ΟΙ 4 ΑΡΧΑΙΟΤΕΡΟΙ ΜΕΓΑΛΟΓΡΑΜΜΑΤΟΙ ΚΩΔΙΚΕΣ ΤΗΣ ΚΑΙΝΗΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ.
Οἱ μεγαλογράμματοι κώδικες {codex=βιβλίο} εἶναι τὰ σημαντικότερα χειρόγραφα (ἀπὸ περγαμηνή) τῆς Καινῆς Διαθήκης καὶ ἀποκαλοῦνται ἔτσι ἐπειδὴ εἶναι γραμμένοι μὲ μεγάλα κεφαλαῖα ΕΛΛΗΝΙΚΑ γράμματα (μεγαλογράμματη γραφή), χωρὶς κενὰ ἀνάμεσα στὶς λέξεις καὶ χωρίς σημεῖα στίξης, ὅπως συνηθιζόταν κατὰ τοὺς πρώτους χριστιανικοὺς αἰῶνες.
Οἱ 4 ἀρχαιότεροι —καὶ σπουδαιότεροι— χρονολογοῦνται στὸν 4ο καὶ 5ο αἰῶνα μΧ καὶ ἀποτελοῦν πολύτιμες πηγὲς γιὰ τὴ μελέτη καὶ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ τοῦ ἀρχικοῦ κειμένου τῆς Καινῆς Διαθήκης.
Οἱ σημαντικώτεροι λοιπόν, μεγαλογράμματοι κώδικες είναι:
—Κώδικας Σιναϊτικός ( Codex Sinaiticus, συμβολίζεται ℵ):
Γράφτηκε τὸν 4ο αἰῶνα μ.Χ. καὶ ἀνακαλύφθηκε τὸ 1844 ἀπὸ τὸν Γερμανό λόγιο Κωνσταντῖνο φον Τίσεντορφ στὴ Μονὴ τῆς Ἁγίας Αικατερίνης στὸ Σινᾶ, ὁ ὁποῖος τὸν δώρισε στὸν Ρῶσο Τσάρο Ἀλἐξανδρο Β, Συμπεριλαμβἀνει στὴν Καινὴ Διαθήκη τὴν ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΒΑΡΝΑΒΑ καθὼς καὶ τὸν ΠΟΙΜΕΝΑ ΤΟΥ ΕΡΜΑ. Ἀπὸ τὸ 1933 βρίσκεται στὸ Βρεττανικὸ Μουσεῖο.
—Κώδικας Βατικανός (Codex Vaticanus, συμβολίζεται B):
Χρονολογεῖται ἐπίσης στὸν 4ο αἰῶνα μ.Χ. καὶ φυλάσσεται ἀπὸ τὸν 15ο αἰῶνα στὴ Βιβλιοθήκη τοῦ Βατικανοῦ. Θεωρεῖται ἕνα ἀπὸ τὰ πιὸ ἀξιόπιστα χειρόγραφα τῆς ΚΔ, ἀλλὰ ΔΕΝ ΠΕΡΙΕΧΕΙ ΤΙΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ ΤΟΥ ΠΑΥΛΟΥ οὒτε τὴν ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ ΙΩΑΝΝΗ.
—Κώδικας Άλεξανδρινός (Codex Alexandrinus, συμβολίζεται A):
Γράφτηκε τὸν 5ο αἰῶνα μ.Χ., πιθανότατα στὴν Αἴγυπτο. Σήμερα φυλάσσεται στὴ Βρετανικὴ Βιβλιοθήκη (δῶρο τὸ 1627 τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχη ΚΥΡΙΛΛΟΥ ΛΟΥΚΑΡΙ στὸν Ἄγγλο Βασιλέα ΚΑΡΟΛΟ Α’ [ καὶ συμπεριλαμβἀνει στὴν ΚΔ τὶς ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ Α’ ΚΑΙ Β’ ΚΛΗΜΕΝΤΟΣ ΡΩΜΗΣ.
—Κώδικας Βέζα (Codex Bezae, συμβολίζεται D): Γράφτηκε τὸν 5ο αἰῶνα μ.Χ. καὶ περιλαμβάνει τὰ τέσσερα Ευαγγέλια καὶ τὶς Πράξεις τῶν Ἀποστόλων σὲ δύο γλῶσσες, ἑλληνικά καὶ λατινικά. Ὀνομάστηκε ἔτσι γιατὶ δωρήθηκε τὸ 1851 ἀπὸ τὸν ΘΕΟΔΩΡΟ ΒΕΖΑ φίλο τοῦ Καλβίνου στὸ Πανεπιστήμιο ΚΑΙΜΠΡΙΤΖ.
Οἱ μεγαλογράμματοι κώδικες ἀποτελοῦν θεμελιώδεις πηγὲς γιὰ τὴν κριτικὴ τοῦ κειμένου τῆς Καινῆς Διαθήκης, καθότι ἡ φιλολογικη ἔρευνα ἐπ’ αὐτῶν ἔδειξε ὅτι τὸ ΑΡΧΙΚΟ καινοδιαθηκικὸ κείμενο δέχτηκε μέ τὴν πάροδο τῶν αἰώνων ΠΟΛΛΕΣ ΠΡΟΣΘΗΚΕΣ σὲ ἐπίπεδο λέξεων, φράσεων καθὼς καὶ ΟΛΟΚΛΗΡΩΝ ΠΕΡΙΚΟΠΩΝ, παράλληλα μὲ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ τοῦ ἀρχικοῦ κειμένου. Ἰδοὺ κάποια χαρακτηριστικὰ παραδείγματα :
α) στὸ ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ (2,33) τὰ ἀρχαιότερα χειρόγραφα (Βατικανὸς καὶ Σιναϊτικὸς κώδικας) γράφουν <καὶ ἦν ὁ ΠΑΤΗΡ αὐτοῦ καὶ ἡ μήτηρ θαυμάζοντες> ἐνῶ τὸ μεταγενἐστερο βυζαντινό‒ἐκκλησιαστικὸ κείμενο (Ἀλεξανδρινὸς κώδικας) διορθώνει <καὶ ἦν ΙΩΣΗΦ καὶ ἡ μἠτηρ αὐτοῦ>
β) τὸ ΚΑΤΑ ΜΑΡΚΟΝ τελείωνε στό 16,8 {=ἐφοβοῦντο γάρ} ἐνῶ ὅλον τὸ ὐπόλοιπο κείμενο ΔΕΝ ΥΠΆΡΧΕΙ ΣΤΟΥΣ ΑΡΧΑΙΟΥΣ ΚΩΔΙΚΕΣ καὶ ἀποτελεῖ ΜΕΤΑΓΕΝΕΣΤΕΡΗ ΠΡΟΣΘΗΚΗ (βλ. τὴν φωτό. τοῦ χειρογράφου τοῦ μεγαλογράμματου Βατικανοῦ κώδικα)
γ) ἡ πασίγνωστη , συγκινητικὴ περικοπὴ τῆς μοιχαλίδος τοῦ ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ (8,1‒11) δὲν ὐπάρχει τὰ ἀρχαῖα χειρόγραφα προελθοῦσα πιθανῶς ἀπό χειρόγραφο τοῦ ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ (21,38) πού μετέφερε κάποιος ἀντιγραφέας τῶν βυζαντινῶν χρόνων στό Δ' Εὐαγγέλιο.
δ) στὸ ΛΟΥΚ 3,22 (στὴ Βάπτιση τοῦ Ἰησοῦ) ὁ Κώδικας Βέζα (D) γράφει ὅτι ἡ φωνὴ ἐξ ούρανοῦ ἀπήγγειλε τὸν στῖχο τοῦ ΨΑΛΜΟΥ 2 : <υἱός μου εἶ σὺ ἐγὼ σήμερον γεγέννηκα σε> , ἐνῶ οἱ ἄλλοι Κὼδικες διορθώνουν <σὺ εἶ ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητὸς ἐν σοὶ εὐδόκησα> γιὰ νὰ ἀποφὺγουν μιὰν υἰοθετιστικὴ χριστολογία , σύμφωνα μὲ τὴν ὁποία ὁ Ἰησοῦς ἔγνε Μεσσίας κατὰ τὴν βάπτιση Του στὸν Ἰορδάνη..
ε) μιὰ ἄλλη περίπτωση εἶναι τὸ περίφημο Comma Johanneun (Α' ΙΩ.5, 7—8) γιὰ τὸ ὁποῖον ἡ φιλολογικὴ κριτικὴ τῶν χειρογράφων ἔδειξε ὅτι ἀποτελεῖ μεταγενέστερη προσθήκη στὸ καινοδιαθηκικὸ κείμενο ἀποπνέουσα βυζαντινὲς τριαδολογικὲς διενέξεις.
Ἄρα·
τὸ κείμενο τῆς ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ τῆς Καινῆς Διαθήκης (Nestle -Aland) τὸ βασισμένο στὴν ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΗ ἔρευνα ἐπὶ τῶν χειρογράφων ΔΙΑΦΕΡΕΙ ἀπὸ τὸ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ πού χρησιμοποιεῖ ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία στὴν Λειτουργική της ἐδῶ καὶ αἰῶνες....
