ΑΠΟ ΠΟΥ ΠΡΟΗΛΘΕ Η ΕΙΚΟΝΑ ΤΟΥ ΣΑΤΑΝΑ ΩΣ ΤΡΑΓΟΜΟΡΦΟΥ ΠΑΝΟΣ—ΜΠΑΦΟΜΕΤ.
Ἐν συνόψει·
1) στὴν Παλαιὰ Διαθήκη ΔΕΝ ὑπάρχει Διάβολος μὲ τὴν χριστιανικὴ ἔννοια ὡς ΑΝΤΙΠΑΛΟΥ ΤΟΥ ΘΕΟΥ.
Στὴν Παλαιὰ Διαθήκη ὁ Διάβολος ἀνήκει στὴν Αύλὴ τοῦ Γιαχβὲ καὶ λειτουργεῖ, τρόπον τινα, ὡς ..δικαστικὸς κλητήρας τοῦ Θεοῦ.
2) στὴν ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ τῶν ΑΠΟΚΡΥΦΩΝ ΤΗΣ ΠΔ (βλ. ΕΝΩΧ) πρωτοεμφανίζεται ἡ ἰδέα τοῦ Διαβὸλου ὡς ΕΚΠΕΣΟΝΤΟΣ ΑΓΓΕΛΟΥ ποὺ ΑΝΤΙΜΑΧΕΤΑΙ πιὰ τὸν Θεό (ἴσως κατ’ἐπιρροὴν τοῦ ΖΩΡΟΑΣΤΡΙΣΜΟΥ) καὶ αύτὴν τὴν ἀντίληψη κληρονομεῖ καὶ ὁ χριστιανισμός.
3) ἡ εἰκόνα τοῦ ΤΡΑΓΟΜΟΡΦΟΥ Πανός ὡς Μπαφομέτ τῶν ΝΑΪΤΩΝ (βλ.φωτό) δὲν προέρχεται ἀπὸ τὸν Μεσαίωνα, όπως συχνά πιστεύεται. Ἡ γνωστὴ μορφή του ἐμφανίστηκε για πρώτη φορά τὸν 19ο αιώνα.
Συγκεκριμένα:
Ἡ πρώτη γνωστὴ ἀπεικόνιση τοῦ τραγόμορφου Πανός‒ Μπαφομέτ δημιουργήθηκε ἀπὸ τὸν Γάλλο ΑΠΟΚΡΥΦΙΣΤΗ Éliphas Lévi τὸ 1854, στὸ βιβλίο του Dogme et Rituel de la Haute Magie {=ΔΟΓΜΑ ΚΑΙ ΤΥΠΙΚΟ ΤΗΣ ΥΨΗΛΗΣ ΜΑΓΕΙΑΣ}
Ὁ Lévi σχεδίασε μιὰ συμβολικὴ μορφή μὲ
κεφάλι τράγου,ἀνθρώπινο σῶμα,
φτερά, γυναικεῖα στήθη,ἕναν πυρσό πάνω ἀπὸ τὸ κεφάλι,τὸ ἕνα χέρι νὰ δείχνει πρὸς τὰ πάνω καὶ τὸ ἄλλο πρὸς τὰ κάτω (ἀναφορά στὸ ἑρμητικό ἀξίωμα «ὅπως πάνω, ἔτσι καὶ κάτω»),τὶς λατινικές λέξεις SOLVE {=διάλυσε} καὶ COAGULA {=ἀνασύνθεσε} στὰ χέρια.
Γιὰ τὸν Lévi, ὁ ΤΡΑΓΟΜΟΡΦΟΣ Μπαφομέτ—Πὰν ΔΕΝ ἦταν ὁ Διάβολος, ἀλλά ἕνα ΑΛΛΗΓΟΡΙΚΟ σύμβολο τῆς ἰσορροπίας τῶν ἀντιθέτων: ἀρσενικό–θηλυκό, φῶς–σκοτάδι, πνεῦμα–ὕλη.
4) πρὶν τὸν ΕΛΙΦΑΣ ΛΕΒΙ , τὸ ὄνομα Baphomet ἐμφανίζεται ἤδη ἀπὸ τὸν 12ο–13ο αἰῶνα σὲ σχέση μὲ τοὺς Ἱππότες τοῦ Ναοῦ (ΝΑΪΤΕΣ).
Κατὰ τὴ δίκη τους (1307–1312), ὁρισμένοι κατηγορήθηκαν ὅτι λάτρευαν μιὰ μυστηριώδη μορφὴ ἢ κεφαλὴ ποὺ ὀνομαζόταν «Baphomet» {=ΜΩΑΜΕΘ}.
Ὡστόσο:
δὲν ὑπάρχει καμία μεσαιωνικὴ εἰκόνα ποὺ νὰ δείχνει ἕναν τραγόμορφο Μπαφομέτ,
οἱ περιγραφὲς τῶν μαρτύρων ἦταν ἀντιφατικές,
πολλοὶ ἱστορικοί θεωροῦν ὅτι οἱ κατηγορίες ἀποσπάστηκαν μὲ βασανιστήρια καὶ ἦταν πολιτικὰ ὑποκινούμενες.
5) Ἡ σύνδεση τοῦ τραγόμορφου Πανός μὲ τὸν Σατανισμό ἔγινε τὸν 20ο αἰ. ἀπὸ τὸν Anton LaVey ὁ ὁποῖος υἰοθέτησε τὸ κεφάλι τοῦ τράγου μέσα στὸ ἀνεστραμμένο πενταλφα ( Sigil of Baphomet) ὡς τὸ ἐπίσημο ἔμβλημα τῆς Church of Satan {=ἐκκλησίας τοῦ Σατανᾶ}.
Ἀπό τότε, στὴ λαϊκὴ κουλτούρα ὁ Πάν‒ Μπαφομέτ ταυτίστηκε μὲ τὸν Σατανᾶ, ἂν καὶ ιστορικὰ πρόκειται γιὰ διαφορετικὲς ἔννοιες.
________
ΥΓ. στὶς ἁγιογραφίες τοῦ χριστιανισμοῦ τῆς πρώτης χιλιετίας, ὁ Διάβολος ἀπεικονίζεται ὡς Φτερωτὸς Ἄγγελος ἀλλὰ ΣΚΟΤΕΙΝΟΣ, σὺμφωνα μέ τὶς ἀντιλήψεις τοῦ βιβλίου τοῦ ΕΝΩΧ.
