ΠΟΙΟΣ ΗΤΑΝ Ο ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ ΤΟΥ "ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ" ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΥ;
Τὸ καλύτερο ὑπόμνημα στὴν ἑλληνόγλωσση βιβλιογραφία τοῦ "ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ" Εὐαγγελίου ἐξακολουθεῖ νὰ εἶναι τὸ παλιό (2005) ἔργο τοῦ ἀείμνηστου Σ.ΑΓΟΥΡΙΔΗ (βλ.φωτό).
Παρακάτω παρουσιάζω ἐν συνόψει ,τὰ συμπεράσματα τοὺ ἐν λόγῳ πονήματος, ἐμπλουτοσμένα ἀπὸ τὴν σὺγχρονη βιβλιογραφἰα (Brown, Fortna, Ehrman κλπ)
1) τὸ "ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ" γνώρισε τουλάχιστον ΔΥΟ ἐκδόσεις ὅπως φαίνεται ἀπὸ τὸ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟ ΚΕΦ.21 ποὺ προστέθηκε μετὰ τὴν πρώτη ἔκδοση ποὺ τελείωνε στὸν στῖχο 20,30 .
Γράφτηκε περὶ τὸ 90μΧ πιθανῶς στὴν Ἔφεσο ΙΣΩΣ ἀπὸ κάποιον λεγόμενο Ἰωάννη ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ (Πρεσβύτερος αύτοαποκαλεῖται ὁ ἴδιος στὶς ΙΩΑΝΝΙΕΣ ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ).
Γι αύτὸν μιλᾶ καὶ ὁ ΠΑΠΙΑΣ (βλ. Εὐσέβιος, Ἐκκλ.Ἱστ. Γ' 39,3‒4) καὶ δὲν πρέπει νὰ ταυτίζεται μὲ τὸν Ἰωάννη υἱὸ ΖΕΒΕΔΑΙΟΥ ὁ ὁποῖος ἦταν ΨΑΡΑΣ στὴν Γαλιλαία καὶ δὲν θὰ μποροῦσε νὰ εἶχε τὴν γνώση τῶν ΕΚΛΕΠΤΥΣΜΕΝΩΝ ἑλληνικῶν τοῦ Δ' ΕΥΑΓΓ. καθὼς καὶ τῆς ΦΙΛΩΝΕΙΑΣ φιλοσοφίας περὶ ΛΟΓΟΥ {=Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λὸγος}.
Εἶναι ἀλλωστε γνωστὸν ἀπὸ τίς "ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ" ὅτι ὁ Πέτρος καὶ ὁ Ἰωἀννης <ἄνθρωποι ἀγράμματοι εἰσὶ καὶ ἰδιῶται> {ΠΡ.4,13}.
Ὁ συγγραφέας (ἢ οἱ συγγραφεῖς ,δηλ. ἡ ΙΩΑΝΝΕΙΑ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ—ἐξ οὖ καὶ ὁ πληθυντικός "οἴδαμεν" τοῦ τελευταίου Κεφαλαίου) ) βασίστηκε σὲ πολλές ΠΗΓΕΣ:
α) στὸν ΑΝΩΝΥΜΟ αύτόπτη μάρτυρα τὸν μαθητή "ὃν ἠγἀπα ὁ Ιησοῦς " ὁ ὁποῖος ἐμφανίζεται γιὰ πρώτη φορὰ κατὰ τὸ ΠΑΘΟΣ στὸ ΚΕΦ.13
β) στὴν πηγὴ τῶν ΣΗΜΕΙΩΝ (ἑπτά σημεῖα καταγράφονται μὲ πρῶτο τὸν ΓΑΜΟ ΤΗΣ ΚΑΝΑ καὶ τελευταῖο τὴν ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΖΑΡΟΥ) καὶ γ) στοὺς ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΙΚΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ (ὅπου ὁ Ἰησοῦς ἀποκαλύπτει τὸν Ἑαυτό Του ὡς Υἰὸ τοῦ Πατρός).
2) Σκοπὸς τοῦ "ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ" ( ποὺ χρησιμοποιεῖ τὸν ΠΛΑΤΩΝΙΚΟ ΔΥΙΣΜΟ οὐρανίων καὶ γήινων ὄντων) εἶναι νὰ ἐπιλύσει τὸ πρόβλημα τῆς ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ ποὺ ταλάνισε τὴν Ἐκκλησία στὰ τέλη τοῦ 1ου αἰ. μέ τὴν εἰσαγωγὴ τῆς θεολογίας τοῦ ΠΑΡΑΚΛΗΤΟΥ , ἡ ὁποία μετασχημάτισε τὴν ἀρχέγονη Ἐκκλησία ἀπὸ ἐσχατολογικὴ κοινὀτητα ποὺ προσμένει ΑΜΕΣΑ τὸ Τέλος σέ Μυστηριακὴ Θρησκεία . Γι αύτὸ καὶ ἔκτοτε ὅλη ἡ μετέπειτα θεολογία τῆς Ἐκκλησίας θεμελιώθηκε πάνω στὸ Δ' Εὐαγγέλιο.
3) Εἶναι ἐντυπωσιακὸ ὅτι ἐνῶ στὰ Συνοπτικὰ Εὐαγγέλια ὁ Ἰησοῦς ἀρνεῖται νὰ κάνει «σημεῖα» (δηλαδή, νὰ δείξει ποιὸς πραγματικὰ εἶναι μὲ θαύματα), στό "Κατὰ Ἰωάννην" αὐτὸ εῑ̓́ναι ἀκριβῶς ἐκεῖνο ποὺ κάνει· ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΕΙ ΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΤΟΥ ὡς Υἰό τοῦ Πατρός, μἐσῳ τῶν "Σημείων".
Σὲ ἀντίθεση μὲ τὰ Συνοπτικά, ὅπου ὁ Ἰησοῦς κηρὺττει τὴν ΕΠΕΡΧΟΜΕΝΗ Βασιλεία καὶ δὲν διδασκει ποτὲ γιὰ τὸν ἑαυτό Του, στό "Κατὰ Ἰωάννην" κάνει ἀκριβῶς τὸ ἀντίθετο: μιλᾶ γιὰ τὸν ΕΑΥΤΟ Του λέγοντας ὁτι εἶναι ὁ ἄρτος τῆς ζωῆς καὶ κατόπιν ταΐζει τὰ πλήθη μὲ τὰ ψωμιά· λέει ὅτι εἶναι τὸ φῶς τοῦ κόσμου καὶ μετὰ θεραπεύει τὸν ἐκ γενετῆς τυφλό· λέει ὅτι εἶναι ἡ Ἀνάσταση καὶ ἡ Ζωὴ καὶ μετὰ ἀνασταίνει τὸν Λάζαρο κ.ο.κ.
Ὑπάρχουν καὶ ἄλλες διαφορὲς μεταξὺ Συνοπτικῶν Εὐαγγελίων καὶ "Κατὰ Ἰωἀννην" , ὅπως ἡ ἐκδίωξη τῶν ἐμπόρων τοῦ Ναοῦ (τὴν ὁποία τὸν "Κατὰ Ἰωάννην" τοποθετεῖ στὴν άρχὴ τῆς δημόσιας δράσης τοῦ Ἰησοῦ, ἐνῶ τὰ Συνοπτικὰ στὸ τέλος) ἢ ἡ Ἀνάσταση τοῦ Λαζάρου, ὁ Ἄπιστος Θωμᾶς ἢ ὁ Μαθητὴς ὅν ἠγάπα ὁ Ἰησοῦς, ποὺ ΑΓΝΟΕΙ ΕΝΤΕΛΩΣ ἡ Συνοπτικὴ Παράδοση .
4) Ὡστόσο, γιὰ τὴν ὕπαρξη τῆς Ἐκκλησίας τὸ "ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ" ἦταν ποὺ ἀποδείχτηκε θεμελιακὸ ΘΕΟΛΟΓΙΚΩΣ, ἐπειδὴ ,ὅταν Η ΠΡΟΣΔΟΚΙΑ τῶν πρώτων χριστιανῶν μετὰ τὴν ΑΝΑΣΤΑΣΗ τοῦ Ἰησοῦ, ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΜΕΣΟ ΕΡΧΟΜΟ ΤΟΥ ΥΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ, ΑΠΕΔΕΙΧΘΗ ΕΣΦΑΛΜΕΝΗ (ὀ Κόσμος παρέμενε ὅπως ἦταν καὶ καμμιὰ Β’ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΔΕΝ ΕΡΧΟΤΑΝ) , τότε τὸ ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ πρόσφερε τὴν "λύση" στὸ πρόβλημα τῆς "Καθυστέρησης τῆς Παρουσἰας" μέ τὴν λεγόμενη "ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΘΕΙΣΑ ΕΣΧΑΤΟΛΟΓΙΑ" , σύμφωνα μέ τὴν ὁποία Ο ΑΝΑΣΤΑΣ ΚΥΡΙΟΣ ΗΤΑΝ ΗΔΗ ΠΑΡΩΝ ΔΙΑ ΤΟΥ ΠΑΡΑΚΛΗΤΟΥ — ἄρα καὶ ὁ Μέλλων Αἰῶνας τῆς Βασιλείας τοῦ Θεοῦ ἦταν ΗΔΗ παρὼν ἐντὸς τῆς Ἐκκλησίας ὅπου δροῦσε (μἐσῳ τῶν Μυστηρίων) τὸ Ἁγ.Πνεῦμα.
Γι αύτό, τελικά, ὃπως προανἐφερα, ὀλόκληρη σχεδὸν ἡ θεολογία τῆς Ἐκκλησίας, βασίστηκε στὴν ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΘΕΙΣΑ ΕΣΧΑΤΟΛΟΓΙΑ τοῦ "Κατὰ Ἰωάννην" Εὐαγγελίου.
