ΤΙ ΑΠΟΚΑΛΥΨΕ Ο ΑΙΣΧΥΛΟΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΛΕΥΣΙΝΙΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ & ΕΦΥΓΕ ΣΤΗΝ ΣΙΚΕΛΙΑ.
Σύμφωνα μὲ ἀξιόπιστες ἀρχαῖες πηγές (Πλάτων, Ἀριστοτέλης, Αἰλιανός* ) ὁ Αἰσχύλος κατηγορήθηκε ὅτι σὲ κάποιο ἔργο του (πιθανῶς τις ΧΟΗΦΟΡΟΥΣ τῆς ΟΡΕΣΤΕΙΑΣ) παρουσίασε ἐπὶ σκηνῆς ἀποκάλυψη τοῦ ΜΥΣΤΙΚΟΥ τῶν Ἐλευσινίων Μυστηρίων.
Οἱ περισσότεροι εἰδικοὶ "δείχνουν" ὡς ἐπίμαχη γιὰ ἱεροσυλία, τὴν σκηνὴ τῆς ἐπίκλησης ἐπὶ τοῦ τάφου, τοῦ νεκροῦ πνεύματος τοῦ Ἀγαμεμνονα ἀπὸ τὰ παιδιά του ΟΡΕΣΤΗ—ΗΛΕΚΤΡΑ μέ τὰ λόγια :
<ΗΛΕΚΤΡΑ: ὦ Περσέφασσα, δὸς δ᾽ ἔτ᾽ εὔμορφον κράτος.
ΟΡΕΣΤΗΣ: μέμνησο λουτρῶν οἷς ἐνοσφίσθης, πάτερ.> {ΧΟΗΦ.490}
[ Μετάφραση :
ΗΛΕΚΤΡΑ: Περσεφόνη δῶσε ὄμορφη νίκη..
ΟΡΕΣΤΗΣ: Πατέρα θυμὴσου τὸ λουτρὸ ποὺ σέ σκότωσαν ]
Γνωρίζουν οἱ κλασσικοὶ φιλόλογοι
(βλ. GUTHRIE, The Greeks & their Gods, σελ.234, σημ.2) ὅτι ἡ φράση "ΕΥΜΟΡΦΟΝ ΚΡΑΤΟΣ" {=ὄμορφη νίκη} σήμαινε τὴν εὐχὴ ΝΑ ΣΗΚΩΘΕΙ Ο ΝΕΚΡΟΣ (γιὰ νὰ ἐκδικηθεῖ) —κάτι ποὺ ΥΠΑΙΝΙΣΣΟΤΑΝ τὴν "ΕΠΟΠΤΕΙΑ" τῶν Ἐλευσινίων Μυστηρίων (δηλ. τὴν ὑπέρτατη μύηση μὲ τήν "ἐμφὰνιση" τῶν θεαινῶν κλπ).
Βεβαίως ὁ Αἰσχύλος ἀθωώθηκε στὸ δικαστήριο (δέν ἰσχύει ὅτι αύτὸ συνέβη ἐπειδὴ ἔδειξε ὅτι ΔΕΝ ΕΙΧΕ ΜΥΗΘΕΙ ΣΤΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ, ὅπως γράφει ὁ Ἀριστοτἐλης—οὐκ εἰδέναι ὅτι ἀπόρρητα ἦν**— καθότι ὁ Αἰσχύλος ἦταν Ἐλευσίνιος..)
Φαίνεται ὅτι ἡ κατηγορία εἶχε ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΕΛΑΤΗΡΙΑ διότι ἠ ΟΡΕΣΤΕΙΑ (ποὺ ἀνέβηκε τὸ 458πΧ καὶ πῆρε τὸ 1ο βραβεῖο) ΣΤΡΕΦΟΤΑΝ ΚΑΤΑ ΕΚΚΟΛΑΠΤΟΜΕΝΩΝ ΠΕΡΑΙΤΕΡΩ ΜΕΤΑΡΡΘΥΜΙΣΕΩΝ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ.
Θυμἰζω ὅτι ὁ ΕΦΙΑΛΤΗΣ (ὁ Ἀθηναῖος πολιτικὸς ἡγέτης τῶν Δημοκρατικῶν—ΟΧΙ ὁ προδότης τῶν Θερμοπυλῶν) εἶχε ἀφαιρέσει τὸ 462πΧ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ ΠΛΗΝ ΤΗΝ ΔΙΚΗ ΓΙΑ ΦΟΝΟΥΣ (αἷμα χυτόν).
Μέχρι τότε ὁ Ἄρειος Πάγος λειτουργοῦσε ὡς ...συνταγματικὸ δικαστήριο κρίνοντας ἂν οἱ ἀποφάσεις τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Δήμου εἶναι σύμφωνες μέ τοὺς Νόμους.
Ὅμως ἐπειδὴ αὐτὴ ἡ λεγόμενη ΒΟΥΛΗ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ —στὴν ὁποία μετεῖχαν ἰσοβίως ὅσοι εἶχαν ὑπάρξει ἄρχοντες—εἶχε ἀριστοκρατικὸ πνεῦμα, οἱ δημοκρατικοὶ ἔκριναν συμφέρον γιὰ τὰ λαϊκὰ συμφέροντα ὅτι ἔπρεπε νὰ τὴν καταργήσουν.
Τὸ μέτρο αύτὸ τῆς μεταρρύθμισης τοῦ Ἐμφιάλτη ὀδήγησε σέ αἱματηρὲς διαμάχες καὶ ἐν τἐλει Ο ΕΦΙΑΛΤΗΣ ΔΟΛΟΦΟΝΗΘΗΚΕ ( στὴν δολοφονία του ἴσως—κατὰ κάποιους σὺγχρονους ἱστορικούς—ἐνἐχετο καὶ ὁ "ὑπαρχηγός" τοῦ Ἐφιἀλτη, ὁ γνωστός μας ΠΕΡΙΚΛΗΣ...).
Ὁ Αίσχύλος λοιπὸν στὶς ΕΥΜΕΝΙΔΕΣ ἀποδέχεται τὴν ἀνωτέρω μεταρρύθμιση τοῦ Ἐφιάλτη ἀνἀγοντας τὴν δικαιοδοσία τοῦ Ἀρείου Πάγου γιὰ δίκες φόνου στὴν μυθικὴ ἐποχὴ τῆς δίκης τοῦ μητροκτόνου ΟΡΕΣΤΗ καὶ στὴν θεσμοθέτηση τοῦ δικαστηρίου αύτοῦ ἐκ μέρους τῆς Ἀθηνᾶς.
Συμβουλεύει ὅμως τούς Ἀθηναίους ΝΑ ΜΗΝ ΠΡΟΧΩΡΗΣΟΥΝ ΠΕΡΑΙΤΕΡΩ ΣΕ ΚΑΤΑΡΓΗΣΗ ΚΑΙ ΑΥΤΗΣ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑΣ τοῦ Ἀρείου Πάγου διότι τότε θὰ ὑπάρξει ΑΝΑΡΧΙΑ στὴν πόλη καὶ ΕΜΦΥΛΙΟΣ {=τὸ μήτ’ ἄναρχον μήτε δεσποτούμενον ἀστοῖς περιστέλλουσι βουλεύω σέβειν..—696}.
Καὶ τέλος παρακαλεῖ διὰ μέσου τῆς θεᾶς Ἀθηνᾶς τὶς ΕΡΙΝΥΕΣ πού μετασχηματίστηκαν σὲ ΕΥΜΕΝΙΔΕΣ νά ἀποτρἐψουν κάθε ἐμφύλιο ἀπὸ τὴν Ἀθήνα {=μή..ἐν τοῖς ἐμοῖς ἀστοῖσιν ἱδρύσῃς Ἄρη ἐμφύλιον..—862}.
Φαίνεται λοιπὸν ὅτι ὁ Αἰσχύλος, μὲ τὰ λεγόμενα του στὶς ΕΥΜΕΝΙΔΕΣ, βρῆκε ὑποστηρικτές στοὺς λαϊκοὺς δικαστές τῆς ΗΛΙΑΙΑΣ καὶ ὅταν κατηγορὴθηκε (ἀπὸ άντιπάλους τῶν ἰδεῶν του) ὃτι ΑΠΟΚΑΛΥΨΕ ΤΑ ΕΛΕΥΣΙΝΙΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ ἀθωώθηκε ἀπὸ τὴν ΓΡΑΦΗ ΑΣΕΒΕΙΑΣ (ἂν βεβαίως ἀληθεύει πράγματι αύτὴ ἡ παράδοση γιὰ τὴν δίωξη τοῦ Αἰσχύλου ποὺ ἀναφέρει ὁ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ).
Ὡστόσο, λίγο μετὰ ΕΦΥΓΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΓΕΛΑ ΤΗΣ ΣΙΚΕΛΙΑΣ ΟΠΟΥ ΚΑΙ ΑΠΕΘΑΝΕ —πιθανῶς τὸ 456πΧ.
______
*<Αἰσχύλος ὁ τραγῳδὸς ἐκρίνετο ἀσεβείας ἐπί τινι δράματι. ἑτοίμων οὖν ὄντων Ἀθηναίων βάλλειν αὐτὸν λίθοις, Ἀμεινίας ὁ νεώτερος ἀδελφὸς διακαλυψάμενος τὸ ἱμάτιον ἔδειξε τὸν πῆχυν ἔρημον τῆς χειρός. ἔτυχε δὲ ἀριστεύων ἐν Σαλαμῖνι ὁ Ἀμεινίας ἀποβεβληκὼς τὴν χεῖρα.. ἐπεὶ δὲ εἶδον οἱ δικασταὶ τοῦ ἀνδρὸς τὸ πάθος, ὑπεμνήσθησαν τῶν ἔργων αὐτοῦ, καὶ ἀφῆκαν τὸν Αἰσχύλον> {ΑΙΛΙΑΝΟΣ, ΠΟΙΚΙΛΗ ΙΣΤ.5}
[ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ:
ὁ τραγωδὸς Αἰσχύλος κατηγορήθηκε γιὰ Ἀσέβεια σὲ κάποιο δρᾶμα. Κι ἐνῶ ἦταν ἕτοιμοι οἱ Ἀθηναῖοι νὰ τὸν καταδικάσουν σὲ θάνατο διὰ λιθοβολισμοῦ, ὁ νεώτερος ἀδελφός του Ἀμεινίας σήκωσε τὸ ροῦχο του κι ἔδειξε τὸ κομμένο του χέρι ἀπὸ τὴ ναυμαχία τῆς Σαλαμίνας ..καὶ οἱ δικαστές ποὺ εἶδαν τὴν ἀναπηρία του καὶ ἐνθυμούμενοι τὴν ἀνδραγαθία του ,ἄφησαν ἐλεύθερο τὸν Αἰσχύλο]
** ΗΘΙΚΑ ΝΙΚΟΜ.,3,2
_____
ΥΓ. μερικοὶ θεωροῦν ὅτι στὸν ΠΡΟΜΗΘΕΑ ΔΕΣΜΩΤΗ ὁ Αἰσχύλος προἐβη σέ ἀποκαλύψεις.
Ὡστόσο, ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΣ ἀμφισβητεῖται ὅτι τὸ ἐν λόγῳ ἔργο ἔγραψε ὁ Αἰσχύλος—πιθανολογεῖται ὅτι συγγραφέας ὑπῆρξε ὁ γυιός του ΕΥΦΟΡΙΩΝ.
