ΤΟ ΟΜΗΡΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ, Η ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ & Ο ...NOLAN !

A.. ΤΟ ΟΜΗΡΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ.

Τὸ περιλάλητο Ὁμηρικὸ Πρόβλημα εἶναι ,ἂν ὄχι τὸ μέγιστο, τουλάχιστον ἕνα ἀπὸ τὰ μεγαλὐτερα φιλολογικὰ προβλήματα καὶ δέν ἔγκειται μόνον στὸ ἐρώτημα ἄν ὑπῆρξε ὁ Ὅμηρος ἱστορικὸ πρὀσωπο ἢ ἂν ἦταν  αύτὸς ὁ συγγραφέας τῶν Ἐπῶν ἢ ἂλλοι ΠΟΛΛΟΙ ραψῳδοί, ὅσο ΚΑΙ στὸ ΠΩΣ γρἀφτηκαν τὰ Ἔπη, ἡ ΙΛΙΑΔΑ καὶ ἡ ΟΔΥΣΣΕΙΑ, δηλ. στὸ  ζήτημα τῆς  σύνθεσης τῆς ΓΛΩΣΣΑΣ ΤΩΝ  ΟΜΗΡΙΚΩΝ ΕΠΩΝ. 

Ὡς γενέθλια "ἡμέρα"  πάντως τῆς Φιλολογίας  θεωρεῖται  ἡ ἔκδοση  τὸ 1795 τοῦ ἔργου  "PROLEGOMENA AD HOMERUM" {=προλεγόμενα στὸν Ὅμηρο} τοῦ F.A. WOLF,μὲ τὴν ὁποία ἐτέθη τὸ περίφημο ΟΜΗΡΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ. 

Εἶχε προηγηθεῖ ἡ εὕρεση τοῦ ΚΩΔΙΚΑ VENETUS A  τῆς ΙΛΙΑΔΑΣ στὴν Μαρκιανὴ Βιβλιοθὴκη τῆς ΒΕΝΕΤΙΑΣ (προσφορὰ τοῦ Ἕλληνα Καρδιναλίου ΒΗΣΣΑΡΙΩΝΟΣ). 

Ὁ Wolf μελετῶντας τὸν ἀνωτέρω  Κώδικα καὶ κυρίως τὰ ΣΧΟΛΙΑ, κατἐληξε στὸ συμπέρασμα ὅτι τὰ ΟΜΗΡΙΚΑ ΕΠΗ μὲ τὶς ἀντιφατικὲς διηγήσεις, ἀσυνέχειες καὶ ἐπαναλήψεις τους, ἀποτελοῦν ΣΥΜΠΙΛΗΜΑ ΠΟΛΛΩΝ ΠΟΙΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΜΙΑ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΠΟΛΛΩΝ ΑΙΩΝΩΝ καὶ ὄχι ἔργο ἑνὸς ἀνθρώπου...

Πχ. ἐνῶ στὴν Ραψ.Π τῆς Ἰλιάδας ὁ Ἀχιλλέας δίνει τὴν πανοπλία του στὸν Πάτροκλο, στὴν Ραψ.Σ ἐμφανίζεται νὰ τὴν ξαναφορᾶ..

 Ἤ, ἐνῶ στὴν Ραψ.Ι, ἀποκρούει τὴν πρεσβεία τοῦ Ἀγαμέμνονα, στὴν Ραψ. Τ ἐμφανίζεται πάλι ἡ πρεσβεία αὐτὴ σὰν νἆναι ἡ πρώτη φορά ...

Ἤ, στὴν ΟΔΥΣΣΕΙΑ ὑπάρχει διαφοροποίηση στὸν ἀριθμὸ τῶν Μνηστήρων τῆς Πηνελόπης·

ἡ  Ραψ.π τοὺς ἀριθμεῖ 108, ἡ Ραψ.α 110 καὶ ἠ Ραψ.β 52...

 Εἰρήσθω ἐν παρόδῳ , ὅτι μποροῦμε νὰ ἐξάγουμε ΤΟ ΠΟΤΕ ΠΡΩΤΟΓΡΑΦΤΗΚΑΝ ΤΑ ΕΠΗ ἀπὸ πολλὰ πραγματολογικὰ στοιχεῖα , ὅπως πχ. τὶς περιγραφὲς ΚΑΥΣΗΣ τῶν νεκρῶν ,ἡ ὁποία ἴσχυε κατὰ  τὴν γεωμετρικὴ περίοδο, ἀλλὰ δὲν ὑπῆρχε τὴν ἐποχὴ τῶν ΤΡΩΙΚΩΝ -13ος αἰ.πΧ-ὅπως γνωρίζουμε ἀπὸ τὶς ἀνασκαφὲς τοῦ ΣΛΗΜΑΝ.

Σήμερα βεβαίως ἔχουν ἀμβλυνθεῖ οἱ ΑΝΑΛΥΤΙΚΕΣ ἀπόψεις τοῦ WOLF ἀπὸ τοὺς ὑποστηρικτὲς τῆς ΣΥΝΘΕΤΙΚΗΣ ἄποψης , ἔτσι οἱ περισσότεροι εἰδικοὶ δέχονται ὅτι βεβαίως τὰ Ἔπη ἀποτελοῦν ΣΥΡΡΑΦΗ πολλῶν παλαιοτέρων ΡΑΨΩΔΙΩΝ, ὅπως ἔλεγε ὁ Wolf  ,ἀλλὰ  ΚΑΠΟΙΟΣ {=Ὅμηρος;} πρἐπει νὰ ΠΡΟΕΒΗ στὴν ἑνοποίηση αὐτή,  πρὶν ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΟΥΣ  ΣΕ ΜΙΑ "ΣΤΕΡΕΟΤΥΠΗ" ΕΚΔΟΣΗ ἀπό τὸν ΟΝΟΜΑΚΡΙΤΟ ἐπὶ Πεισιστράτου (6ος αἰ.πΧ) στὴν Ἀθήνα.

Ὅσον ἀφορᾶ τὸ πρόβλημα τῆς ΓΛΩΣΣΑΣ τῶν Ὁμηρικῶν Ἐπῶν, τρεῖς εἶναι οἱ θεωρίες  ποὺ προσπαθοῦν νά ἐπιλύσουν τὸ Ὁμηρικὸ Πρόβλημα·

1) ἡ θεωρία FICK κλπ σύμφωνα μέ τὴν ὁποἰα ἡ γλῶσσα τοῦ Ὁμήρου ἁποτελεῖται ἀπὸ τρἰα στρώματα :  τὸ ἀρχικὸ τῆς ΑΙΟΛΙΚΗΣ διαλἐκτου, τὴν ΙΩΝΙΚΗ ἐπικάλυψη μὲ τὴν διάδοση τῶν Ἐπῶν στὴν Ἰωνία καὶ τὴν ΑΤΤΙΚΗ ἐπίστρωση τὴν ἐποχὴ καταγραφῆς τους ἐπὶ ΠΕΙΣΙΣΤΡΑΤΟΥ 

2) ἡ θεωρία  WILAMOWITZ-Γ.ΧΑΤΖΙΔΑΚΙ κλπ  κατά τὴν ὁποία τὰ Ἔπη γράφτηκαν ἐξαρχῆς σὲ μιὰν ΜΕΙΚΤΗ ΑΙΟΛΟ-ΪΩΝΙΚΗ γλῶσσα

3) ἡ θεωρία  CHANTRAINE κλπ ἡ ὁποία λαμβάνοντας ὑπόψιν τὴν ΜΥΚΗΝΑΪΚΗ ἑλληνικὴ τῶν Πινακίδων τῆς ΓΡΑΜΜΙΚΗΣ Β' ὑποστηρίζει ὅτι ἡ γλῶσσα τῶν Ἐπῶν εἶναι ἡ μυκηναϊκὴ ἑλληνικὴ τοῦ 1500πΧ ἡ ὁποία ἀργὀτερα κατὰ τὴν ἐποχὴ τοῦ Σιδήρου (1000οΧ) διασπάστηκε στὶς Διαλέκτους ΑΙΟΛΙΚΗ καὶ ΙΩΝΙΚΗ ( δωρικὰ στοιχεῖα δὲν ὑπάρχουν στὸν Ὅμηρο, ἂν καὶ ἐμφανίζονται στὴν Γραμμικὴ Β’)

 Καμμία θεωρία δὲν ἀπαντᾶ σὲ ὅλα τὰ φιλολογικὰ προβλήματα τῆς γλώσσας τῶν Ἐπῶν γι αὐτὸ καὶ καμμία θεωρία δὲν ἔχει ἐπικρατήσει ἀποκτῶντας τὸ ἐπιστημονικὸ  consensus (πάντως ἡ σύγχρονη ἔρευνα ἔχει ἐπικεντρωθεῖ στὴν τρίτη θεωρία, συγκρίνοντας τὴν ὁμηρικὴ γλῶσσα μέ τὴν μυκηναϊκὴ τῶν Πινακίδων τῆς Γραμμικῆς Β' ποὺ ἀποκρυτογράφησε ὁ VENTRIS τὸ 1952)

Σὲ κάθε περίπτωση ἡ ΓΛΩΣΣΑ ΤΟΥ ΟΜΗΡΟΥ  εἶναι μία τεχνητὴ γλῶσσα ΠΟΥ ΔΕΝ ΜΙΛΗΘΗΚΕ ΠΟΤΕ καὶ <τὰ στοιχεῖα της εἶναι τόσο ΑΝΟΜΟΙΑ ὥστε δὲν μπορεῖ νὰ χρησιμοποιήθηκαν σὲ ὁρισμένο τόπο καὶ χρόνο> {ΜΠΑΜΠΙΝΙΏΤΗΣ}

B.

Η ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΑ ΤΡΩΙΚΑ.

Δυστυχῶς τὰ κείμενα τῶν πινακίδων τῆς ΓΡΑΜΜΙΚΗΣ Β' τῶν Ἑλλήνων τῆς μυκηναϊκῆς ἐποχῆς εἶναι ΜΟΝΟΝ λογιστικοὶ πίνακες & ΔΕΝ ΑΝΑΦΕΡΟΥΝ ΤΙΠΟΤΕ ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΤΡΩΙΚΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ (μάλιστα τὰ ἐν λόγῳ κείμενα δείχνουν ἕναν ΚΑΤΑΚΕΡΜΑΤΙΣΜΕΝΟ μυκηναϊκὸ κόσμο, ἐνῶ ἀντιθέτως τὰ ΧΕΤΤΙΤΙΚΑ ἀρχεῖα μιλοῦν γιὰ ΕΝΙΑΙΟ βασίλειο τῆς "ΧΩΡΑΣ ΤΩΝ ΑΧΙΓΙΑΒΑ"  {=Ἀχαιῶν}.

Ἀπὸ τὴν ἄλλη μεριὰ ἡ ΙΛΙΑΔΑ εἶναι ΠΟΙΗΤΙΚΟ ἔπος  ΓΡΑΦΕΝ 400 ΧΡΟΝΙΑ ΑΡΓΟΤΕΡΑ ἀπὸ τὰ γεγονότα ποὺ ὑποτίθεται ὅτι περιγράφει, ὁπότε   ἀποτελεῖ λογοτεχνικὸ κείμενο ΑΜΦΙΒΟΛΗΣ ὅμως ΙΣΤΟΡΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ.

Ὡστόσο ὑπάρχουν τὰ ΑΡΧΕΙΑ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΩΝ ΧΕΤΤΑΙΩΝ μὲ τὴν σχετικὴ ΑΛΛΗΛΟΓΡΑΦΙΑ   ΤΩΝ  ΧΕΤΤΑΙΩΝ ΜΟΝΑΡΧΩΝ* τὰ ὁποῖα ἀναφέρουν ἐν συνόψει τὰ ἑξῆς ἐνδιαφέροντα·

1) γύρω στὸ 1400πΧ ἕνας βασιλιᾶς τοῦ κράτους τῶν  AHHIYAWA ἢ AHHIYA  μέ τὸ ὄνομα  ATTARISSIYA εἰσἐβαλε στὴν Μικρασία καὶ κατέλαβε τὴν πὸλη MILAWANDA, ἐκδιώκοντας τὸν ὑποτελῆ στοὺς Χετταίους   ἡγεμόνα τῆς περιοχῆς ὀνόματι MADDUWATTA, ὁ ὁποῖος κατέφυγε στὴν αὐλὴ τοῦ Χετταίου βασιλιᾶ  TUDHALIYA 3oυ.

Κατὰ τοὺς εἰδικούς, ἱστορικοὺς καὶ γλωσσολόγους, ἡ λἐξη AHΗIYAWA ἤ AHHIYA σημαίνει "ΧΩΡΑ ΤΩΝ ΑΧΑΙΩΝ" , ἡ λἐξη ATTARISSIYA ἁναφέρεται στὸ ὄνομα "ΑΤΡΕΥΣ"  ἐνῶ ἡ λἐξη MILAWANDA σημαίνει τὴν  ΜΙΛΗΤΟ (πηγή: CTH 147).

2) γύρω στὸ 1270 πΧ ἕνας εὐγενὴς μέ τὸ ΛΟΥΒΙΚΟ ὄνομα PIYAMA-RADU {=πιστὸς τῆς θεᾶς  Piyama} —πιθανότατα γυιὸς τοῦ Piyama-Kurunta καὶ ἐγγονὸς βασιλιᾶ Uhhaziti τῆς ΙΩΝΙΑΣ {=ARZAWA} ποὺ ἐξεδίωξε ὁ Χετταῖος βασιλιᾶς MOURSILI  2ος —αὐτὸς λοιπὸν ὁ Piyama -Radu,ἐξορμῶντας ἀπὸ κάποιο νησὶ τοῦ ἀνατολικοῦ  Αίγαίου ΛΕΗΛΑΤΟΥΣΕ  δυτικές περιοχὲς τῆς Μικρασίας ποὺ ἀνῆκαν στοὺς Χετταίους,  μία ἐκ τῶν ὁποίων κατονομἀζεται ὡς WILUSA  ἢ TΑRUISA {=Ἴλιον/Τροία}.

Ὁ  PIYAMA-RADU κινήθηκε ἐναντίον τῶν μικρασιατικῶν ἐδαφῶν τῶν Χετταίων κατ'ἐντολὴν τοῦ βασιλιᾶ τῶν Ἀχαιῶν TAWAKALAWA καὶ πράγματι κατέλαβε τὴν WILUSA, ἐνῶ ὁ βασιλιᾶς τῆς πόλης ALAKSANDU  (ὑποτελὴς τῶν Χετταίων)  ἀναζήτησε καταφύγιο στὴν χεττιτικὴ πρωτεύουσα  ΧΑΤΤΟΥΣΑ ζητῶντας βοήθεια  ἀπὸ τὸν Χετταῖο μονάρχη MUWATALI  2o , ὁ ὁποῖος καὶ ΤΟΝ ΕΠΑΝΕΦΕΡΕ ΣΤΟΝ ΘΡΟΝΟ ΤΗΣ WILUSA.**

 Ἀργότερα ὁ ἑπόμενος  Χετταῖος βασιλιᾶς  HATUSILI 3ος μέ ἐπιστολή του ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΕΤΑΙ ΣΤΟΝ ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΑΧΑΙΩΝ  TAWAKALAWA —ποὺ ἀποκαλεῖ στὴν διπλωματικὴ γλῶσσα "ΑΔΕΛΦΟ" του, δηλ. ΙΣΟΤΙΜΟ—γιὰ τὴν ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ  δράση τοῦ PIYAMA-RADU ὁ ὁποῖος προβαίνει σὲ ἀλλεπάλληλες  ΛΗΣΤΡΙΚΕΣ ἐπιδρομὲς στὰ ὑποτελῆ βασίλεια τῶν Χετταίων στὴν δυτικὴ Μικρὰ Ἀσία (πηγή: Ἐπιστολή Tawagalawa , CTH 181).

 Ἐν τἐλει ὁ   PIYAMA-RADU μᾶλλον ἀπεβίωσε στὴν MILAWANDA {=Μίλητο} ὅπου εἶχε παντρέψει τὴν κόρη  του μὲ τὸν Atpa , ἄρχοντα τῆς πόλης.

Οἱ ἱστορικοί καὶ γλωσσολόγοι ἐξηγοῦν τὰ ἀνωτἐρω ὡς ἑξῆς·

α) WILUSA εἶναι τὸ ΙΛΙΟΝ καὶ TΑRUISA ἡ ΤΡΟΙΑ

β) TAWAKALAWA εἶναι ὁ ΕΤΕΟΚΛΗΣ ( E-TE-WO-KE-LE-WE ,τῆς γραμμικῆς  γραφῆς)

 καὶ γ) ALAKSANDU εἶναι ὁ ἑλληνικῆς καταγωγῆς ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ὁ ὁποῖος κυβερνᾶ ὡς  "σώγαμπρος"  ἢ, τὸ πιθανώτερο, ὠς ἀπόγονος ΕΠΙΓΑΜΙΑΣ*** ΕΞ ΕΛΛΑΔΟΣ, τοὺς ΛΟΥΒΙΟΥΣ κατοίκους τῆς WILUSA-ΙΛΙΟΥ-ΤΡΟΙΑΣ.

(ΣΗΜ. οὔτε ὁ ἀνωτέρω ΑΤΡΕΥΣ μπορεῖ νά ταυτιστεῖ μὲ τὸν γνωστὸ ἀπὸ τὴν μυθολογία πατέρα τοῦ Ἀγαμέμνομα, οὔτε ὁ Ἑτεοκλῆς μὲ τὸν γνωστὸ ΘΗΒΑΙΟ ἀδελφὸ τῆς Ἀντιγὸνης , οὔτε ὁ Ἀλἐξανδρος τῶν Τρώων μὲ τὸν Πάρι καὶ τοῦτο ΔΙΟΤΙ ΔΙΑΦΕΡΟΥΝ ΡΙΖΙΚΑ ΟΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΩΝ ΧΕΤΤΙΤΙΚΩΝ ΑΡΧΕΙΩΝ ΑΠΟ  ΤΙΣ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΕΣ ΑΦΗΓΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑΣ.

Μάλιστα μπορεῖ τὸ ὄνομα Piyama -Radu νὰ θυμίζει τὸν ΠΡΙΑΜΟ, ἀλλὰ ὁ βίος του μᾶλλον παραπέμπει στόν..Ἀχιλλέα!  

 Ἐξἀλλου στά κείμενα τῶν Χετταίων ΔΕΝ ΑΝΑΦΕΡΕΤΑΙ ΠΟΥ ΗΤΑΝ Η ΕΔΡΑ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΩΝ ΑΧΑΙΩΝ/AHIYAWA: Θῆβα , Μυκῆνες ἢ ἀλλοῦ;}.

Συνελόντι εἰπεῖν ·

τὰ ΙΣΤΟΡΙΚΑ κείμενα τῆς ἐποχῆς, ἐν προκειμένῳ τῶν ΧΕΤΤΑΙΩΝ —διότι ἄλλα ΔΕΝ ὑπάρχουν! —ΔΕΝ ἐπιβεβαιώνουν ΤΑ ΓΡΑΦΟΜΕΝΑ ΤΟΥ ΟΜΗΡΟΥ ΣΤΗΝ ΙΛΙΑΔΑ ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΤΡΩΙΚΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ...

____

*οἱ πήλινες πινακίδες τῶν βασιλικῶν ἀρχείων τῶν Χετταίων στὴν ΧΑΤΟΥΣΑ (150  Km ἀνατολικὰ τῆς Ἄγκυρας)  ἦρθαν στὸ φῶς ἀπὸ τὸν Winckler  (1906-1912) καὶ ἀποκρυπτογραφὴθηκαν τὸ 1915 ἀπὸ τὸν HROZNÝ.

** τὰ χεττιτικὰ ἀρχεῖα κάνουν λόγο καὶ γιὰ μιὰ ἑπόμενη ἐκθρόνιση τοῦ ἡγεμόνα τῆς Τροίας ὀνόματι BALMU  πιθανοῦ διαδόχου τοῦ ALAXANDU  (περὶ τὸ 1220πΧ ) χωρὶς περισσότερες λεπτομέρειες (Ἐπιστολή Milawata, CTH 182)

***Μία ἐπιστολή (CTH 183)  ἑνὸς Μυκηναίου βασιλιᾶ ποὺ δὲν κατονομάζεται, σὲ κάποιον Χετταῖο μονάρχη ἐπίσης μὴ κατονομαζόμενο (ἴσως τὸν Muwatali 2o)  περὶ τὸ 1285 πΧ  ἀναφέρεται σὲ ἕναν γὰμο  τοῦ  Μυκηναίου βασιλιᾶ Kagamuna ,παπποῦ ἢ προπάππου  τοῦ μὴ κατονομαζόμενου Μυκηναίου, μὲ μιὰν βασιλοπούλα ἐκ Τροἰας , κατὰ τὸν ὁποῖο συμφωνήθηκε ὡς  ΠΡΟΙΚΑ ἡ παροχὴ στὸν Μυκηναῖο βασιλιᾶ ΚΑΠΟΙΩΝ ΝΗΣΙΩΝ ΤΟΥ ἀνατολοκοῦ ΑΙΓΑΙΟΥ (πιθανῶς ΛΕΣΒΟ, ΛΗΜΝΟ κλπ).

Ὅμως αύτὰ  τὰ νησιὰ δέν τὰ ἔλαβε ποτὲ ὁ Μυκηναῖος βασιλιᾶς KAGAMUNA  διότι ἐν τῷ μεταξὺ ὁ Χετταῖος μονάρχης TUDHALIYA I/II κατἐλαβε ὅλην τὴν περιοχὴ τῆς ASSUWA {=Ἀσία/σημ.ΙΛΙΟΝ} χωρὶς νὰ  δώσει τὴν ὀφειλόμενη "προῖκα"  στὸν Μυκηναῖο βασιλέα Kagamuna.

Καὶ τὸ παρἀπονο αὐτὸ τοῦ ἀπογόνου τοῦ Kagamuna  ἐκφράζει ἡ ἐν λόγῳ ἐπιστολὴ τοῦ μὴ κατονομαζόμενου Μυκηναίου βασιλιᾶ πρὸς τὸν Muwatali 2o.

Γ. Ο..NOLAN

 

Ὁ καθένας μπορεῖ νὰ ἐμπνευστεῖ ἀπὸ τὰ Ἔπη τοῦ Ὁμήρου, ἀλλά ἂν τὰ ΠΑΡΑΧΑΡΑΣΣΕΙ μέ Νἐγρες Ἑλένες καὶ ..Ἰνδιἀνους Τρῶες, ΔΕΝ θὰ πρἐπει νὰ χρησιμοποιεῖ τοὺς τίτλους "ΙΛΙΑΔΑ" καὶ  "ΟΔΥΣΣΕΙΑ" διότι τότε καπηλεύεται τὰ Πνευματικὰ Δικαιώματα τοῦ Ὁμήρου, τοῦ Ποιητοῦ τῶν Ποιητῶν ,  γιὰ ΙΔΙΟΝ ΟΦΕΛΟΣ...