Διαμαντῆς Κούτουλας

Τὸ Δίλημμα τοῦ ΜΟΝΟΘΕΪΣΜΟΥ  μέ τὴν ὕπαρξη τοῦ  ΚΑΚΟΥ ἔγκειται στὸ ὅτι, ἐφόσον  ὁ θεὸς εἶναι Ἕνας, δύο τινὰ μπορεῖ νά συμβαίνουν:  1) ἢ ὁ θεὸς εἶναι δημιουργός (καί) τοῦ Κακοῦ  ἢ 2) ὁ θεὸς ΔΕΝ δημιούργησε τὸ Κακό, ὁπότε τὸ ἴδιο τὸ Κακὸ ΕΙΝΑΙ θεός.  {ΣΗΜ.ἀντιγραφὴ ἀπὸ τὸ βιβλίο τοῦ Cioran "Ὁ Κακὸς Δημιουργός". }

Τα Κύκλια ἔπη (ἢ Ἐπικός Κύκλος) ἦταν ἕνα μεγάλο σῶμα ἀρχαίων ἑλληνικῶν ἐπικῶν ποιημάτων, τὰ ὁποῖα συνέθεταν οἱ λεγόμενοι «κύκλιοι ποιηταί» κατὰ τὴν ἀρχαϊκὴ ἐποχὴ (8ος–6ος αἰώνας π.Χ.). Στόχος τῶν ἔργων αὐτῶν ἦταν νὰ συμπληρώσουν τὰ κενὰ ποὺ ἄφηναν ἡ Ἰλιάδα καὶ ἡ Ὀδύσσεια , δημιουργῶντας μία συνεχῆ, γραμμικὴ ἀφήγηση ποὺ κάλυπτε ὅλη τὴν ἑλληνικὴ μυθολογία: ἀπὸ τὴ δημιουργία τοῦ κόσμου καὶ τῶν θεῶν (Θεογονία) μέχρι τὸ τέλος τῆς ἡρωικῆς ἐποχῆς καὶ τὸν θάνατο τῶν τελευταίων μεγάλων ἡρώων. Τὰ ποιήματα αὐτὰ χωρίζονταν σὲ μικρότερους θεματικοὺς κύκλους, μὲ σημαντικώτερους τὸν Θηβαϊκὸ καὶ τὸν Τρωικὸ Ἐπικὸ Κύκλο . Ὁ Θηβαϊκὸς Κύκλος Ὁ Θηβαϊκὸς Κύκλος ἐστιάζει στὴν τραγικὴ μοῖρα τῆς βασιλικῆς οἰκογένειας τῶν Λαβδακιδῶν στὴ Θήβα, ἕναν μῦθο ποὺ συγκλόνισε τὴν ἀρχαιότητα. Ἡ ἀρχὴ γίνεται μὲ τὰ  Οἰδιπόδεια (ποὺ ἀποδίδονται στὸν Κιναίθωνα τὸν Λακεδαιμόνιο), ἡ ὁποία παρουσιάζει τὴν ἱστορία τοῦ Οἰδίποδα, τὴν ἐπίλυση τοῦ αἰνίγματος τῆς Σφίγγας, τὸν ἀ...

Εἰσαγωγή: Ἡ ἰδιαιτερότητα τῆς ὀρφικῆς θεολογίας Στὴν κλασικὴ ἑλληνικὴ μυθολογία, ὅπως αὐτὴ παραδίδεται ἀπὸ τὸν Ἡσίοδο, ὁ Δίας ἀποτελεῖ τὸν ὕπατο καὶ αἰώνιο κυβερνήτη τοῦ σύμπαντος, ὁ ὁποῖος κατέλυσε τὸν κύκλο τῆς βίαιης διαδοχῆς (Οὐρανός - Κρόνος - Δίας) καὶ ἑδραίωσε μιὰ παντοδυναμία ποὺ δὲν πρόκειται νὰ ἀμφισβητηθεῖ ποτέ. Ὡστόσο, οἱ Ὀρφικὲς Θεογονίες εἰσάγουν μιὰ ριζικὰ διαφορετική, κυκλικὴ καὶ σωτηριολογικὴ προσέγγιση. Στὸν Ὀρφισμό, ἡ βασιλεία τοῦ Διὸς δὲν εἶναι τὸ τελικὸ στάδιο τῆς κοσμογονίας, ἀλλὰ ἕνας ἀναγκαῖος, μεταβατικὸς σταθμός. Ἡ «πτώση» ἢ κατ᾽ οὐσίαν ἡ οἰκειοθελὴς ἀποχώρηση τοῦ Διὸς ἀπὸ τὸν θρόνο εἶναι προδιαγεγραμμένη, προκειμένου νὰ παραδοθεῖ ἡ ἐξουσία στὴν Ἕκτη Θεϊκὴ Τάξη , τὴν τάξη τοῦ Διονύσου .  Ὁ Δίας ὡς τὸ «Πᾶν» καὶ ἡ προφητεία τῆς διαδοχῆς Στὶς ὀρφικὲς ἀφηγήσεις, ὁ Δίας, γιὰ νὰ ἀποτρέψει τὴν πτώση του καὶ νὰ ἀποκτήσει τὴν ἀπόλυτη σοφία, καταβροχθίζει τὸν Φάνη (τὸν Πρωτόγονο θεὸ τῆς Δημιουργίας). Μὲ τὴν πράξη αὐτή, ὁ Δίας...

Στὸ παγκόσμιο δραματολόγιο, ἡ τραγωδία «Προμηθεὺς Δεσμώτης» τοῦ Αἰσχύλου* δὲν ἀποτελεῖ ἁπλῶς ἕνα θεατρικὸ ἔργο, ἀλλὰ ἕνα βαθύτατα μυστηριακὸ κείμενο ποὺ ἀγγίζει τὰ ὅρια τῆς ἱεροσυλίας. Στὸ ἐπίκεντρο τῆς πλοκῆς βρίσκεται μία σκοτεινὴ προφητεία: ἡ μελλοντικὴ πτώση τοῦ Διός, τοῦ παντοδύναμου ἀρχηγοῦ τῶν θεῶν, ὁ ὁποῖος παρουσιάζεται ὡς ἕνας σκληρὸς καὶ ἀνελέητος νέος τύραννος. Ὁ ἁλυσοδεμένος στὸν Καύκασο Προμηθέας κατέχει ἕνα φοβερὸ μυστικό, τὸ ὁποῖο ἀρνεῖται νὰ ἀποκαλύψει στὸν Ἑρμῆ, τὸν ἀπεσταλμένο τοῦ Ὀλύμπου. Γνωρίζει ὅτι ὁ Ζεὺς σχεδιάζει ἕναν γάμο ποὺ θὰ ἀποβεῖ μοιραῖος γιὰ τὴν ἐξουσία του. Ἂν ὁ πατέρας τῶν θεῶν ἐνωθεῖ μὲ τὴ νηρηίδα Θέτιδα, τὸ παιδὶ ποὺ θὰ γεννηθεῖ θὰ εἶναι ἰσχυρότερο ἀπὸ τὸν πατέρα του καὶ θὰ τὸν ἀνατρέψει, συνεχίζοντας τὸν αἰώνιο κύκλο τῆς θεϊκῆς πατροκτονίας, ὅπως ἀκριβῶς ὁ Δίας εἶχε ἀνατρέψει τὸν Κρόνο καὶ ὁ Κρόνος τὸν Οὐρανό. Τελικὰ γιὰ νὰ ἀποφευχθεῖ ἡ κοσμικὴ καταστροφή, ὁ Ζεὺς ἀναγκάζεται νὰ συμβιβαστεῖ μέ τὸν καρφωμένο Προμη...

Ὁ Σάμουελ Χόαρ καὶ ἡ βρεττανικὴ στρατολόγησις τοῦ μελλοντικοῦ Ντοῦτσε Πρὶν  γίνει ὁ δικτάτωρ τῆς Ἰταλίας, πρὶν ἀπὸ τὴν πορεία πρὸς τὴ Ρώμη καὶ πολὺ πρὶν ἀπὸ τὴ συμμαχία του μὲ τὸν Χίτλερ, ὁ Μπενῖτο Μουσσολίνι ἦταν ἕνας 34χρονος δημοσιογράφος μὲ ἰσχυρὲς πολιτικὲς φιλοδοξίες. Τὸ 1917, ἐν μέσῳ τοῦ Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ἡ πορεία του διασταυρώθηκε μὲ ἕναν ἀπὸ τοὺς σημαντικωτέρους ἀνθρώπους τῆς βρεττανικῆς ἀντικατασκοπείας: τὸν Σάμουελ Χόαρ. Καὶ ἡ συνάντησις αὐτὴ δὲν ἦταν ἁπλῶς μία πολιτικὴ γνωριμία. Τὰ ἀρχεῖα ποὺ ἐρεύνησε ὁ ἱστορικὸς τοῦ Cambridge Πήτερ Μάρτλαντ ἀπεκάλυψαν ὅτι ὁ Μουσσολίνι ἐλάμβανε 100 λίρες τὴν ἑβδομάδα ἀπὸ τὴν  βρεττανικὴ ὑπηρεσία πληροφοριῶν ΜΙ5 ἀπὸ τὸ φθινόπωρο τοῦ 1917 καὶ γιὰ τουλάχιστον ἕναν χρόνο, προκειμένου νὰ συνεχίσει τὴν προπολεμικὴ καὶ φιλοσυμμαχικὴ προπαγάνδα του. Ποιὸς ἦταν ὁ Σάμουελ Χόαρ; Ὁ Σάμουελ Τζων Γκέρνυ Χόαρ (1880–1959), γνωστὸς ἀργότερα ὡς Sir Samuel Hoare καὶ, ἀπ...

Ἀπὸ τὰ πιὸ δύσκολα καὶ ἀρχαιότερα προβλήματα τῆς φιλοσοφίας καὶ τῆς θεολογίας εἶναι τὸ πρόβλημα τοῦ Κακοῦ καὶ ἰδιαιτέρως στὶς μονοθεϊστικὲς θρησκεῖες γιὰ τὶς ὁποῖες ὁ θεὸς εἶναι ΕΝΑΣ καὶ ΠΑΝΑΓΑΘΟΣ.  Πῶς μπορεῖ λοιπὸν  νὰ ὑπάρχῃ τὸ Κακὸ σὲ ἕναν κόσμο δημιουργημένο ἀπὸ ἕναν Θεὸ παντοδύναμο, πάνσοφο καὶ ἀπολύτως ἀγαθό; Ἐὰν ὁ Θεὸς γνωρίζει τὸ Κακό, ἐὰν ἔχει τὴ δύναμι νὰ τὸ ἐμποδίσει καὶ ἐὰν ἀγαπᾷ τὰ δημιουργήματά Του, τότε γιατί τὸ ἐπιτρέπει;  Τὸ ἐρώτημα αὐτὸ {ποὺ ἔχει ἀποκληθῆ ἱστορικὰ ὡς  "τὸ πρόβλημα τῆς ΘΕΟΔΙΚΙΑΣ"} ἀγγίζει τὸν πυρήνα τοῦ Μονοθεϊσμοῦ καὶ ἀναγκάζει τὸν θρησκευόμενο  ἄνθρωπο νὰ ἀναμετρηθῇ μὲ μία ἀπὸ τὶς βαθύτερες ἀντιφάσεις τῆς ἀνθρώπινης ἐμπειρίας: πῶς μπορεῖ νὰ συνυπάρχῃ ἡ πίστη σὲ ἕναν ἀπόλυτα ἀγαθὸ Θεὸ μὲ τὴν πραγματικότητα τοῦ πόνου, τῆς ἀδικίας, τῆς φθορᾶς καὶ τοῦ θανάτου; Μέχρι καὶ τὸν 18ο αἰῶνα, μεγάλο μέρος τῆς δυτικῆς μεταφυσικῆς καὶ ἠθικῆς φιλοσοφίας, ἀπὸ τὸν Πλάτωνα καὶ τὸν Ἀριστοτέλη μέχρι τὸν Πλωτῖνο, τὸν Μέγα Βασίλειο, τὸν Αὐγο...

  Ὁ Παρμενίδης εἶχε ὑποστηρίξει ὅτι τὸ «μηδέν» δὲν ὑπάρχει καί, ἑπομένως, ἡ γένεση, ἡ φθορὰ καὶ ἡ ΚΙΝΗΣΗ εἶναι ΑΔΥΝΑΤΕΣ . Τὸ Πᾶν εἶναι ΕΝ , ἀδιαίρετο, ἀκίνητο, ἀμετἀβλητο, ἄφθαρτο, αίώνιο. Ἀπὸ τὴν ἄλλη μεριὰ ὁ ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ εἶχε ὑποστηρίξει ὅτι ἡ ΜΕΤΑΒΟΛΗ, δηλ.ἡ κίνηση, εἶναι ἡ οὐσία τοῦ Παντὸς καὶ μάλιστα ἡ μεταβολὴ τοῦ κάθε ὄντος στὸ ἀντἰθετό του.  Ὅμως ἡ κίνηση εἶναι ἀδύνατη χωρὶς τὴν ΥΠΑΡΞΗ ΚΕΝΟΥ ΧΩΡΟΥ.  Ἔτσι οἱ λεγόμενοι ΑΤΟΜΙΚΟΙ φιλόσοφοι Λεύκιππος καὶ Δημόκριτος προσπάθησαν να σώσουν ταυτόχρονα  καὶ τὴν ἄποψη τοῦ ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΥ {=ὑπάρχει μεταβολή, ἄρα κίνηση}  καὶ ἐκείνη τοῦ ΠΑΡΜΕΝΙΔΗ {τὸ Ὂν εἶναι ἀμετάβλητο καὶ άφοῦ τὸ μηδέν δέν ὑπάρχει,  εἶναι ἀδύνατη ἡ κίνηση}. Ἡ λύση τῶν ἀτομικῶν φιλοσόφων ἦταν:  υπάρχει το «πλῆρες» {=ὄν} δηλαδὴ τὰ Ἄτομα, ἀμετάβλητα καὶ αίώνια καὶ τὸ «Κενόν». Τὰ Ἄτομα εἶναι ἀγέννητα, ἄφθαρτα καὶ ἀδιαίρετα {ἄτομα=ἄτμητα}. Τὸ Κενό ἐπιτρέπει στὰ ἄτομα νὰ κι...