΝΙΚΗ φιλοσοφία ἀπέρριπτε πᾶσα ἰδέα ἐνσάρκωσης {="θεὸς δὲ ἀνθρώπῳ οὐ μείγνυται" —ΠΛΑΤ. ΣΥΜΠΟΣΙΟΝ, 203a}
Ἀπὸ ποῦ λοιπὸν προέρχεται ἡ ἰδέα τοῦ ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ "καὶ ὁ Λόγος σάρξ ἐγένετο" {1,14} ;
Κατὰ πολλοὺς εἰδικούς (πχ.ΑΓΟΥΡΙΔΗΣ*) ἡ ἰδέα τῆς Ἐνανρθώπησης μπορεῖ νὰ ἀνιχνευτεῖ στὰ ΠΡΩΤΟΓΝΩΣΤΙΚΑ ΒΑΠΤΙΣΤΙΚΑ ΚΙΝΗΜΑΤΑ τοῦ Ἰορδάνη πού πρἐσβευαν ὅτι ΜΟΝΟ ΕΝΑ ΟΥΡΑΝΙΟ ΟΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΣΩΣΕΙ ΤΟΥΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ—κάτι πού πίστευαν καὶ οἱ μεταγενἐστεροι ΟΠΑΔΟΙ ΤΟΥ ΒΑΠΤΙΣΤΗ {ὅπως διαφαίνεται ἀπὸ τὴν κριτικὴ ποὺ τοὺς ἀσκεῖ τὸ ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ στὸν ΥΜΝΟ ΤΟΥ ΚΟΓΟΥ** }.
Ἡ πρωτογνωστικὴ αὐτὴ ἰδέα περὶ τῆς ἀνάγκης ἔλευσης ἑνὸς ΟΥΡΑΝΙΟΥ ΟΝΤΟΣ γιὰ τὴν Σωτηρία τῶν ἀνθρώπων ὑπάρχει στὸ ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ : "Θεὸν οὐδεὶς ἑώρακε πώποτε· ὁ μονογενὴς υἱὸς ὁ ὢν εἰς τὸν κόλποντοῦ πατρός, ἐκεῖνος ἐξηγήσατο" {ΙΩ.1,28}
Ἄλλοι εἰδικοί (πχ. EHRMAN ) φρονοῦν ὅτι ἡ ἰδέα τῆς Ἐνανθρώπησης ἀνάγεται σὲ ἑλληνιστικό‒ ΕΛΛΗΝΟΡΡΩΜΑΪΚΟ περιβάλλον ὅπου ἀφθονοῦσαν οἱ ΘΕΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΘΝΗΤΩΝ (πχ. αύτοκρατορικὴ λατρεία) ἢ οἱ λατρεῖες ΗΜΙΘΕΩΝ (πχ. ΗΡΑΚΛΗΣ, ΔΙΟΝΥΣΟΣ κλπ).
Γι αύτὸ καὶ οἱ Ἰουδαῖοι κατηγοροῦσαν τοὺς χριστιανοὺς ὅτι μὲ τὴν θεοποίηση τοῦ Ἰησοῦ καὶ τὴν συνεπαγόμενη ἀντίληψη τῆς Ἐνανθρώπησης, εἶχαν ἐκπέσει στὸν ΠΑΓΑΝΙΣΜΟ.
Σὲ κάθε περίπτωση πάντως τὸ θέμα ἀπέχει πολὺ ἀπὸ τὸ νὰ ἔχει βρεῖ τὴν ὁριστικὴ λύση του καὶ ΘΕΟΛΟΓΙΚΩΣ ἡ ἰδέα τῆς Ἑναθρώπησης ἢ τῆς Ἐνσάρκωσης ἔχει τὴν ἔννοια ὅτι ἡ λύτρωση τῆς ἀνθρωπότητας πραγματοποιεῖται ΕΝΤΟΣ τῆς Ἱστορίας, ἀλλὰ ὄχι μόνον ἀπὸ τὶς ΔΙΚΕΣ της δυνάμεις.
Αὐτὸ σημαίνει ἂλλωστε καὶ ἡ δογματικὴ πίστη τῆς "ἐκ Πνεύματος Ἁγίου καὶ Μαρίας τῆς Παρθένου" Γεννήσεως: ὁ ἐν Πτώσει εὑρισκόμενος ἄνθρωπος δὲν μπορεῖ νὰ σωθεῖ ἐξ ἰδίων δυνάμεων παρὰ μόνο τῇ θείᾳ παρεμβάσει...
_____
*Σ.ΑΓΟΥΡΙΔΗΣ, Η ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΒΑΠΤΙΣΤΗ ΣΑΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟ Δ' ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ, στό· "Ἄραγε γινώσκεις ἅ ἀναγινώσκεις;", ἐκδ.ΑΡΤΟΣ ΖΩΗΣ, ΑΘΗΝΑ, 1989, σελ.138‒146.
καί: Δ.ΚΟΥΤΟΥΛΑΣ, ΟΙ ΓΝΩΣΤΙΚΟΙ ΚΑΙ Ο ΑΡΧΕΓΟΝΟΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΣΜΟΣ , ἐκδ.Δῖον, Θεσ/νίκη, 2006
** τὸ ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ἀφήνει νὰ ἐννοηθεῖ ὅτι κάποιοι ὀπαδοὶ τοῦ Βαπτιστῆ τὸν εἶχαν ΘΕΟΠΟΙΗΣΕΙ: "οὐκ ἦν ἐκεῖνος {=ὁ Βαπτιστής} τὸ φῶς " {ΙΩ.1,8}
