Τὰ Εἴδη τῶν Νευρώσεων.

Στὴ σύγχρονη ἐποχή, ὁ ὅρος «νεύρωση» χρησιμοποιεῖται συχνὰ στὸν καθημερινὸ λόγο, πολλὲς φορὲς μάλιστα μὲ τρόπο ἐπιπόλαιο. Ὡστόσο, στὸ πεδίο τῆς Ψυχολογίας καὶ τῆς Ψυχιατρικῆς, οἱ νευρώσεις ἀποτελοῦν μιὰ ὁμάδα ψυχικῶν διαταραχῶν οἱ ὁποῖες, ἀντὶθετα μὲ τις ψυχώσεις, δὲν ἀποκόπτουν τὸ ἄτομο ἀπὸ τὴν πραγματικότητα. 

Ὁ νευρωτικὸς ἄνθρωπος ἔχει πλήρη ἐπίγνωση τῆς κατάστασης του, ὑποφέρει ὅμως βαθύτατα ἀπὸ τὸ ἄγχος, τὶς ἐμμονὲς καὶ τὶς ἐσωτερικὲς συγκρούσεις του.

Τὰ Κυριώτερα Εἴδη Νευρώσεων·

Ἡ ψυχολογικὴ ἐπιστήμη κατηγοριοποιεῖ τὶς νευρώσεις μὲ βάση τὰ κυρίαρχα συμπτώματα ποὺ ἐκδηλώνονται στὸν ἀσθενή:

ΑΓΧΩΔΗΣ ΝΕΥΡΩΣΗ :

Χαρακτηρίζεται ἀπὸ ἕνα διάχυτο, μόνιμο καὶ ἀδικαιολόγητο αἴσθημα ΦΟΒΟΥ. Ὁ πάσχων βρίσκεται σὲ μιὰν διαρκῆ κατάσταση ἐπιφυλακῆς (ὑπερδιέγερση), περιμένοντας πάντα τὸ χειρότερο, ἐνῷ συχνὰ ἐκδηλώνει καὶ σωματικὰ συμπτώματα, ὅπως ταχυκαρδία, τρόμο καὶ δύσπνοια.

(ΙΔΕΟ)ΨΥΧΑΝΑΓΚΑΣΤΙΚΗ ΝΕΥΡΩΣΗ :

Ἐδώ κυριαρχοῦν οἱ ΕΜΜΟΝΕΣ ΙΔΕΕΣ (ψυχαναγκασμοί), δηλαδὴ σκέψεις ποὺ εἰσβάλλουν βασανιστικὰ στὸ μυαλό, καὶ οἱ τελετουργικὲς συμπεριφορὲς (καταναγκασμοί). Τὸ ἄτομο, γιὰ παράδειγμα, μπορεῖ νὰ πλένει μανιωδῶς τὰ χέρια του ἢ νὰ ἐλέγχει ἐπανειλημμένα ἂν κλείδωσε τὴν πόρτα, προκειμένου νὰ μειώσει τὸ ἀβάσταχτο ἄγχος του.

ΦΟΒΙΚΗ ΝΕΥΡΩΣΗ :

Συνίσταται στὸν ἔντονο, παράλογο φόβο γιὰ συγκεκριμένα ἀντικείμενα, καταστάσεις ἢ χῶρους. Παραδείγματα ἀποτελοῦν ἡ ἀγοραφοβία (φόβος γιὰ ἀνοιχτοὺς ἢ πολυσύχναστους χώρους), ἡ κλειστοφοβία καὶ οἱ κοινωνικὲς φοβίες.

ΥΣΤΕΡΙΚΗ ΝΕΥΡΩΣΗ (Διαταραχὴ Μετατροπῆς):

Σὲ αὐτὴ τὴν περίπτωση, ὁ ψυχικὸς πόνος «μετατρέπεται» σὲ σωματικὸ σύμπτωμα χωρὶς νὰ ὑπάρχει καμία παθολογικὴ αἰτία. Ὁ ἀσθενὴς μπορεῖ νὰ παρουσιάσει ξαφνικὴ τύφλωση, παράλυση κάποιου μέλους ἢ ἀφωνία καὶ ὅλες αύτὲς οἱ ΥΣΤΕΡΙΚΕΣ ἀσθένειες ἀποτελοῦν  ἀμυντικοὺς μηχανισμοὺς  ἀπέναντι σὲ  ἀνυπόφορες ψυχικὲς σύγκρουσεις.

ὙΠΟΧΟΝΔΡΙΑΚΗ ΝΕΥΡΩΣΗ :

Ὁ πάσχων εἶναι σταθερὰ προσηλωμένος στὴν ΥΓΕΙΑ του καὶ κατέχεται ἀπὸ τὸν ἔμμονο φόβο ὅτι πάσχει ἀπὸ κάποια σοβαρή, ἀνίατη ἀσθένεια. Ἀκόμη καὶ μετὰ ἀπὸ ἀρνητικὲς ἰατρικὲς ἐξετάσεις, ἡ ἀνησυχία του δὲν καταπραΰνεται.

ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ.

Οἱ ρίζες τῶν νευρώσεων βρίσκονται συνήθως στὸ προσωπικὸ παρελθὸν τοῦ ἀτόμου.  Ἐσωτερικὲς συγκρούσεις ἀνάμεσα στὶς ἐπιθυμίες καὶ τὰ κοινωνικὰ "πρέπει", τραυματικὲς ἐμπειρίες τῆς παιδικῆς ἡλικίας, ἀλλὰ καὶ τὸ ἔντονο καθημερινὸ στρὲς ἀποτελοῦν τὸ γόνιμο ἔδαφος γιὰ τὴν ἀνάπτυξή τους.

Ἡ ἀντιμετώπισή τους εἶναι ἐφικτὴ καὶ ἐπιτυγχάνεται κυρίως μέσῳ τῆς ψυχοθεραπείας (ὅπως ἡ ψυχανάλυση ἢ ἡ γνωσιακὴ—συμπεριφορικὴ θεραπεία), ἡ ὁποία βοηθᾶ τὸ ἄτομο νὰ κατανοήσει τὴν πηγὴ τοῦ ἄγχους του. Σὲ ὁρισμένες περιπτώσεις, ἡ θεραπεία μπορεῖ νὰ συνδυαστεῖ μὲ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ φαρμακευτικὴ ἀγωγὴ γιὰ τὴν ἀνακούφιση τῶν ἐντονώτερων συμπτωμάτων.

Ἡ ἀναγνώριση τοῦ προβλήματος καὶ ἡ ἀναζήτηση εἰδικῆς βοήθειας δὲν εἶναι δεῖγμα ἀδυναμίας, ἀλλὰ τὸ πρῶτο καὶ πιὸ γενναῖο βῆμα πρὸς τὴν ψυχικὴ ἰσορροπία καὶ τὴν ἐλευθερία.

————

ΥΓ. πάλι ἀπὸ φοιτητικές μου σημειώσεις εἶναι ἡ ἀνωτέρω περίληψη ἐκ τοῦ  μαθήματος  Ψυχολογίας τῆς Φιλοσοφικῆς Σχολῆς τοῦ ΕΚΠΑ (1981‒85).

Μάλιστα στὴ συγκεκριμένη ἑνὀτητα  γιὰ τὶς Νευρώσεις (καὶ Ψυχώσεις) εἶχα ἀριστεύσει στὶς ἐξετάσεις....