Αναρτήσεις

Προβολή αναρτήσεων από Νοεμβρίου 8, 2026

ΔΥΪΣΜΟΣ vs ὙΛΟΜΟΡΦΙΣΜΟΥ : Ἡ ΔΙΑΦΟΡΑ ΠΛΑΤΩΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ἈΡΙΣΤΟΤΕΛΙΚΗΣ ἈΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ

Εικόνα
Ἡ ἀντίληψη γιὰ τὴ φύση τοῦ ἀνθρώπου ἀποτελεῖ ἕνα ἀπὸ τὰ βαθύτερα σημεῖα ρήξης ἀνάμεσα στὸν Πλάτωνα καὶ τὸν μαθητή του, τὸν Ἀριστοτέλη. Ἐνῶ καὶ οἱ δύο φιλόσοφοι ἀναζητοῦν τὴν ἀλήθεια καὶ τὴν ἠθικὴ τελείωση, ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖο ὁρίζουν τὴ σχέση ἀνάμεσα στὴν ψυχὴ καὶ τὸ σῶμα ὁδηγεῖ σὲ δύο ριζικὰ διαφορετικὲς ἀνθρωπολογικὲς θεωρίες: τὸν πλατωνικὸ δυϊσμὸ καὶ τὸν ἀριστοτελικὸ ὑλομορφισμό. Γιὰ τὸν Πλάτωνα, ὁ ἄνθρωπος εἶναι ἕνα διχασμένο ὄν, ἀποτέλεσμα τῆς συνάντησης δύο ἐντελῶς διαφορετικῶν οὐσιῶν. Ἡ ψυχὴ εἶναι ἄυλη, ἀθάνατη καὶ συγγενὴς μὲ τὸν αἰώνιο κόσμο τῶν Ἰδεῶν, ἐνῶ τὸ σῶμα εἶναι ὑλικό, φθαρτὸ καὶ παροδικό. Στὴ σκέψη του, τὸ σῶμα λειτουργεῖ ὡς δεσμωτήριο καὶ τάφος τῆς ψυχῆς («σῶμα-σῆμα»), ποὺ τὴ βαραίνει μὲ τὶς αἰσθήσεις καὶ τὶς ἐπιθυμίες του, ἐμποδίζοντάς την νὰ ἀντικρίσει τὴν καθαρὴ γνώση. Ἐπιπλέον, ἡ πλατωνικὴ ψυχὴ εἶναι τριμερής —χωρισμένη στὸ λογιστικό, τὸ θυμοειδὲς καὶ τὸ ἐπιθυμητικό— καὶ βρίσκεται σὲ διαρκῆ ἐσωτερικὴ σύγκρουση. Ἔτσι,...