Ο ΜΥΘΟΣ ΤΟΥ ΠΛΑΤΩΝΙΚΟΥ "ΠΡΩΤΑΓΟΡΑ": τὸ μεγαλύτερο κήρυγμα οἰκουμενικῆς δημοκρατίας.
Στὸν διάλογο "ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ" ὁ Πλάτων, προκειμένου νὰ ἐξηγήσει—δῆθεν—ὁ σοφιστὴς Πρωταγόρας στὸν Σωκράτη ὅτι Η ΑΡΕΤΗ ΔΙΔΑΣΚΕΤΑΙ, βάζει στὸ στόμα τοῦ μεγἀλου σοφιστῆ ἕνα μῦθο γιὰ τὴν Δημιουργἰα τοῦ ἀνθρώπου σὲ ΤΡΙΑ ΣΤΑΔΙΑ :
α) ὀ ΕΠΙΜΗΘΕΑΣ κατὰ τὴν δημιουργία ἐντὸς τῆς γῆς τῶν θνητῶν ὄντων, ἐξ ἀβλεψίας, ἄφησε τὸν ἄνθρωπο γυμνὸ ἀπὸ δυνὰμεις , ἕναν (τρόπο τινα) "γυμνὸ πίθηκο" , ὀ ὁποῖος ὅμως ΕΤΣΙ δὲν εἶχε καμμἰαν ἐλπίδα ἐπιβίωσης·
β) τότε ἐπενέβη ὀ ἀδελφός του ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ καὶ κλέβοντας ἀπὸ τὴν Ἀθηνᾶ καὶ τὸν Ἥφαιστο τὸ ΠΥΡ καὶ τὴν ΕΝΤΕΧΝΟ ΣΟΦΙΑ ἔδωσε στὸν ἄνθρωπο τὶς τεχνικὲς γνώσεις καὶ τὴν κατασκευαστικὴ ἰκανότητα (homo habilis θὰ τὸν λέγαμε μὲ σύγχρονη ὀρολογία) ὥστε νὰ ἐπιβιώσει στὴν Φύση μέσῳ τοῦ τεχνικοῦ πολιτισμοῦ·
γ) ἐπειδὴ ὅμως ἐκεῖνοι οἱ ἄνθρωποι τῆς ἐποχῆς τοῦ Προμηθέα δὲν διέθεταν ἱκανότητα κοινωνικοποίησης, ΑΛΛΗΛΟΕΞΟΝΤΩΝΟΝΤΑΝ ΟΠΟΤΕ ΣΥΝΑΓΕΛΑΖΟΝΤΟ (διότι δὲν κατεῖχαν τὴν Πολιτικὴ Ἀρετή) ἐπενέβη ὁ Δίας (ὁ μόνος κάτοχος τῆς Πολιτικῆς Ἀρετῆς) καὶ δώρισε στοὺς ἀνθρώπους τὴν ΑΙΔΩ {=φιλότιμο} καὶ τὴν Δ̣ΙΚΗ {=αἴσθημα δικαίου} δηλ. τὴν ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΡΕΤΗ, γιὰ νὰ μπορέσουν οἱ ἄνθρωποι νὰ κοινωνικοποιηθοῦν καὶ νὰ μὴν ἀφανιστοῦν.
Καὶ συνεχίζει ὁ Πλάτων τὸν μῦθο
τοῦ Πρωταγόρα γράφοντας τὰ ἐξῆς ἐκπληκτικά:
Ρώτησε, τότε ὁ Ἑρμῆς τὸν Δία, πῶς νὰ μοιράσει στοὺς ἀνθρώπους τὴν ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΡΕΤΗ: " ἐπὶ πάντας νείμω"[=σὲ ὀλους θὰ διανείμω τὴν πολιτικὴ ἀρετή] ἤ σὲ ΜΕΡΙΚΟΥΣ, ὅπως πχ τὰ διάφορα ταλέντα ἤ τὶς δεξιότητες.
"ΕΠΙ ΠΑΝΤΑΣ, ἔφη ὁ Ζεύς , ΚΑΙ ΠΑΝΤΕΣ ΜΕΤΕΧΟΝΤΩΝ" δηλ σὲ ὅλους . ΟΛΟΙ θὰ μετέχουν στὴν πολιτκὴ ἀρετή.
Ἐπισημαίνω ἐδῶ ὅτι τὸ προφανὲς γιὰ μᾶς σήμερα (ποὺ πιστεύουμε στὰ ἴσα ΠΟΛΙΤΙΚΑ δικαιώματα ΟΛΩΝ) δὲν ἦταν καθόλου προφανὲς στὴν ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ὅπου πολιτικὰ δικαιὠματα ΔΕΝ ΕΙΧΑΝ ΟΙ ΔΟΥΛΟΙ, ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ καὶ ΟΙ ΜΕΤΟΙΚΟΙ [=ΞΕΝΟΙ]
Ἀποκαλύπτεται ἐδῶ λοιπόν, πόσον πρωτοποριακὸς νοῦς ἦτσν ὁ σοφιστὴς Πρωταγόρας ἢ πὀσον ἔντιμος ὁ "ἔχθρὸς" τῶν Σοφιστῶν Πλάτων ποὺ δὲν ἀποσιωπᾶ τὶς ἀντιλήψεις αὐτὲς τοῦ Πρωταγόρα* , ὅπως παρουσιάζονται στὸν ἐν λόγῳ μῦθο ποὺ —θυμίζω—σκοπὸ εἶχε νὰ δείξει ὅτι ἡ Ἀρετὴ διδάσκεται.
Καὶ μία τελευταία ἐπισήμανση ·
ἡ ἰδέα τῶν Ἑλλήνων τῆς κλασσικῆς ἐποχῆς ὅτι ὁ ἄνθρωπος αὐτοδημιουργεῖται καὶ ἄρα συνεχῶς ἐξελίσσεται, γέννησε τὴν ἀντίληψη ὅτι τὸ Μέλλον τῆς ἀνθρωπότητας δὲν εἶναι ἀπὸ τὰ πρὶν ἐγγυημένο καὶ ἐξασφαλισμὲνο.
Γι αὐτὸ καὶ ὁ μῦθος τοῦ πλατωνικοῦ "Πρωταγόρα" δέν ἀναφέρεται μόνον σὲ ἕνα ἀπώτατο μυθολογικὸ παρελθὸν ποὺ περιγράφει τὴν προέλευση τῶν ἀνθρώπων ἀλλὰ ἀφορᾶ καὶ στὸ ΜΕΛΛΟΝ τῆς ἀνθρωπότητας γιατὶ διδάσκει ὀτι ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΧΩΡΙΣ "ΑΙΔΩ
ΚΑΙ "ΔΙΚΗ" {δηλ. Πολιτικὴ Ἀρετή} ΕΙΝΑΙ ΚΑΤΑΔΙΚΑΣΜΕΝΕΣ ΝΑ (αὐτο) ΚΑΤΑΣΤΡΑΦΟΥΝ.
Συνεπῶς ὁ πλατωνικός "ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ" ἀναφέρεται σὲ ΕΝΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΕΙΔΟΣ ΠΟΥ ΑΚΟΜΗ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΥΠΑΡΞΕΙ—κάτι ἀνάλογο μὲ τόν "ΥΠΕΡΑΝΘΡΩΠΟ" τοῦ ΝΙΤΣΕ ....
____
*στὸ ἐρώτημα ἄν ὁ ἐν λόγῳ μῦθος ἀποτελεῖ ὄντως σὺλληψη τοῦ Πρωταγόρα ἤ λογοτεχνικὸ δημιούργημα τοῦ ΠΛΑΤΩΝΟΣ, ὁ περισσότεροι είδικοὶ ὐποστηρίζουν τὸ δεύτερο.
Αὐτὸ σημαίνει ὅτι Ο ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟΣ ΥΜΝΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΙΝΑΙ ΕΡΓΟ ΤΟΥ "ΑΝΤΙ—ΔΗΜΟΚΡΑΤΗ" ΠΛΑΤΩΝΑ (ὁ "Ἐπιτάφιος" τοῦ Θουκυδίδη ἀποτελεῖ περισσότερο ὕμνο πρὸς τὴν ΑΘΗΝΑ, παρὰ εἰδικῶς πρὸς τὴν δημοκρατία...)
